Кіріспе

Құс түрі. Қаңқалы көгершін (Patagioenas speciosa) – Жаңа дүниедегі ірі тропикалық көгершін. Ол Мексиканың оңтүстігінен бастап Эквадордың батысы, Бразилияның оңтүстігі, Аргентинаның солтүстігі және Тринидадқа дейін қоныстанады. Қаңқалы көгершін жартылай ашық орманды жерлерде жиі кездеседі. Ол ағаштарға таяқшалардан ұя салады және екі ақ жұмыртқа туады. Оның ұшуы биік, жылдам және тікелей, қанаттарын реттелі соққымен және көгершіндерге тән кенеттен серпіліспен қағады. Ол көбінесе аңшылардың қысымына ұшырайтындықтан, өте сақ болады.

Таксономия

Қаңқалы көгершін 1789 жылы неміс табиғаттанушысы Иоганн Фридрих Гмелин Карл Линнейдің «Жаратылыс жүйесі» еңбегінің қайта қаралып, кеңейтілген нұсқасында ресми түрде сипаттады. Ол оны Columba туысына жататын басқа көгершіндермен бірге орналастырды және Columba speciosa деген екі атауын берді. Гмелин өзінің сипаттамасын 1871 жылы француз ғалымы Жорж Луи Леклер, Буффон графы сипаттап, суреттеген «Le Ramiret» және «Pigeon ramier de Cayenne» негізінде жасады. 2001 жылы жарияланған молекулалық филогенетикалық зерттеуге сүйене отырып, қаңқалы көгершін қайта жандандырылған Patagioenas туысына көшірілді. Бұл туысты 1853 жылы неміс табиғаттанушысы Людвиг Рейхенбах енгізген. Туыс атауы ежелгі грек тіліндегі «patageō» – «қатты дыбыс шығару» және «oinas» – «көгершін» деген сөздерінен құралған. Speciosa деген сөз латын тіліндегі «speciosus» – «әдемі» деген мағынаны білдіреді. Бұл монотипті түр: ешқандай кіші түрлері танылмайды. Оның дауысы – ақ басты көгершін сияқты туыстарынан ерекшеленетін терең, құбылатын «ку-кс» дыбыстарынан тұрады. Бұл – үйір құрмайтын жалғыз құс. Қаңқалы көгершіннің жерде (Pteridium aquilinum) және Cyathea cyatheoides ағаштарының қанатында ұя салып, сәтті көбейетіні тіркелген. Жеміс жейтін сұңқар бұл түрдің табиғи жоратықшысы болып табылады.