Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Еуразияда кездесетін ірі, ақ/жасыл мойынды, ағаштарда қоныстайтын құс түрі.
Species of large, white/green naped, arboreal bird of Eurasia
Жалпы ағаш көгершіні (Columba palumbus), қарапайым ағаш көгершіні деп те аталады, көгершіндер (Columbidae) тұқымдасының ірі түрі және Батыс Палеарктикаға тән. Ол Columba туысына жатады, оған тас көгершін (Columba livia) сияқты жақын түрлер де кіреді. Оның тамақтануы әртүрлі, көбінесе өсімдіктермен, соның ішінде дәнді дақылдармен қоректенеді, сондықтан олар шаруашылық зиянкестері саналады. Ағаш көгершіндері өте кең аумақта аулауға түседі, бірақ бұл олардың санына елеулі әсер тигізбейді.
The common wood pigeon (Columba palumbus), also known as simply wood pigeon, is a large species in the dove and pigeon family (Columbidae), native to the western Palearctic. It belongs to the genus Columba, which includes closely related species such as the rock dove (Columba livia). It has a flexible diet, predominantly feeding on vegetable matter, including cereal crops, leading to them being regarded as an agricultural pest. Wood pigeons are extensively hunted over large parts of their range, but this does not seem to have a great impact on their population.
Сипаттама
Батыс Еуропадағы үш Columba көгершіні – жалпы ағаш көгершін, қор көгершін және тау көгершін, сырт көрінісімен ұқсас болғанымен, өте ерекше сипаттамалары бар; жалпы ағаш көгершіннің үлкен мөлшері мен салмағы, сондай-ақ мойны мен қанатындағы ақ түсі арқылы бірден тануға болады. Басқа жағынан қарапайым сұр түсті, ал кеудесі қызғылт. Қанаттарының ені және қанат шегінің ұзындығы құрасады. Құйрығының ұзындығы , тұмсығы және табан сүйегі шамамен сондай. Ересек құстардың мойнында жасыл және ақ дақтың тізбегі, ал кеудесінде қызғылт дақ болады. Көздің түсі ақшыл сары, ал тау көгершінінің көзі қызғылт-сары, ал қор көгершіннің көзі қара түсті. Жас құстардың мойнында екі жағында ақ дақтар болмайды. Шамамен 6 айлық болғанда (ұядан шыққаннан кейін үш айдай) мойнының екі жағында кішкентай ақ дақтар пайда болады, олар құс 6–8 айлыққа жеткенде толық пішінін алады. Жас құстардың тұмсығы сұр, ал жалпы түсі ересектерге қарағанда ашық сұр болады.
The three Western European Columba pigeons, common wood pigeon, stock dove and rock dove, though superficially alike, have very distinctive characteristics; the common wood pigeon may be identified at once by its larger size at and weight , and the white on its neck and wing. It is otherwise a basically grey bird, with a pinkish breast. The wingspan can range from and the wing chord measures The tail measures , the bill is and the tarsus is Adult birds bear a series of green and white patches on their necks, and a pink patch on their chest. The eye colour is a pale yellow, in contrast to that of rock doves, which is orange red, and the stock pigeon, which is black. Juvenile birds do not have the white patches on either side of the neck. When they are about 6 months old (about three months out of the nest) they gain small white patches on both sides of the neck, which gradually enlarge until they are fully formed when the bird is about 6–8 months old. Juvenile birds also have a greyer beak and an overall lighter grey appearance than adult birds.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Еуропаның солтүстік және шығыс, сондай-ақ Азияның батыс бөліктеріндегі суық аймақтарда орман көгершіні көшпенді болып табылады, бірақ Еуропаның оңтүстік және батыс бөліктерінде ол кең таралған және көптеп кездесетін тұрақты мекендеуші. Ұлыбританияда орман көгершіндерін саябақтар мен бақтарда жиі көруге болады, және қалалар мен мекендерде олардың саны артып келеді.
In the colder northern and eastern parts of Europe and western Asia the common wood pigeon is a migrant, but in southern and western Europe it is a well distributed and often abundant resident. In Great Britain wood pigeons are commonly seen in parks and gardens and are seen with increasing numbers in towns and cities.
Мінез-құлық
Оның ұшуы жылдам, үнемі қанат соғу арқылы іске асырылады, кейде қанаттың күрт сілкінісімен, бұл жалпы көгершіндерге тән. Ол қатты шумен ұшып кетеді. Жақсы қоныстанады, көбейетін кезде мойны ісіп, қанаттары төмен түсіп, құйрығы жайылған күйде көлденең бұтақ бойымен жүреді. Көрнекі ұшу кезінде құс биікке көтеріледі, қанаттары сыбырлап, қамшыдай шапақтап, құс қатаң қанаттарымен төмен сығады. Жалпы орман көгершіні үйірлі, көбею маусымынан тыс, көбінесе өте ірі топтарды құрайды. Көптеген көгершіндер сияқты, орман көгершіндері де айналаға қарау үшін ағаштар мен ғимараттарды пайдаланады, ал олардың ерекше дауысы оларды көруден бұрын естіртуі мүмкін. Орман көгершіндері өз аумағын ашулы қорғайды және ұя салу және қыстау орындарына қол жеткізу үшін бір-бірімен күреседі. Еркектер әдетте қарсыластарын қорқыту және қуу арқылы ығыстыруға тырысады, бірақ тікелей күреседі, секіріп, екі қанатымен қарсыласын ұрады. Бұл түр шаруашылыққа зиян келтіруі мүмкін және көбінесе аң аулауға рұқсат етілген, көптеген Еуропа елдерінде заңды түр болып саналады. Ауылдық жерлерде сақ, бірақ қудаланбаған жерлерде жиі үйренеді.
Its flight is quick, performed by regular beats, with an occasional sharp flick of the wings, characteristic of pigeons in general. It takes off with a loud clattering. It perches well, and in its nuptial display walks along a horizontal branch with swelled neck, lowered wings, and fanned tail. During the display flight the bird climbs, the wings are smartly cracked like a whiplash, and the bird glides down on stiff wings. The common wood pigeon is gregarious, often forming very large flocks outside the breeding season. Like many species of pigeon, wood pigeons take advantage of trees and buildings to gain a vantage point over the surrounding area, and their distinctive call means that they are usually heard before they are seen. Wood pigeons are known to fiercely defend their territory, and will fight each other to gain access to nesting and roosting locations. Male wood pigeons will typically attempt to drive competitors off by threat displays and pursuit, but will also directly fight, jumping and striking their rival with both wings. This species can be an agricultural pest, and it is often shot, being a legal quarry species in most European countries. It is wary in rural areas, but often quite tame where it is not persecuted.
Өсіру
Ол орман, саябақтар мен бақтардағы ағаштарда көбейеді, қарапайым таяқтан жасалған ұясына екі ақ жұмыртқа салады, олар 17-19 күннен кейін жарылады. Ағаш көгершіндері көбінесе жолдар мен өзендерге жақын ағаштарды ұнатады. Көбелек шағылысу маусымында еркектер бір-біріне қарсы агрессивті мінез-құлық көрсетеді, секіріп, қанаттарын қағайды. Жаздың ыстық кезеңдерінде олардың қауырсындары, әсіресе басы, айтарлықтай қараңғы болады. Егер жем жеткілікті болса, көбею жыл бойы жүруі мүмкін, бірақ көбею маусымы көбінесе күзде, әдетте тамыз және қыркүйек айларында болады. Ұялар, әсіресе қарғалардың шабуылына ұшырайды. Жас балапандар әдетте 33-34 күнде ұшып кетеді, бірақ ұя бұзылса, кейбір балапандар тіпті 20 күнде ұядан шығып, аман қалуы мүмкін. Сақиналарды қайтару деректеріне сүйенген зерттеуде жас құстардың бірінші жылындағы тірі қалу деңгейі 52 пайыз, ал ересектердікі 61 пайыз болды. Бірінші жылды өткерген құстардың өмір сүру ұзақтығы әдетте үш жылды құрайды, бірақ Оркней аралдарында сақиналанып, қайта табылган құстың ең жоғары тіркелген жасы 17 жыл 8 айды құрады.
It breeds in trees in woods, parks and gardens, laying two white eggs in a simple stick nest which hatch after 17 to 19 days. Wood pigeons seem to have a preference for trees near roadways and rivers. Males exhibit aggressive behaviour towards each other during the breeding season by jumping and flapping wings at each other. Their plumage becomes much darker, especially the head, during hot summer periods. Breeding can happen year round if there is food abundant however breeding season most commonly occurs in autumn usually in the months of August and September. The nests are vulnerable to attack, particularly by crows. The young usually fly at 33 to 34 days; however, if the nest is disturbed, some young may be able to survive having left the nest as early as 20 days from hatching. In a study carried out using ring recovery data, the survival rate for juveniles in their first year was 52 per cent, and the adult annual survival rate was 61 per cent. For birds that survive the first year the typical lifespan is thus only three years, but the maximum recorded age is 17 years and 8 months for a bird ringed and recovered on the Orkney Islands.
Диета
Оның тамақтануының басым бөлігі – өсімдіктер, ашық далалардан, бау-бақшалардан және газоннан алынған дөңгелек және ет тәрізді жапырақтар (Caryophyllaceae, Asteraceae және кресттәрізділер отбасынан); жас өскіндер мен көшеттерді артық жақсы көреді, сондай-ақ дәнді дақылдар, қарағай жаңғақтары, белгілі бір жемістер мен жидектерді де жейді. Күзде олар инжір мен емен жаңғақтарын жесе, қыста ағаштар мен бұталардың бүршіктерімен қоректенеді. Олар личинкалар, құмырсқалар және ұсақ құрттарды да жейді. Су ішу және шомылу үшін оларға ашық су керек. Жас орман көгершіндері ата-аналарының берген «сүтінен» тез майланады. Бұл өте құнарлы сұйықтық, көбейту маусымында ересек құстардың ағазасында түзіледі.
Most of its diet is vegetable, round and fleshy leaves from Caryophyllaceae, Asteraceae, and cruciferous vegetables taken from open fields or gardens and lawns; young shoots and seedlings are favoured, and it will take grain, pine nuts, and certain fruits and berries. In the autumn they also eat figs and acorns, and in winter buds of trees and bushes. They will also eat larvae, ants, and small worms. They need open water to drink and bathe in. Young common wood pigeons swiftly become fat, as a result of the crop milk they are fed by their parents. This is an extremely rich fluid that is produced in the adult birds' crops during the breeding season.
Шақырулар
Ағаш көгершінінің дауысы – қатты және ұзаққа соқатын, ерекше естілетін «ың-ың-ың-ың-ың» деген дыбыс. Ирландия мен Ұлыбританияда осы құстың ерекше дауысын еске түсіру үшін «Екі сиыр ал, Тедди» немесе «Екі сиыр ал, Таффи» деген сөз тіркесі қолданылады. Ал, құстың сайрағанын «Менің аяқ бауыры қанға батты, Бетти» деп те түсіндіреді.
The call of the wood pigeon is a loud and sustained characteristic cooing phrase, coo COO COO coo coo. In Ireland and the UK, the traditional mnemonic for the distinctive call of the bird has been interpreted as "Take two cows, Teddy", or "Take two cows, Taffy". Another interpretation for the birdsong has been "My toe bleeds, Betty".
Жыртқыш жануарлар
Ағаш көгершінінің басты жаратылыстары – Еуразиялық сұңқар, солтүстік сұңқар және үй мысығы. Ағаш көгершінінің жұмыртқалары мен балаларына қарғалар да жиі шабуыл жасайды.
Predators of the wood pigeon typically consist of the Eurasian sparrowhawk, northern goshawk and domestic cat. The eggs and babies of wood pigeons are also often predated by crows.
Аң аулау
Ағаш көгершіні өте кең аумақта ауланып келеді, жыл сайын миллиондаған құс атылады, себебі ол, әсіресе дәнді дақылдарға зиян келтіретін ауыл шаруашылығы зиянтекесі саналады. 1953 жылы британ үкіметі ағаш көгершіні аулаушыларға оқ-дәріге субсидия берді, бірақ ол 1969 жылы жойылды.
The wood pigeon is widely hunted over large parts of its range, with millions of birds being shot annually, in part because it has been regarded as an agricultural pest, especially of cereal crops. In 1953, the British Government introduced a subsidy for the cost of cartridges to sport hunters of wood pigeons, which was later abolished in 1969.