Кіріспе
Буддизмдегі төрт сатының үшіншісі. Буддизмде анагамин (санскрит; пали: anāgāmī, әдеби мағынасы "қайта оралмайтын") – қарапайым сананы шектейтін алғашқы бес байланысты үзіп тастаған, жартылай ағарған адам. Анагаминдер – төрт ізденушінің үшіншісі. Анагамин өлімнен кейін адамдар әлеміне қайта туылмайды, оның орнына тек анагаминдер ғана мекендейтін Таза Қоныстардың жұмағына барады. Олар сол жерде толық ағартуға (арахант болуға) жетеді.
In Buddhism, an anāgāmin (Sanskrit; Pāli: anāgāmī, lit. "non returning") is a partially enlightened person who has cut off the first five fetters that bind the ordinary mind. Anāgāmins are the third of the four aspirants. The anāgāmin is not reborn into the human world after death, but into the heaven of the Pure Abodes, where only anāgāmins reside. There they attain full enlightenment (arahantship).
Анагаминнің бес түрі
Пали Пуггалапаннати және санскрит мәтіндері Махапраджняпарамиташастра және Сарвастивадин Вайбхасика Абхидхарма екеуі де анагаминнің бес класын сипаттайды. Анагамин Таза Мекенде қайта туған кезде, келесі бес сценарийдің бірі орын алады:
Ол қайта туғаннан кейін немесе Таза Мекенде өмірінің бірінші жартысында архаттыққа жетеді. Мұндай жандар "өмірінің бірінші жартысында Ниббанаға жететін адам" (санскрит: antarāparinirvāyin; пали: antarā parinibbāyī) деп аталады. Ол Таза Мекенде өмірінің соңғы жартысында немесе өлім кезінде архаттыққа жетеді. Мұндай жандар "өмірінің жартысын өткергеннен кейін Ниббанаға жететін адам" (санскрит: upapadyaparinirvāyin; пали: upahacca parinibbāyī) деп аталады. Ол архаттыққа жету үшін күш-жігерін жұмсайды. Мұндай жандар "күш-жігермен Ниббанаға жететін адам" (санскрит: sābhisaṃskāraparinirvāyin; пали: sasankhāra parinibbāyī) деп аталады. Ол ешқандай күш-жігер жұмсамай, архаттыққа жетеді. Мұндай жандар "күш-жігерсіз Ниббанаға жететін адам" (санскрит: anabhisaṃskāraparinirvāyin; пали: asankhāra parinibbāyī) деп аталады. Ол архаттыққа жеткенше Таза Мекеннің бес аспанын төменгі деңгейден жоғары деңгейге дейін аралап өтеді. Мұндай жандар "жоғары ағыспен ең жоғарғы құдайларға қарай өтетін адам" (санскрит: ūrdhvasrotas; пали: uddhamsota akanittha gāmī) деп аталады.
He will attain arhatship immediately after rebirth or within the first half of his life in the Pure Abodes. Such a being is called "one who reaches Nibbāna within the first half of the life" (Sanskrit: antarāparinirvāyin; Pali: antarā parinibbāyī). He will attain arhatship within the latter half of his life in the Pure Abodes or at the moment of death. Such a being is called "one who reaches Nibbāna after crossing half the life time" (Sanskrit: upapadyaparinirvāyin; Pali: upahacca parinibbāyī). He exerts himself to the point of attaining arhatship. Such a being is called "one who reaches Nibbāna with exertion" (Sanskrit: sābhisaṃskāraparinirvāyin; Pali: sasankhāra parinibbāyī). He does not exert himself, yet attains arhatship. Such a being is called "one who reaches Nibbāna without exertion" (Sanskrit: anabhisaṃskāraparinirvāyin; Pali: asankhāra parinibbāyī). He traverses the five heavens of the Pure Abodes in order from lowest to highest before attaining arhatship. Such a being is called "one who passes up stream to the highest gods" (Sanskrit: ūrdhvasrotas; Pali: uddhamsota akanittha gāmī)."