Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вирустар туысы (шешектер)
Genus of viruses (poxes)
Orthopoxvirus – Poxviridae тұқымдасы мен Chordopoxvirinae қосалқы тұқымдасының вирустар туысы. Омыртқалы жануарлар, оның ішінде сүтқоректілер мен адамдар, және буынтұқымдылар табиғи иелер болып табылады. Бұл туыста 12 түр бар. Бұл туысқа байланысты ауруларға шешек, сиыр шешегі, жылқы шешегі, түйе шешегі және маймыл шешегі жатады. Бұл туыстың ең белгілі мүшесі – шешек ауруын қоздыратын Variola вирусы. 1977 жылға дейін вакцина ретінде Vaccinia вирусын пайдалану арқылы ол жаһандық тұрғысынан жойылды. Соңғы рет сипатталған түр – 2015 жылы алғаш рет бөліп алынған Аляскапокс вирусы.
Orthopoxvirus is a genus of viruses in the family Poxviridae and subfamily Chordopoxvirinae. Vertebrates, including mammals and humans, and arthropods serve as natural hosts. There are 12 species in this genus. Diseases associated with this genus include smallpox, cowpox, horsepox, camelpox, and mpox. The most widely known member of the genus is Variola virus, which causes smallpox. It was eradicated globally by 1977, through the use of Vaccinia virus as a vaccine. The most recently described species is the Alaskapox virus, first isolated in 2015.
Құрылымы
Ортопоксовирустар кірпіш тәрізді геометриямен және шамамен 200 нм енімен, 250 нм ұзындығымен вирион өлшемдерімен қапталған. Шығанақ вирусының жойылғаннан кейін, түйе безгегі экономикалық тұрғыдан маңызды Orthopoxvirus инфекцияларының біріне айналды, себебі көптеген қарапайым өмір сүретін көшпелі қауымдар түйелерге үлкен тәуелділікте болады.
Orthopoxviruses are enveloped with brick shaped geometries and virion dimensions around 200 nm wide and 250 nm long. Following the eradication of variola virus, camelpox has become one of the most economically important Orthopoxvirus infections, because many subsistence level nomadic communities depend heavily on camels.
Зертханалық тарату
Концентрацияланған вирус аэрозольдері, әсіресе егуден өтпеген адамдарда ортопоксовирус инфекциясына алып келуі мүмкін. Сонымен қатар, концентрацияланған вируспен тікелей байланыс немесе жұқтырған жануарлардың қысылуы егуден өткен адамдарда да терінің жергілікті инфекциясына әкелуі мүмкін. Еуропадағы сиыр шешегі ветеринариялық қызметкерлер үшін, ал аздаған дәрежеде шаруашылық қызметкерлері үшін кәсіби қауіп болып табылады. In vitro жағдайында және сынау жануарлары арасында вакцина вирусына немесе басқа ортопоксовирустарға қарсы 100% тиімділігі анықталды. Тековириматқа Азық-дәрі басқармасы (FDA) «жетім препарат» статусын берді және қазіргі уақытта адамдардағы қауіпсіздігі мен тиімділігін анықтау үшін зерттеулер жүргізілуде. Тағы бір мысал – бринцидофовир. 2021 жылдың маусым айында FDA бұл препаратты адамдардағы шешектің емделуі үшін мақұлдады, осылайша тиімді жойылған әрекет ету механизмі үшін мақұлдаған алғашқы препарат болды. Бұл шешім агенттіктің басымдықпен қарауы нәтижесінде қабылданды, себебі биологиялық қару жасау мүмкіндігіне қатысты алаңдаушылық күшейді. Вирус жойылғандықтан тиімділігі тікелей расталмады, бірақ оның орнына, ортопоксовирусқа ұқсас түрлермен жұқтырғаннан кейін жануарлардың тірі қалу деңгейі арқылы болжалды. Ал препараттың цитомегаловирус инфекциясын емдеудегі сынақтарынан қауіпсіздік туралы мәліметтер алынды. Иматиниб – қатерлі ісіктерді емдеу үшін FDA мақұлдаған препарат, ол жасушадан тыс қабықталған вириондардың таралуын шектейді және тышқандарды вакцинаның салдарынан болатын өлімнен қорғайды. Қазіргі уақытта CDC иматинибті және оған ұқсас препараттарды вариола вирусы мен маймыл шешегі вирусына қарсы тиімділігі бойынша бағалап жатыр.
Aerosols of concentrated virus may result in Orthopoxvirus infection, especially in unimmunized individuals. In addition, needle sticks with concentrated virus or scratches from infected animals may result in local infection of the skin even in immunized individuals. Cowpox infection in Europe is an occupational hazard for veterinary workers, and to a lesser extent, farm workers. have been reported to be 100% active against vaccinia virus or other orthopoxviruses in vitro and among test animals. Tecovirimat has been granted orphan drug status by the Food and Drug Administration (FDA) and is currently under study to determine its safety and effectiveness in humans. Another example is brincidofovir. In June 2021, the FDA approved this drug for the treatment of smallpox in humans, making it the first drug approved for an effectively extinct mechanism of action. The decision followed a priority review by the agency, motivated by growing concern of potential bioweapon development. Since the target virus is eradicated the efficacy could not be directly verified but was inferred via proxy, animal survival following infection by related species of Orthopoxvirus. In contrast, safety data was available from trials of the drug in treating Cytomegalovirus infections in humans. Imatinib, a compound approved by the FDA for cancer treatment, has been shown to limit the release of extracellular enveloped virions and to protect mice from a lethal challenge with vaccinia. Currently, imatinib and related compounds are being evaluated by the CDC for their efficacy against variola virus and mpox virus.
Зертханалық синтез
2017 жылдың жазында Альберта университетінің ғалымдары жылқы шешегін зертханада синтездеу арқылы қайта өндіріп, вирустарды қатерлі ісіктерді емдеу үшін пайдалану мүмкіндігін зерттеді.
In the summer of 2017, researchers at the University of Alberta recreated horsepox via lab synthesis to conduct research into using viruses to treat cancer.