Ирактағы итальян журналисінің құтқарылуы және қайғылы оқиғасы
Rescue of Giuliana Sgrena
Иракта итальян журналистін құтқару операциясы. SISMI қызметінің жасырын миссиясы, АҚШ әскерлерінің қателігі салдарынан қаза болған агент. Саяси шиеленіс.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
SISMI құпия операциясы
Covert operation by SISMI
2005 жылдың 4 наурызында Италияның әскери құпия қызметі SISMI Ирактағы адам ұрлаушылардан итальяндық журналист Джулиана Сгренаны құтқару үшін жасырын операция жүргізді. Сгренаны сәтті құтқарудан кейін, онымен бірге екі құпия агенттің көлігі Бағдад әуежайына баратын жолда АҚШ әскерлерінің қате атуына түсті; құпия агент Никола Калипари АҚШ армиясының сарбазы Марио Лозанодан қаза тапты. Оқиға екі ел арасындағы қарым-қатынасты шиеленістірді және итальян халқының АҚШ-қа деген қарсылығын күшейтті.
On 4 March 2005, the Italian military secret service, SISMI, conducted a covert operation to rescue Italian journalist Giuliana Sgrena from kidnappers in Iraq. After the successful retrieval of Sgrena, the car with her and two secret agents came under friendly fire by US Army troops along the Baghdad airport road; secret agent Nicola Calipari was killed by US Army Specialist Mario Lozano. The incident created tension between the two countries, and arguably increased the Italian public's hostility towards the United States.
Өмірбаян
Джулиана Сгрена бір ай бұрын, 4 ақпанда, Иракта Италияның "Менифест" коммунистік газетінде тілші болып жұмыс істеген кезде ұрланып кеткен. Кейбір адамдар оның өте сенімді болғанын, себебі ол ұрлаушылардың тек Америкаға жақын журналистерді ғана мақсат ететінін ойлаған, ал басқалары оның қауіптердің барлығын жақсы білгенін айтады.
Giuliana Sgrena had been kidnapped a month earlier, on 4 February, while working as a non embedded journalist in Iraq for the Italian communist newspaper Il Manifesto. Some have argued she was overconfident because she thought kidnappers would only target pro American journalists, but others counter she was fully aware of the risks.
Сгренаның құтқарылуы
Сгрена 2005 жылғы 4 наурызда Италияның әскери барлау қызметі SISMI агенттері тарапынан, жағдайлары әлі толық анықталмаған күйде құтқарылды. Агенттердің бірі Никола Калипари, екіншісі Андреа Карпани еді. Расталмаған мәліметтер бойынша, Италия үкіметі миллиондаған АҚШ доллары көлемінде құн төлеген болуы мүмкін. Агенттер мен Сгрена Бағдад халықаралық әуежайына қарай көлікпен бет алды. Бағдад қаласынан әуежайға дейінгі маршрут Ирактағы ең қауіпті жол ретінде кеңінен танымал.
Sgrena was rescued in circumstances yet unclear by Italian secret service agents from SISMI, the Italian Military Intelligence service, on 4 March 2005. One of the agents was Nicola Calipari, the other was Andrea Carpani. One unconfirmed allegation is that the Italian government paid a ransom in the range of millions of US dollars. The agents and Sgrena left by car, heading for Baghdad International Airport. The route from downtown Baghdad to the airport has been widely described as the most dangerous road in Iraq.
Көліктің атылуы
Сағат 20:55 шамасында Сгрена отырған көлік әуежайға бара жатқанда АҚШ әскерлері тарапынан атылды. Оның босатылуы үшін келіссөз жүргізген Никола Калипари, Джулиана Сгренаны денесімен қорғағанда қаза тапты. Джулиана Сгрена иығынан жараланды. Калипаридің денесін саралау нәтижесінде, оның маңдайшасына бір оқ тигені анықталды. Сгрена мен Карпани да жараланды. Сгренаға оқиға орнында АҚШ армиясының медициналық қызметкерлері көмек көрсетіп, оқиғадан кейін дереу АҚШ армиясының далалық госпиталіне жеткізілді. АҚШ армиясының медициналық қызметкерлері жараланған офицерге де оқиға орнында көмек көрсетті, бірақ ол медициналық эвакуациядан бас тартты. Сгренаның иығынан сынықтарды алу үшін операция жасалды. АҚШ әскері олардың кейін қайда екенін жарияламады. Сгрена қазалы оқиғадан кейін бір күннен соң Римге келді.
At around 20:55, the car Sgrena was riding in was fired upon by U. S. troops while on the way to the airport. Nicola Calipari, who had negotiated her release, was killed while allegedly protecting Giuliana Sgrena with his body. Giuliana Sgrena was hit in the shoulder. Autopsies of Calipari's body allegedly showed that he was struck by a single bullet in the temple. Sgrena and Carpani were wounded. Sgrena was treated by US Army medics on the scene and medivaced to a US Army field hospital shortly after the incident. US Army medics also treated the injured officer on the scene, but he refused a medical evacuation for further assistance. Sgrena underwent surgery to extract shrapnel from her shoulder. The US military did not disclose their whereabouts later. Sgrena arrived in Rome a day after the fatal incident.
Оқиға туралы мәліметтер
Оқиғаның қалай ашылғаны мен кейбір қатысушы тараптардың өзара күдікпен қарауы салдарынан, оқиға туралы сан алуан түсіндірмелер айтылды.
Due to the conditions in which the facts unraveled, and due to a mutually suspicious attitude of some of the involved parties, widely different accounts of the incident have been proposed.
Құрбандыққа шалу туралы болжамдар
6 наурызда Сгрена АҚШ оны босату тәсіліне қарсы болғандықтан, қасақана нысанаға алынған болуы мүмкін екенін айтты. "Шындығында, олар тұтқынға алынған адамдардың өмірін сақтап қалу үшін осы амалды қолдануға кедергі келтіру үшін барлық мүмкіндікті пайдаланады, бұл баршаға мәлім. Сондықтан мен өзім нысанаға алынбағанымды айта алмаймын", - деді ол Sky TG24 телеарнасына берген сұхбатында. Ақ үй бұған жауап ретінде АҚШ әскерлері азаматтарды қасақана нысанаға алмайтынын мәлімдеп, бұл аймақ "қауіпті жол және біздің коалициялық күштеріміздің соғыс жүргізілетін аймағы" екенін түсіндірді. Олар көбінесе өздерінің қауіпсіздігін қорғау үшін дереу шешім қабылдауға мәжбүр болады. Пьер Сколари: "Италия үкіметі бірдеңе жасайды деп үміттенемін, себебі менің ойымша, бұл тұзақ болды, немесе біз ақымақтықпен немесе үркітілген балалармен ісімізді бітіріп жатырмыз, олар кез келген адамға оқ атып жатыр".
On 6 March, Sgrena claimed that she might have been deliberately targeted, a consequence of the United States' disapproval of the means of her liberation. "The fact is that they do everything to prevent the adoption of this practice to save the lives of people held hostages, everybody knows that. So I do not see why I should rule out that I could have been the target", she told Sky TG24. The White House responded to this, denying that US troops would specifically target civilians, and stating that the zone is "a dangerous road, and it is a combat zone that our coalition forces are in. Often, they have to make split second decisions to protect their own security". Pier Scolari said "I hope the Italian government does something because either this was an ambush, as I think, or we are dealing with imbeciles or terrorized kids who shoot at anyone".
Америка нұсқасы
АҚШ-тың жоғары әскери шенеунігінің алғашқы мәлімдемесіне сәйкес, көлік 150 км/сағаттан астам жылдамдықпен (шамамен 100 миль/сағат) қозғалып бара жатқан. Оның сөзіне қарағанда, бақылау бекетіндегі әскерлер де атысқа дейін бірнеше рет көлік бақылаудан шығып, су тобырларынан сырғанап кеткенін мәлімдеді. Оқиғадан кейінгі алғашқы күндері АҚШ өкілдері итальяндық көлікке АҚШ-тың 504-ші бақылау бекетіне (Кэмп Виктори) тым жоғары жылдамдықпен жақындаған кезде оқ атылғанын, ал АҚШ әскерлері қол сигналдары, шамдар мен ескерту оқтары арқылы тоқтатуға және жылдамдығын азайтуға талап еткенін айтты. Содан кейін АҚШ әскерлері қозғалтқыш блогына оқ атып, көлікті тоқтатуға мәжбүр болды. 504-ші бақылау бекеті – тұрақты кедергі. Оқиғадан кейінгі алғашқы аптада АҚШ өкілдері мойындаған оқиғаның нұсқасы айтарлықтай өзгерді. Оқиғаның екінші нұсқасында, әуежай жолына жақында қосымша қауіпсіздік патрульдері қосылды, себебі сол кеште жолды "жоғары дипломатиялық қонақ" пайдалануға тиіс болған; атыс уақытша "тоқтату позициясында" (бақылау бекетінде емес) болды. Кейіннен "жоғары дипломатиялық қонақтың" елші Джон Негропонте екені белгілі болды, ол нашар ауа райына байланысты тікұшақпен ұшу мүмкіндігіне ие болмады.
According to initial statements from a senior U. S. military official, the car was traveling at speeds of more than 150 km/h (about 100 mph). He said that troops manning the checkpoint also claimed that car almost lost control several times before the shooting as the car hydroplaned through large puddles. In the first few days following the incident, US spokesmen said that the Italian vehicle had been fired upon when it approached U. S. Checkpoint 504 (Camp Victory) at excessive speed, and did not slow down or stop after US troops used hand gestures, flashing lights and fired warning shots. The U. S. troops were then allegedly forced to disable the vehicle by firing into the engine block. Checkpoint 504 is a permanent roadblock. Within the first week after the incident the version of events acknowledged by US spokesmen was significantly modified. In the second version of events, extra security patrols had recently been added to the airport route because a "senior diplomatic VIP" was going to use the road that evening; the shooting occurred at a temporary "blocking position" (not a "checkpoint"). The "senior diplomatic VIP" was later acknowledged to have been Ambassador John Negroponte, who was unable to have used helicopter transport due to bad weather.
Италиялық нұсқасы
Бұл оқиғаның нұсқасы, кейіннен Италия парламентіне сыртқы істер министрі Джанфранко Фини ұсынған нұсқадан күрт өзгеше. 2005 жылғы 8 наурызда Camera dei Deputati-де сөйлеген сөзінде Фини жол тосқауыл болмағанын, ескерту жасалмағанын, көліктің "сағатына 40 км-ден аспағанын және ішкі жарығымен бақылауды жеңілдету және телефон соғу үшін жарықтандырылғанын", "көліктен бірнеше он метр қашықтықта проектор сияқты күшті жарық көзі қосылғанда, ол тоқтағанға дейін баяулап, атыс басталғанын" және Италияның Ирактағы табысты операцияларға қатысқан, тәжірибелі барлау қызметкері ретінде танылған Калипаридің бұрын Бағдаттағы АҚШ билігімен "барлық қажетті байланыстарды" жасап, барлық қажетті келісімдерді алғанын, сондай-ақ шабуылға дейін бірнеше минут бұрын АҚШ және Италия билігімен ұялы телефоны арқылы сөйлескенін мәлімдеді. Фини автокөліктің суреттері, егер ол бақылау бекетіне жақындасатындай болса, көліктің алдыңғы бөлігінен (немесе қозғалтқыш блогына) атылмағанын, керісінше, оң жағынан атылғанын, ал оқтар сол жақтан кіргенін көрсетті. Финидің оқиға туралы нұсқасы көлікті жүргізіп келе жатқан тағы бір итальяндық барлау қызметкерінің куәлігіне негізделген. Ол сондай-ақ Сгренаға қарсы мақсатты шабуыл туралы теорияның "толық негізсіз" екенін айтты; соңында Калипаридің өлімі итальяндық қоғамда "АҚШ-қа қатысты қажетсіз сезімдерді" тудырмауы тілегін қайталады.
This version of the events contrasts markedly with a version subsequently referred to the Italian Parliament by the minister of foreign affairs Gianfranco Fini. Speaking in the Camera dei Deputati on 8 March 2005, Fini stated that there had been no roadblock, that no warning was given, that the car "was not over 40 km/h, and was illuminated from inside to facilitate control and allow phone calls to be made", that "[w]hen a strong source of light, like a projector, was turned on a few tens of meters from the car, it slowed down until it was almost stopped, and the shooting began", and that Calipari, described as one of Italy's most experienced intelligence agents with a history of successful operations in Iraq, not only had previously made "all necessary contacts" with US authorities in Baghdad and had obtained all the necessary clearances, but had also spoken to US and Italian authorities from his mobile phone just minutes before the attack. Fini asserted that photographs taken of the car established that it was not shot at from the front (or into the engine block), as one would expect if it were approaching a checkpoint, but rather that it was shot at from the right side, with the bullets entering through that side. Fini's version of the events was also based on the testimony of a second Italian intelligence agent, who was driving the car. He also said that the theory of a deliberate attack against Sgrena was "totally unfounded;" he finally repeated his wish that Calipari's death would not induce "unnecessary anti US feelings" in the Italian public opinion.
Американың қарсылығы
Италиялық нұсқа Ирактағы АҚШ күштерінің қолбасшысы генерал Джордж Кейсидің мәлімдемесіне қайшы келеді, ол Италия үкіметі Сгренаны алып баратын кортеж туралы АҚШ-ты алдын ала ескертпегенін айтты. "Мен жеке басымда осыған қатысты ешқандай мәлімет жоқ, тіпті алдын ала негізде де", - деді генерал Кейси. Генерал Джордж Кейсидің мәлімдемесін Италияның Ирактағы жоғары әскери қолбасшысы генерал Марио Мариоли да қолдайды. Мариоли АҚШ ресми өкілдеріне Калипари мен тағы бір итальяндық офицердің сол жерде болғанын хабарлады, бірақ Калипаридің операциясы туралы ешқандай нақты мәлімет бермеді. Дегенмен, 2005 жылдың 2 мамырында жарияланған итальяндық тергеушілердің баяндамасында американдық билік Калипаридің сол түні Бағдад әуежайына келушіні алып оралатыны туралы хабардар болғаны айтылады. Джулиана Сгренаның оқиға туралы айтқан нұсқасында Калипари мен итальяндық билік арасындағы байланыс туралы ғана айтылады, ал ол оның қасында болған кезде американдық билікпен байланыс болғаны туралы ештеңе айтпайды. АҚШ әскерлері оқиға болғаннан кейін бірден көліктен ұялы және спутниктік телефондарды тәркілеп алды, ал АҚШ армиясының ресми баяндамасына сәйкес, итальяндықтарды оқиға орнынан алып кеткенше оларды қайтарып берді. Ресми баяндамада сондай-ақ "тосқауыл ұстаған екі HMMWV де Сгренаны Халықаралық аймақтағы жауынгерлік қолдау ауруханасына жеткізу үшін жылжытылды" делінген. Бұдан өзге, оқиға орны қылмыс орны деп танылмады және жолды тазалауға күш салынды. Баяндамада сондай-ақ көлік Жанфранко Финидің айтуынша, жолға перпендикуляр бағыттан емес, тосқауылға қарай келе жатқанда атылғаны туралы қорытынды жасалды.
The Italian version in contrast with the statements of General George Casey, commander of US forces in Iraq, who said that the Italian government had not given the US advance warning about the convoy carrying Ms Sgrena. "I personally do not have any indication of that, even on a preliminary basis", General Casey said. General George Casey's statements are backed by General Mario Marioli, Italy's top military commander in Iraq. Marioli informed US officials that Calipari and the other Italian officer were there, but gave no information about the specifics of Calipari's operation. However, the Italian investigators' report, released 2 May 2005, claims that the American authorities were informed that Calipari was due to return to the Baghdad airport with a hostage on the night of the shooting. Giuliana Sgrena's version of the events also only mentions the contact between Calipari and the Italian authorities, but says nothing about any contact with the American authorities whilst she was with him. US forces confiscated cell and satellite phones from the car's occupants in the immediate aftermath of the shooting, and according to the US Army's official report, gave them back before the Italians were taken from the scene. The official report also notes that "both HMMWVs involved in the blocking position were moved to transport Ms Sgrena to the Combat Support Hospital in the International Zone. Further, the scene was not deemed to be a crime scene, and efforts were made to clear the roadway." The report further concluded that the vehicle was shot while it was traveling towards the road block, not from a point perpendicular to the road, as Gianfranco Fini has insisted.
Әскери есептер
Екі әскери есеп дайындалды, біреуі АҚШ Армиясы тарапынан, екіншісі Италия үкіметі тарапынан.
Two military reports were produced, one by the US Army and one by the Italian government.
АҚШ-тың баяндамасында құпия ақпараттың жариялануы
Ирактағы көпұлтты күш өз сайтында ресми есеп жариялады. Есептегі құпия ақпарат (басқа Сисми агентінің аты, қатысқан сарбаздардың есімдері және коалициялық әскерлердің қозғалысы) өңделді, бірақ есеп қателікпен өңделген ақпаратты оңай алуға болатын форматта жарияланды. Есеп PDF форматында жарияланды, құпия сөйлемдер қара жолақпен жабылды. Дегенмен, оның астындағы мәтін жойылмаған және файлде сақталған. PDF оқушысынан мәтін өңдеуге көшіру арқылы жолдарды қайта көруге жеткілікті болды. Толық есепті оқу мүмкіндігін Болоньядағы грек студенті, анонимділікті сақтауды қалаған және Джанлука Нери, өзінің Macchianera блогында оның нұсқаларын жариялаған, бірінші болып тапты. Кімнің бірінші болып жариялағаны туралы пікірталас болды, бірақ Неридің өзі жазғандай, бұл соншалықты оңай шаруа еді, көптеген адамдар бір-бірінен тәуелсіз, қысқа мерзім ішінде байқаған болуы мүмкін.
The Multinational Force In Iraq released an official report that was posted on its website. Classified information (such as the name of the other Sismi agent, the names of the soldiers involved, and coalition troop movements) in the report was redacted but the report was accidentally published in a form that allowed the redacted information to be easily retrieved. The report was published in the PDF file format, and the classified sentences were covered by a black bar. However, the text below it had not been erased, and was present in the file. A copy and paste from the PDF reader to a word processor was sufficient to make the lines reappear. The possibility of reading the complete report was quickly discovered by a Greek exchange student in Bologna, who preferred to maintain anonymous, and by Gianluca Neri, who posted the versions on his blog, Macchianera. There has been some argument about who was first out, but as Neri himself wrote, it was such a simple task that more people could well have noticed in a short time independently of each other.
АҚШ-тың баяндамасының мазмұны
АҚШ есебі 69-шы жаяу әскерінің сарбаздарын қандай да бір құқықбұзушылықтардан ақтап берді, бұл бөлімше дұрыс тәртіптерді сақтағандығын және бір сарбаздың – Марио Лозаноның, жарық шығарып, ескерту оқтары атып, содан кейін оқ ату шешімін қорғады. Есепте сарбаздар оқиғаға дейін 15-30 көлікті тоқтатып, екі мүмкін VBIED (көлік құралында жасалған жарыққыш құрылғы) туралы екі ескерту (BOLO, Be On LookOut) алған, қара және ақ түсті көліктер туралы ескертулер болған. Блокадалық позиция байланыс процедурасының бұзылуына байланысты жоспарланған мерзімнен ұзақ сақталды, себебі АҚШ армиясы қолданған VOIP жүйесі істен шықты; FM қолданыста болғанымен, пайдаланылмады. 2 мамырға дейін жарияланды. Италиялық тергеушілер көліктің жылдамдығы, американдықтар оқ ату алдында сигнал бергені (немесе бермегені) және американдықтардың Бағдадта Калипаридің болуы мен іс-әрекеттері туралы хабардар болған-болмағаны мәселелері бойынша келіспеді. Италиялық есепте сондай-ақ итальяндық тергеушілердің "оқ атылған жерге келген АҚШ-тың жоғары лауазымды шенеуніктер бақылау бекетінің нашар жарықтандырылғаны, жеткіліксіз сигналдалғаны және дұрыс орналастырылмағаны үшін сынаған" деген пікірі келтірілген. Италиялықтар АҚШ әскерлері Калипаридің мақсаттары туралы білмегенін, бірақ оның бар екенін білгенін айтады, себебі Калипари мен Карпаниға жеке куәлік беріліп, Лагерь Викторияда тұруға орын берілген. Сонымен қатар, олар операция туралы білімнің оқиғаны болдырмауға көмектеспегенін, өйткені миссияның сипатына байланысты алдын ала жоспарланған маршрут болмағанын мәлімдеді. Блокадалық бекетке жауапты офицер белгілер мен кедергілерді дұрыс орналастырмағаны, тіпті кейіннен бұл бекеттегі қызмет ұзаққа созылатыны анық болғанымен де, атап өтілді. Бұл блокадалық бекеттің қалыпты жұмыс істеуін толығымен екі пулеметшінің иығына жүктеді, олар жарық шамды басқару сияқты басқа да міндеттермен айналысты. Американдықтар мұндай белгілер әдетте араб және ағылшын тілдерінде болғандықтан, итальяндықтарға олар түсініксіз болар еді деп мәлімдеді; итальяндық есеп бұл айыптаманы "жеткілікті деңгейде абсурдты" деп санайды, өйткені "STOP" және "DANGER" сияқты сөздер халықаралық деңгейде танылған. Шындығында, Италиядағы "STOP" белгілерінде ағылшын тіліндегідей "STOP" деп жазылған және АҚШ-тағы белгілермен бірдей. "Ескерту сызығы" және "Тоқтату сызығы" жаттығу талаптарына сәйкес келмейтіндей кіші қашықтықта орналасқан; "Тоқтату сызығы" мүлдем болған жоқ. Бұл жағдай сарбаздарға белгілі болғанымен, келе жатқан көліктерге ешқандай ескерту белгісі қойылмады. Атап айтқанда, ескерту сызығы бірінші әскери көлікке 200-400 метрдің орнына 120 метр ғана қашықтықта болды. Бұл, сигналдың болмауымен бірге, пулеметшілерді 80 минуттық миссия барысында бір секундқа да назарынан жазбауға мәжбүр еткен болар еді. Қолданылған жалғыз сигналдар – жарық және жасыл лазер болды. Италиялық есепте айтылғандай, екеуі де оларды басқаратын экипаждың жылдам реакциясына тәуелді, ал лазерді қозғалатын нысанаға қысқа уақыт ішінде бағыттау өте қиын. Пулеметшінің назары шатылса, көлік күшпен тоқтатылатын қауіпке айналуы мүмкін. Италиялық есепте сондай-ақ бақылау бекетінде жұмыс істейтін сарбаздар жолдың шамамен 90 градусқа бұрылатын жеріне орналасқандықтан, бақылау бекетінің бар екенін көрсететін белгілер мен қозғалыс конустарын жолға қоймағаны айтылған: "АҚШ-тың жол тосқауылдарының бар екендігі туралы ескерту белгілері жоқ – ең негізгі сақтық шараларының бірі. Бақылау бекетінде жұмыс істейтін сарбаздар тарапынан ең маңызды ережелердің бірі сақталмады". Сондай-ақ, бұл блокадалық бекеттердің идеясы қауіпті екендігі айтылды, өйткені жақындаған көліктер бір бағытты магистральда бұрылуға мәжбүр болды. Италиялық тергеушілер американдық сарбаздарды көлікті жол тосқауылға жеткенше тоқтатуға мүмкіндік беретін концертиналы сым кедергісін тікпегені үшін де кінәлады, бірақ сарбаздар "көліктердің оған ілігіп, көмекке мұқтаж болу қаупіне байланысты түнде концертиналы сымды қолданғысы келмеді". Керісінше, АҚШ армиясының есебі жол тосқауылдарының жоқтығын немесе басқа да көрсеткіштердің жоқтығын азайтып, олардың түнде тиімді емес екенін дәлелдеді. Алайда, АҚШ армиясының баяндамасында жол тосқауылшыларының орнатуға белгілері болмағаны айтылған, өйткені "69-шы" бөлімшесінің "Тоқтаңыз, әйтпесе сіз атып өлтірілесіз!" деген жазулары бар белгілері әлі шеберханада, "әйтпесе сіз атып өлтірілесіз" деген сөзді таспамен жабу үшін техник күтіп тұрған". Егер белгілер қолданысқа енгізілгенде қолданылар ма екені белгісіз. Италиялық есеп АҚШ күштерінің қылмыстық оқиға орнын бүлдіргенін, тиісті тергеуді мүмкінсіз ету үшін жасалғанын айыптайды. Сондай-ақ, Сгренаның көлігінің жылдамдығына қатысты бағалаулар едәуір өзгеше болғаны, екі сарбаз тәжірибелі полицейлер болғандықтан, бұл өте таңғажайып жағдай екені айтылды. Италиялық есепте сондай-ақ мобильді бақылау бекетінен берілген ескерту сигналдары мен сарбаздардың оқ атуы арасында үш секунд өткені айтылған. Олар көлік сағатына 40-50 шақырым жылдамдықпен қозғалып бара жатқанына қарамастан, бұл үш секундтық интервал жүргізушіге көлікті тоқтатуға жеткілікті уақыт бермегенін қосты.
The US report cleared the soldiers of the 69th Infantry of any wrongdoing, claiming the unit followed proper procedures and defending the decision by one soldier, Spc. Mario Lozano, to open fire after flashing a light and firing warning shots. The report indicated that the soldiers had already turned away about 15–30 cars before the incident, and were alert because of two warnings (BOLOs, Be On LookOut) about two possible VBIEDs (Vehicle Borne Improvised Explosive Device), a black and a white car. The blocking position had been maintained for longer time than planned due to faulty communications procedure, which was caused by a failure of the VOIP system used by US Army; whereas FM was available, it was not used. was published by 2 May. The Italian investigators disagreed on the subjects of the speed of the car, the signaling (or lack of it) before the Americans opened fire, and the question of whether the Americans were aware of Calipari's presence and activities in Baghdad. The Italian report also noted that the Italian investigators claim that "senior US officers who arrived on the scene of the shooting had criticized the checkpoint for being poorly illuminated, inadequately signaled and badly positioned." The Italians point that, whereas the US forces were unaware of Calipari's objectives, they were surely aware of his presence, as Calipari and Carpani were given ID badges and obtained sleeping quarters at Camp Victory. Furthermore, they claimed that the knowledge of the operation could in no way have avoided the incident, since there was no predetermined itinerary, due to the mission's nature. It was pointed out that the officer responsible for the blocking point had not properly laid out signs and obstacles, even if the blocking point duty, after a while, clearly would not have been a short one. This left the proper functioning of the blocking point entirely on the shoulders of the two gunners, who already had with other duties, as operating the spotlight. The Americans had claimed that, since such signs are usually in Arabic and English, they would have been useless to the Italians because they would not have understood them; the Italian report considers these allegations "mildly put absurd", because words like "STOP" and "DANGER" are internationally recognized. In fact, stop signs on Italian roads have "STOP", as in English, written on them, and are identical to those used in the United States. The "alert line" and the "warning line" were all at smaller distances that prescribed practice; the "stop line" was absent altogether. All these were approximately known to the soldiers, but there was no sign for incoming vehicles. In particular, the Alert line was just 120 m from the first military vehicle, instead of the prescribed 200–400 m. This, combined with the lack of signalling, would have forced the gunners to be alert and not get distracted for a single second throughout the 80 minute long mission. The only signals used were the spotlight and the green laser. The Italian report indicates that they both rely on the quick reactions of the crew operating them, and the laser is especially difficult to point on a moving target in a short time. A distraction on the gunner's side would easily transform a vehicle in a threat to be stopped by force. The Italian report also noted the fact that the soldiers who manned the checkpoint had placed no signs or traffic cones on the roadway indicating the presence of a checkpoint ahead, despite the fact that they were positioned around a nearly 90 degree bend in the road, which obscured the checkpoint from approaching cars: "No signs warning traffic of the presence of a US roadblock—one of the most basic precautionary measures. One of the most important rules was not respected by the soldiers manning the checkpoint." The report also indicated that the idea behind the blocking point was inherently dangerous, as approaching vehicles were forced to turn around on a one way highway. The Italian investigators also faulted the US soldiers for not stringing a concertina wire barrier which could have stopped the car before reaching the roadblock, but the soldiers "didn't like to use concertina wire at night because of the danger posed by cars getting tangled up in it and requiring assistance." Conversely, the US Army's report downplayed the absence of signs or other indicators of the roadblock's presence, arguing that they were not effective at night. However, the US Army report indicated that the roadblock unit reportedly had no signs to deploy, since at the time of "the 69th's signs—reading—'Stop or you will be shot!' were still in the shop, awaiting a technician to cover up the 'or you will be shot' phrase, deemed offensive, with tape." It is unclear whether these signs would have been used had they been available. The Italian report specifically accuses the US forces of tampering with the crime scene, in an attempt to make a proper investigation impossible. Also, it pointed that estimates of the speed of Sgrena's car varied from to , a strangely spread measurement considering that two soldiers were experienced policemen. The Italian report also claimed that only three seconds elapsed between the warning signals from the mobile checkpoint and the time when the soldiers opened fire. They add that, despite the fact that the car was only travelling at 40 to 50 km/h, this three second interval did not give the driver enough time to stop the car.
Сгренаның шоты
"Аталған оқ ату көлік жылдамдығымен ақталмады", - деді Джулиана Сгрена Ansa итальяндық жаңалықтар агенттігіне. "Біздің көлік қалыпты жылдамдықпен келе жатты, бұл жаңсақтық тудырмауы керек еді", - деді ол Il Manifesto басылымына. "Бұл бекет емес, бізді прожектормен жарықтандырған күзет тобы еді", - деді Джулиана Сгрена. Көлікті жүргізген итальяндық агент көліктің шамадан тыс жылдамдықпен жүргенін жоққа шығарды және бекетте тоқтаудан бас тартты: "Біз қалыпты түрде келе жаттық. Ол – бронетранспортты құралдары бар күзет тобы, ол ескертусіз оқ атты". Ағылшын тіліндегі баспасөздерде Сгренаның американдық әскерлер мен американдық танк көлікке 300-400 рет оқ атқан деген мәлімдемелері пайда болды. 300-400 саны Сгренаның Италиядағы серігі Пьер Сколари айтты, ол онымен тек телефон арқылы сөйлескен. "Танк" деген итальян сөзі, carro armato, итальяндық есептердің көпшілігінде кездеспейді; "танк" термині blindato сөзінің қате аудармасы болуы мүмкін, бұл "бронетранспортты құрал" немесе HMMWV дегенді білдіреді. Il Manifesto газетінің бір журналисі бұл оқиғаның АҚШ әскерлерінің адам өлтіруге жасаған әрекеті болуы мүмкін екенін және осы жағдайды кейінге тығу үшін жасалғанын жоққа шығаруға болмайды деп мәлімдеді. Сгрена өзінің ұстаушылары оны босату алдында американдық әскерлер оған қауіп төндіретінін ескерткенін айтты. Тәуелсіз журналист Наоми Клейн Democracy Now бағдарламасында (2005 жылғы 25 наурызда, жұма) Эми Гудманмен сұхбаттасқанда, бірінші кезекте Джулиана Сгренаның жарақаттары өте ауыр болғанын, өйткені оның өкпесінде оқтан келген жарақаттан әлі де сұйықтық бар екенін айтты. Сгрена Клейнге олардың көлігі жалпы қолданыстағы жолда емес, ресми тұлғаларға арналған, жасыл аймақты әуежаймен тікелей байланыстыратын қорғалған жолда келе жатқанын айтты. Сондай-ақ, Сгрена сол жолда болғандықтан, жасыл аймаққа кіру үшін бекеттерден өтіп кеткен болуы керек екенін және олардың көлігін көрінеу және анықтау үшін жарықтарын қосып, баяу келе жатқанын айтты. Клейн Сгренаның айтуынша, олардың машинасымен бірге келген АҚШ сарбаздары келе жатқандарын хабарлау үшін жылдамдықты бекеттерге радиоарқылы хабарласпаған, бірақ олар оқ атқан әскери бөлімнен алыстап бара жатқан, ал алдыңғы орындықтағы жүргізуші тірі екенін көрсеткен. Сұхбатта Наоми Клейн Сгрена тұтқында болған кезде өзін өте шатасқан сезінгенін және тұтқындар Ирактағы тәуелсіз журналистердің ирак халқымен сөйлесуін қаламайтынын айтты. Сгренаның өмірлік серігі Пьер Сколари "Джулиананың ақпараты бар екенін және АҚШ әскерінің оны тірі қалдырмағысы келмейтінін" мәлімдеді. Ол Sgrena компаниясының Фаллуджадағы соңғы операция кезінде тыйым салынған қаруды қолдану туралы толық ақпаратқа ие екенін мәлімдеді (Құсқыншы ашу операциясы). Сгрена Фаллуджада напалм қолданылғаны туралы жазды. Сколари олардың әуежайдан 700 метр қашықтықта болғанын, яғни барлық бекеттерден өткенін айтты. "Барлық оқ атуды Кеңес Төрағалығы тікелей эфирде тыңдады, ол агенттердің бірімен телефон арқылы сөйлесіп отырды. Кейін АҚШ әскері телефондарды тартып алып, өшіріп тастады", - деді сол кезде Palazzo Chigi-де болған Сколари. Генерал Кейси Сгрена мен Калипаридің көлігі бұған дейін ешқандай бекеттерден өтпегенін мәлімдеді.
"The shooting was not justified by the speed of the vehicle", said Giuliana Sgrena to the Italian news agency Ansa. "Our vehicle rode a normal speed which should not have induced misunderstanding", she told Il Manifesto. "It was not a checkpoint, but a patrol that fired upon us, right after having illuminated us with a projector", according to Giuliana Sgrena. The Italian agent driving the car also denied that the car was traveling at an excessive speed and refused to stop at a checkpoint: "We were driving normally. It was a patrol, in an armoured vehicle, that fired without warning." In English language press, claims appeared about Sgrena claiming that US soldiers and a US tank had fired on the vehicle 300 to 400 times. The 300 to 400 figure was given by Sgrena's companion in Italy, Pier Scolari, who had only talked with her on the phone. The Italian word for "tank", carro armato, did not appear in most of the Italian accounts; the term "tank" may be an erroneous translation of blindato, which means "armoured vehicle" or a HMMWV. A fellow journalist at Il Manifesto claimed that the theory that this was murder attempt by the US forces in order to discourage further hostage rescue attempts could not be dismissed out of hand. Sgrena claimed that her kidnappers, just before releasing her, had warned her that the American forces would be a danger to her. Independent reporter Naomi Klein, in an interview with Amy Goodman on Democracy Now (Friday, March 25, 2005), indicated firstly that Giuliana Sgrena's injuries were too severe for her to speak, since she still had fluid in her lungs from her gunshot injuries. Sgrena told Klein that her car was not traveling on a public road, but rather on a secured road reserved for officials, connecting the green zone directly to the airport. By virtue of being on that road, Sgrena also indicated that she must have already passed through checkpoints to enter the green zone from whence the road emerged, and that her car was driving slowly with its lights on to make it more visible and identifiable. Klein indicated that Sgrena believes that US soldiers with whom her car checked in may not have radioed ahead to mobile checkpoints to indicate that they were coming, but that they were moving away from the military unit that fired upon them, pointing that the driver, who sat in the front, is alive. In the interview, Naomi Klein also reported that Sgrena also said that she was very disoriented while in captivity, and that her captors didn't want independent journalists in Iraq talking to the Iraqi people. Pier Scolari, Sgrena's life partner, stated that "Giuliana had information and the US military did not want her alive". He claims that Sgrena had detailed information about the use of banned weapons during the recent operations in Fallujah (see Operation Phantom Fury). Sgrena has written about alleged use of napalm in Fallujah. Scolari went on to speculate that they were at 700 metres from the airport, which implies that they had crossed all the checkpoints. "The whole shooting was heard live by the Presidency of the Council, who was on the phone with one of the agents. Then the US military confiscated and turned off the phones", said Scolari, who was then at the Palazzo Chigi. General Casey claimed that Sgrena and Calipari's vehicle had not gone through any prior checkpoints.
Бақылау пункті
Тексеру бекетін АҚШ-тың 10-шы тау дивизиясы, жеңіл жаяу әскер бөлімшесімен қамтамасыз етілгені айтылды, бірақ кейіннен Нью-Йорк Ұлттық гвардиясының бір бөлімі басқаратыны анықталды. Олар Иракқа оқ атылғанға дейін төрт ай бұрын, ал Бағдадқа бір ай бұрын келген. Оқ атқан сарбаздың кім екені белгісіз болды, бірақ Болонья университетінің грек студенті бұл ақпаратты жариялады. Ол цензураланған бөлімдерге қайта қол жеткізу үшін, редакцияланған PDF файлының мәтіндік нұсқасын сақтады. Қайғылы оқты атқан сарбаздың Марио Лозано, АҚШ Ұлттық гвардиясының әскери қызметкері екені белгілі болды. АҚШ Халықаралық қылмыстық соттың құрамына кірмейді. Егер ол сотқа тартылса, сарбаз АҚШ-тан тыс сотта қарастырылмайды. Алайда, сарбаздың аты-жөнінің жарияланғандығы итальяндық тергеу судьяларына (Римде) оны қатысусыз айыптауға мүмкіндік береді. Адам құқықтары ұйымдары бұрын АҚШ әскерлерінің бақылау бекеттеріндегі стандарттарды сынаған, және қазір олар тексерілуде.
The checkpoint was said to be manned by the U. S. 10th Mountain Division, a light infantry unit, but later revealed to be manned by a unit of the New York National Guard, which arrived in Iraq four months before the shooting and in Baghdad only one month before. The identity of the soldier who fired remained unknown until it was revealed by a Greek student at the University of Bologna, who recovered access to the censored portions of the report by saving the redacted pdf file as a text file. The soldier who fired the fatal bullet was apparently Mario Lozano, a US National Guardsman. The US is not a member of the International Criminal Court. The soldier will not be tried in a non US court if he should face a trial. However, the fact that the soldier's name was revealed enables the Italian Investigating Magistrates (in Rome) to indict him in absentia. The standards of US troops at checkpoints has been criticized in the past by human rights associations, and is now under scrutiny.
Спутниктік сурет
28 сәуірде CBS News Пентагонның оқиғаның уақыты тіркелген спутниктік бейнелерін талдауына негізделген баяндама жариялады. Пентагон машинаның 83 метр (91 ярд) қашықтықты 3 секундтан кем уақытта жүргенін өлшеп, көліктің сағатына 100 шақырымнан астам жылдамдықпен қозғалғанына тоқталды. Бірақ Пентагон осы бейнелерді жарияламағандықтан, тәуелсіз сараптама жүргізу мүмкін болмады. Пентагон сарапшылары CBS News-тен басқа ешбір жаңалықтар агенттігімен сөйлеспеді. Сонымен қатар, АҚШ Армиясы кейіннен жариялаған түпкілікті баяндамада ешқандай спутниктік суреттер туралы мәлімдеме жасалмады (тіпті құпия бөлімдерде де, олар кездейсоқ қолжетімді болғанмен), бұл итальяндық БАҚ-та осы бейнелердің бар-жоғы туралы күмәндау тудырды. Route Irish бағытында спутниктік бақылаудың қажеттігі елші Негропонте сол бағыттан өтіп бара жатқандықтан ақталады, бірақ итальяндық баяндамада ауа райының жағдайы соншалықты нашар болғандықтан спутниктер сурет түсіре алмады делінген. Итальяндық тарап мұндай суреттерді сұрағанын және нашар ауа райына байланысты ең жақын суреттердің 2 және 3 наурызда түсірілгенін естігенін хабарлады. АҚШ мәліметтеріне сәйкес, нашар ауа райының салдарынан елші Негропонте тікұшақпен емес, автокөлікпен сапарлаған, ал бұл өз кезегінде блокпост құруға себеп болды.
On 28 April, CBS News released a report based on the Pentagon's analysis of an alleged time stamped satellite footage of the incident. By measuring the distance the car traveled at 91 yards (83 m) and the time elapsed (less than three seconds), the Pentagon concluded that vehicle had to be going in excess of 60 mph (100 km/h). However, since the Pentagon has not published the alleged footage, no independent analysis of it has been possible. The Pentagon analysts have not spoken to any news organization besides CBS News. Additionally, the definitive report, later released by the US Army, did not mention any satellite images (not even in the confidential parts, that were accidentally made available), raising questions in the Italian media about whether this footage existed at all. While satellite coverage of Route Irish would be justified, as ambassador Negroponte was traveling on it, the Italian report claimed that weather conditions were so bad that no image could be acquired by satellites. The Italians also reported having asked for such imagery, and being told that the closest pictures available were for 2 and March, due to bad weather. The adverse weather condition was in actuality the reason why ambassador Negroponte moved by car convoy and not by helicopter, which was in turn the reason for the establishment of the blocking point, according to the US report.
Баллистикалық дәлелдер
Римдегі қылмыстық тергеуді жүргізіп жатқан тергеу судьялары тапсырысымен жұмыс істеген баллистика сарапшылары, Римдегі көлікті қарап шығып, оның сағатына 45 мильден (60 км/сағ) аспайтын жылдамдықпен қозғалып кеткенін анықтады.
Ballistics experts commissioned by the Investigating Magistrates in Rome responsible for a criminal inquiry who examined the car in Rome came to the conclusion that the car was travelling no faster than 45 mph (60 km/h).