Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Педубастис I немесе Педубаст I – ежелгі Египеттің жоғарғы Египет фараоны, б.з.б. 9 ғасырында өмір сүрген.
Egyptian pharaoh
Pedubastis I or Pedubast I was an Upper Egyptian Pharaoh of ancient Egypt during the 9th century BC.
Өмірбаян
Жоғары Мысырдағы бәсекелесі Такелот II билігі кезінде ай күнтізбесіне сүйенсек, және Педубаст I Тебада жергілікті патша ретінде Такелот II билігінің 11-ші жылында алғаш рет пайда болғандықтан, Педубаст I-нің билікке келу күні б.з.д. 835 жылы немесе б.з.д. 824 жылы болған деп есептеледі. Бұл жергілікті перғауынның Ливиялық тегінен екендігі және Евсевийдің Манетоның редакциясы бойынша 25 жыл Мысырды басқарғаны жазылған. Ол Шошенк III-нің 8-ші жылында Тебада патша болды, ал Ніл деңгейі туралы мәтін №29 бойынша ең жоғары даталанған жылы – оның 23-ші жылы. Бұл жыл Танис негізіндегі Мысырдың 22-ші династиясының Шошенк III-нің 31-ші жылына сәйкес келеді; алайда, Шошенк II Мемфистегі Төменгі Мысырды және Дельта аймағын ғана бақылағандықтан, Педубаст пен Шошенк III саяси бәсекелес болған жоқ, тіпті қарым-қатынас орнатқан болуы мүмкін. Шындығында, Шошенк III-нің ұлы, генерал және әскербасы Пашедбаст B Карнақтағы X пилонға кіреберіс есігін салдырып, сол естелік мәтінде әкесін [патша] Шешенк (III) деп атады, бірақ бұл ісін Педубаст I-ге қатыстырды. Бұл Танит негізіндегі 22-ші династияның патшасы Шошенк III-нің Педубаст фракциясына наразылық білдірмейтін қолдау көрсеткенін көрсетеді. Педубаст I Тебадағы Ливиялық патшалардың 23-ші әулетінің Такелот II-нің және кейіннен Осоркон B-ның басты қарсыласы болды. Оның билікке келуі Фиваны екі бәсекелес топ арасында үш онжылдыққа созылған ұзақ азаматтық соғысқа ұшыратты. Әр топтың Амонның бас діни қызметкерлерінің бәсекелес желісі болды, Педубасттың жақтасы Харсиес B Шошенк III-нің 6-шы жылында, ал Такелот E Педубаст I-нің 23-ші жылынан бастап қызмет етті. Осоркон B Педубаст I және Харсиестің басты қарсыласы болды. Бұл қақтығыс Карнақтағы әйгілі Осоркон ханзадасының жылнамасында тікелей айтылмаса да қамтылған. Оның орнын Шошенк VI бағындырды.
Based on lunar dates which are known to belong to the reign of his rival Takelot II in Upper Egypt and the fact that Pedubast I first appeared as a local king at Thebes around Year 11 of Takelot II's rule, Pedubast I is today believed to have had his accession date in either 835 BC or 824 BC. This local Pharaoh is recorded as being of Libyan ancestry and ruled Egypt for 25 years according to the redaction of Manetho done by Eusebius. He first became king at Thebes in Year 8 of Shoshenq III and his highest dated Year is his 23rd Year according to Nile Level Text No. 29. This year is equivalent to Year 31 of Shoshenq III of the Tanis based 22nd Dynasty of Egypt; however, since Shoshenq II only controlled Lower Egypt in Memphis and the Delta region, Pedubast and Shoshenq III were not political rivals and may even have established a relationship. Indeed, Shoshenq III's son, the general and army leader Pashedbast B "built a vestibule door to Pylon X at Karnak, and in one and the same commemorative text thereon named his father as [king] Sheshonq (III)" but dated his actions here to Pedubast I. This may show some tacit support for the Pedubast faction by the Tanite based 22nd dynasty king Shoshenq III. Pedubast I was the main opponent to Takelot II and later, Osorkon B, of the 23rd Dynasty of Libyan kings of Upper Egypt at Thebes. His accession to power plunged Thebes into a protracted civil war which lasted for nearly three decades between these two competing factions. Each faction had a rival line of High Priests of Amun with Pedubast's being Harsiese B who is attested in office as early as Year 6 of Shoshenq III and then Takelot E who appears in office from Year 23 of Pedubast I. Osorkon B was Pedubast I and Harsiese's chief rival. This conflict is obliquely mentioned in the famous Chronicle of Prince Osorkon at Karnak. He was succeeded in power by Shoshenq VI.
Педубасттың қоладан жасалған денесі
Бастапқыда Педубаст І бейнеленген қола мүсіннің әсем әшекейленген дене бөлігі бүгінде Португалияның Лиссабон қаласындағы Калуст Гүлбенкян мұражайында тұрақты түрде көрсетіледі және ол Египеттің үшінші аралық кезең өнерінің ұлы шедеврлерінің бірі саналады. Бұл затты Калуст Гүлбенкян 1921 жылдың 13-16 желтоқсаны аралығында Frederik Muller & Cie компаниясынан танымал өнер саудагері Джозеф Дювен арқылы сатып алған. Педубаст мүсіні өте сирек, себебі ол Египет патшаларының сақталған өте аз ғана ірі қола мүсіндерінің бірі және үшінші аралық кезеңнен жеткен жалғыз ірі қола мүсін болып табылады. Белдіктегі тока және қауырсынды жамылғыдағы қалпына келтірілген картюштарда былай деп жазылған: "Амун таңдаған Usermaatre, Бастеттің ұлы Педубаст, Амунның сүйіктісі" және "Жоғарғы және Төменгі Египет патшасы, Екі Жердің Иесі, Амун таңдаған Usermaatre, Раның ұлы, Диадемалардың Иесі, Бастеттің ұлы Педубастет, Амунның сүйіктісі". Бұл заттың тегі белгісіз, бірақ ол алғаш рет 1880 жылы танымал орыс талғампаздары мен коллекционерлер отбасының мүшесі граф Григорий Строгановтың (1829–1910) коллекциясында тіркелген.
The richly inlaid torso from a bronze statue that originally depicted Pedubast I is today on permanent display in the Calouste Gulbenkian Museum in Lisbon, Portugal and is considered to be one of the great masterpieces of Egyptian Third Intermediate Period Art. This object was purchased by Calouste Gulbenkian from December 13–16, 1921 from Frederik Muller & Cie through the well known art dealer Joseph Duveen. The Pedubast statue is extremely rare since it is one of the very few large sized bronze statues of Egyptian kings in existence and the only large surviving bronze one known for the Third Intermediate Period. The restored cartouches on the belt buckle and feather apron read respectively as: "Usermaatre Chosen of Amun, Pedubaste Son of Bastet Beloved of Amun" and "King of Upper and Lower Egypt, Lord of the Two Lands, Usermaatre Chosen of Amun, Son of Re, Lord of Diadems, Pedubastet Son of Bastet Beloved of Amun." This object's provenance is not known but it is first recorded as being in the collection of Count Grigory Stroganoff (1829–1910), a member of the famous Russian family of connoisseurs and collectors, in 1880.