Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корея мифологиялық аңыздағы жаратылыс. Кумихо немесе Гумихо (구미호, сөзбе-сөз "тоғыз құйрықты түлкі") – Шығыс Азия халық ертегілерінде және Корея аңыздарында кездесетін жаратылыс. Ол қытайлық хули-цзин, жапондық кицунэ және вьетнамдық хо ли тинь сияқты. Ол көбінесе ер адамдарды әуелеп, сұлу әйелге айналып, олардың бауырларын немесе жүректерін жейді (аңызға қарай). Кумихо туралы көптеген әңгімелер бар, олардың бірнешеуін Корея ауыз әдебиетінің энциклопедиялық жинағында (한국 구비문학 대계/韓國口碑文學) кездестіруге болады.
Korean mythological creature
A kumiho or gumiho (구미호, literally "nine tailed fox") is a creature that appears in the folktales on East Asia and legends of Korea. It is similar to the Chinese huli jing, the Japanese kitsune and the Vietnamese hồ ly tinh. It can freely transform into a beautiful woman often set out to seduce men, and eat their liver or heart (depending on the legend). There are numerous tales in which the kumiho appears, several of which can be found in the encyclopedic Compendium of Korean Oral Literature (한국 구비문학 대계/韓國口碑文學).
Сипаттама
Тоғыз құйрықты түлкі туралы ең алғашқы жазба – ежелгі қытай мәтіні «Таулар мен теңіздер классикасы», онда тоғыз құйрықты түлкінің шығысқа қарай үш жүз миль жерде орналасқан Цинцзяу деген елден келгені және сол жерде өмір сүргені айтылады. Бұл атаудың мағынасы «жасыл төбе» деп аударылады, бұл елдің немесе аймақтың шығысқа қарай орналасқандығын білдіреді және кейіннен Корея аймағын атау үшін, кем дегенде Кореяның Үш Патшалық дәуірінен бастап қолданылды. Алайда, сол кезде Корея түбегіндегі басқа шағын мемлекеттермен бірге болған Корея патшалығы Годжосон (жазбада Жосон деп аталған) осы жазбада жеке түрде енгізілген. Кумихо және тоғыз құйрықты түлкі туралы мифтер мен халық әңгімелерінің басқа нұсқалары ұқсас түсініктерді бөліседі. Олардың барлығы түлкі рухтарының ұзақ өмір сүрудің немесе энергияның жиналуының нәтижесі екенін түсіндіреді, мың жыл өмір сүрген түлкілер деп айтылады және оларға көбінесе әйел кейпінде пішінін өзгерту қабілеті беріледі. Дегенмен, Қытайдың хули-цзин және Жапонияның кицуне жақсы, жаман немесе бейтарап болып бейнеленсе, кумихо көбінесе адам етін жейтін немесе жоғарырақ мәртебеге жету үшін күш жинауға тырысатын бейтарап тұлға ретінде қарастырылады, бұл көбінесе адамдардан жанды жеу немесе ұрлаумен байланысты. Кореялықтар кумихоны қашан толығымен зұлым жаратылыс деп қарастыра бастағаны белгісіз, өйткені көптеген ежелгі мәтіндерде адамдарға көмектесетін игі ниетті кумихолар туралы айтылады (тіпті мейірімді, бірақ тәжірибесіз кумихоларды алдаған зұлым адамдар туралы да мәліметтер бар). Кейінгі әдебиеттерде кумихо көбінесе қанға жанымды, жартылай түлкі, жартылай адам ретінде бейнеленеді, олар түнде зираттарда серуендеп, қабірлерден адам жүректерін қазып алады. «Түлкі әпкесі» ертегісінде рух жанұяның бауырларын аулауға тырысады. Алайда, осы дәуірдегі корей әдебиетінде кумихоның адамға ғашық болып, сүйіктісімен бірге болу үшін оны жемеуді таңдағаны туралы көптеген оқиғалар бар, көбінесе кумихо 1000 күн бойы адамдарды жеуден бас тартса, ол да адамға айналады деген сенімге байланысты.
The old Chinese text Classic of Mountains and Seas, the earliest record to document the nine tailed fox, mentioned that the fox with nine tails came from and lived in the country called Qingqiu three hundreds miles east, the term meaning "green hill" interpreted as the country or region of the east and was later historically used to refer to the region of Korea at least since the era during the Three Kingdoms of Korea. However, the name of Gojoseon (called Joseon in the record), the Korean kingdom that existed along with other minor states of the Korean peninsula at the time, was separately introduced in the same record. Kumiho and other versions of the nine tailed fox myths and folklores share a similar concept. All explain fox spirits as being the result of great longevity or the accumulation of energy, said to be foxes who have lived for a thousand years, and give them the power of shapeshifting, usually appearing in the guise of a woman. However, while China's huli jing and Japan's kitsune are often depicted as either good, evil or neutral, the kumiho is almost always treated as a malignant figure who feasts on human flesh or a neutral aligned figure attempting to gain more power in its quest to become a higher being, which often involves eating or stealing souls from humans. It is unclear at which point in time Koreans began viewing the kumiho as a purely evil creature, since many ancient texts mention the benevolent kumiho assisting humans (and even make mentions of wicked humans tricking kind but naïve kumiho). In later literature, kumiho were often depicted as bloodthirsty half fox, half human creatures that wandered cemeteries at night, digging human hearts out from graves. The fairy tale The Fox Sister depicts a fox spirit preying on a family for their livers. However there are also many stories in Korean literature from this era detailing the kumiho falling in love with a human and choosing not to eat them in order to be with their lover often having to do with, if a kumiho refrains from eating humans for 1000 days it too, will become human.
Білім бұрандалары
Кумихоны оның екі баламасынан (жапондық кицунэ және қытайлық хули джин) ерекшелейтін ең айқын ерекшелік – "йоу гусуль" (여우구슬, сөзбе-сөз аударғанда түлкінің маржаны/білезігі) болуы, ол білімнен тұрады. Корея мифологиясына сәйкес, йоу гусуль кумихоға күш сыйлайды, ал егер оны ұрлап жұтып қойса, адамдарға білім (және интеллект) береді. Кумихо адамдардың энергиясын осы арқылы сіңіре алады. "Йоу гусуль" арқылы энергияны сіңіру әдісі "күндегідей сүйісуге" (яғни тіл қолданып сүйісуге) ұқсайды. Кумихо йоу гусульді адамдардың аузына жіберіп, оны тілімен қайта тартып алады. Дегенмен, егер адам йоу гусульді жұтып алып, "аспан, жер және адамдарды" бақыласа, әрбір бақылау оған табиғаттан тыс білім сыйлайды. Бірақ көптеген әңгімелерде адам "аспанды" бақылай алмайды, сондықтан олар ерекше қабілетке ие болады, бірақ ең бастысы емес.
The most distinctive feature that separates the kumiho from its two counterparts (Japanese kitsune, and Chinese huli jing) is the existence of a 'yeowoo guseul' (여우구슬, literally meaning fox marble/bead) which is said to consist of knowledge. According to Korean mythology, the yeowoo guseul provides power to the kumiho and knowledge (and intelligence) to people if they can steal and swallow one. The kumiho can absorb humans' energy with it. The method of absorbing energy with the "yeowoo guseul" resembles a "deep kiss" (i. e. a kiss using a tongue). The kumiho sends the yeowoo guseul into people's mouths and then retakes it with their tongues. If that person swallows the yeowoo guseul, however, and then observes "sky, land, and people", each observation gives the observer preternatural knowledge. But the person fails to watch the "sky" in most tales, so they get a special ability but not the most important one.
Құзыреті
Көптеген аңыздарда gumiho сыртқы түрін өзгерте алатын болса да, оның түлкіге тән белгілері (мысалы, түлкідей бет, құлақтар немесе тоғыз құйрығы) немесе оның сыртқы келбетін өзгертуге мәжбүрлейтін сиқырлы күш әрқашан көзге түседі; оның сыртқы түрі өзгерсе де, табиғаты өзгермейді. "Кумихоның өзгеруі" (구미호의 변신) атты туындыда кумихо тойдағы келіндейдің бірдей келбетіне айналады және оның киімдері шешілгенде ғана танылады. "Пак Мунсу және Кумихо" (박문수와 구미호) атты жазбада Пак Мунсу орманның ішінде жалғыз тұратын, түлкіге ұқсас келбеті бар қызбен кездеседі. "Қытай поэмасы арқылы кумихоны тапқан қыз" (한시로 구미호를 알아낸 처녀) атты туындыда кумихо аңшының иті түлкінің иісін сезіп, шабуыл жасағанда ашылады. Олар пішінін өзгертуге қабілетті болғанымен, кумихоның нағыз кім екені кумихоның өзі құлшыныспен сақтайтын еді. Кейбір аңыздарда, егер кумихо мың күн бойы адам өлтіруден және оны жеуден аулақ болса, адамға айнала алады делінеді. Батыс аңыздарындағы өзгермелілер, қасқырлар немесе вампирлер сияқты, мифтегі әр оқиғаның аңызға қатысты еркіндіктеріне байланысты әртүрлі нұсқалары бар. Дегенмен, мифологияның бір нұсқасы жеткілікті ерік-жігермен кумихо йо (рух) күйінен одан да жоғары көтеріліп, толыққанды адамға айналып, зұлымдығынан айырыла алады дейді. Мұның қалай орындалатыны туралы түсіндірмелер әртүрлі, бірақ кейде мың күн бойы адам өлтіруден немесе ет жеуден бас тарту, немесе цитамани алу және Йеоиджудың кем дегенде ай сайын толу айды көруі сияқты талаптар бар. Йеоиджуды қолдана алатын айдаһарлардан айырмашылығы, кумихоның шексіз күшіне немесе өз еркімен жаратылым жасауға қабілеті жоқ еді, себебі олар төменгі жаратылыстар саналды.
Most legends state that while a gumiho was capable of changing its appearance, there is still something persistently fox like about it (i. e. a foxy face, a set of ears, or the tell tale nine tails) or a magical way of forcing; its countenance changes, but its nature does not. In Transformation of the Kumiho (구미호의 변신), a kumiho transforms into the identical likeness of a bride at a wedding and is only discovered when her clothes are removed. Bakh Mun su and the Kumiho (박문수와 구미호) records an encounter that Pak Munsu has with a girl, living alone in the woods, that has a foxy appearance. In The Maiden who Discovered a Kumiho through a Chinese Poem (한시로 구미호를 알아낸 처녀), the kumiho is ultimately revealed when a hunting dog catches the scent of a fox and attacks. Although they have the ability to change forms, the true identity of a kumiho was said to be zealously guarded by the kumiho themselves. Some tales say that if a kumiho abstains from killing and eating humans for a thousand days, it can become human. Much like changelings, werewolves or vampires in Western lore, there are always variations on the myth depending on the liberties that each story takes with the legend. One version of the mythology, however, holds that with enough will, a kumiho could further ascend from its yogoe (spirit) state, become permanently human and lose its evil character. Explanations of how this could be achieved vary, but sometimes include aspects such as refraining from killing or tasting meat for a thousand days, or obtaining a cintamani and making sure that the Yeoiju saw the full moon at least every month during the ordeal. Unlike Yeoiju wielding dragons, kumiho were not thought to be capable of omnipotence or creation at will, since they were lesser creatures.