Кіріспе

Хан әулеті императорлық жұбайы (б.з.д. 6 жылы қайтыс болды)

Фэн Юань (馮媛, императорлық атағы Zhaoyi (昭儀), б.з.д. 6 жылы қайтыс болды) – Қытайдың Хан әулеті кезеңіндегі императорлық жұбай. Ол император Юаньның сүйіктісі еді. Ол батылдығымен және (болжамды) қарапайымдылығымен жоғары бағаланды, ал романтикалық қарсыласы Консорт Футың қолынан қаза тапқаны үшін көңіл жасыды.

Отбасылық негіздер

Фэн Юаньның қай жылы дүниеге келгені белгісіз. Оның әкесі Фэн Фэнши (馮奉世) император Сюань билігі тұсында белгілі генерал болған және одан кейін императорлық үкіметте бірнеше маңызды лауазымдарда қызметін жалғастырған. Оның тоғыз ағасы мен үш қарындасы болған. Оның ағалары Фэн Еван (馮野王), Фэн Цзюнь (馮逡), Фэн Ли (馮立) және Фэн Кан (馮參) де кейіннен маңызды шенеуніктерге айналған.

Императордың жұбайы ретінде

Фэн Юань император Юаньның қарындасы болды, б.з.д. 47 жылы, оның билік еткенінің екінші жылында. Ол тез арада Фу қарындасымен бірге оның сүйіктісіне айналды. Фэн қарындасы мен Фу қарындасы император Юаньдан императорлық титул – Жаои (昭儀) алды, бұл титул басқа императорлық қарындастардан жоғары, ал императордан бір саты төмен. Олардың Лю Син (劉興) деген ұлы болды, ол б.з.д. 37 жылы шілдеде Синьду патшасы аталды. Фу мен Фэн екеуі де императорлық қарындастар болғандықтан, император Юань оларды тең дәрежеде құрметтеген және жақсы көрген сияқты, бірақ Фудың ұялуы мен қызғанышына орай, Фэнге үлкен мақтау мен құрмет көрсетілді. Б.з.д. 38 жылы император Юань өзінің көптеген қарындастарымен (бірақ император Ван Чжэнцзюнь болмаған) бірге жабайы жануарлардың күресін тамашалап отырғанда, жабайы аю босап, клеткадан қашуға тырысты. Барлық ақсүйектер, соның ішінде Фу қарындасы да, оқиға орнынан қашып кетті. Тек Фэн ғана жабайы аюға қарай беттеді, оны императорлық сақшылар соңғы сәтте өлтірді. Император Юань одан неге солай істегенін сұрағанда, Фэн аю бір адамды ұстаса, ол тек соған шабуылдай береді екенін естігенін айтты; императорға аю шабуылдамауы үшін өзінің өмірін беруге дайын болды. Фу қарындасы Фэннің осы оқиғада алған мақтауына қатты қызғанды. Тарихи жазбаларда Фу қарындасы амбициялы, қызғанышпен, ашкөз және үстемдікке ұмтылған, өзінің бәсекелесін жоюға және отбасындағы ер адамдарды бақылауға тырысқандығы айтылады. Ал Фэн қарындасы тарихта кішіпейілділігімен, құрметімен, мейірімділігімен және қайырымдылығымен әйгілі болғандықтан, ол тек бейбіт өмір сүруге және отбасын қорғауға тырысты. Фэн қарындасының Фу қарындасы сияқты, император Ван Чжэнцзюньдің ұлы, тәж мұрагері Лю Аоның орнын өз ұлымен алмастыруға ұмтылғандығы тарихта жазылмаған. Мүмкін, оның ұлы тәж мұрагерінен де, Фу қарындасының ұлы Лю Каннан (劉康) да жас болғандықтан, немесе ол кішіпейілді және аз амбициялы болғандықтан. Фэн қарындасы императорлық қарындас болған жылдары император Юань оның ағасы Еванды оның қабілеттеріне байланысты премьер-министрлік немесе ұқсас лауазымдарға тағайындауды ойлады, бірақ оның осылай істесе, жемқорлыққа қатысқан деп сынға ұшырайды деп ойлап, Еванды ешқашан осы лауазымға тағайындамады.

Жесір ханшайым ретінде

33 жылғы император Юань қайтыс болды, ал тәжді ханзада Ао император Ченг ретінде таққа отырды. Ханзада Син Синду қаласына өз билігіне барды, ал Консорт Фэн онымен бірге ханшайым жесір атағымен кетті. 23 жылғы ханзада Син билігі Чжуншаньға (қазіргі Баодин, Хэбэй) көшірілгенде, ханшайым жесір Фэн де ұлымен бірге көшірілді. Оның Чжуншаньдағы жылдары туралы көп мәлімет жоқ. 24 жылғы император Ченг өзінің інісі Еванды қарулы күштердің бас қолбасшысы етіп тағайындауды жоспарлады, бұл оның өз інісі Ван Фэннің (王鳳) орнын басатын еді, бірақ ол Ван Фэннің өзіне билік етуге тырысуына наразы болғандықтан, жаңалықтар тарағаннан кейін ойын өзгертті. Ван Фэн Фэн Еванды лауазымынан шеттетуге тырысты. 9 жылғы император Ченгтің ұлы болмағандықтан, кіші інісі ханзада Син немесе немере інісі Лю Синь (Кан ханшайымының ұлы) мұрагер болуы мүмкін деген шешімге келді. Император Ченг ханзада Лю Синьнің қабілеттірек екеніне көз жеткізді, сонымен бірге ханзада Лю Синьнің әжесі Консорт Фу, император Ченгтің әйелі император Чжао Фэйянға, оның қарындасы және император Ченгтің сүйікті Консорт Чжао Хедеге, сондай-ақ император Ченгтің інісі Ван Гэнге жомарт сыйлықтар беріп, олардың қанатын білдірді. Осылайша, Чжаолар мен Ван Гэн де ханзада Лю Синьтің қабілетін мақтап, жоғары бағалады. (Консорт Фэннің ұлы үшін осындай лоббилік әрекеттер жасағанына ешқандай дәлел жоқ.) Император Ченг 8 жылғы б.з.д. ханзада Лю Синьді тәжді ханзада етіп тағайындады. 7 жылғы б.з.д. император Ченг қайтыс болды, ал ханзада Лю Синь император Ай ретінде таққа отырды. Сол жылы ханзада Син де қайтыс болды, ал оның жалғыз ұлы, екі жасар ханзада Цзизи, оның орнын басып, Чжуншань ханзадасы болды. Ханшайым жесір Фэн ханшайым жесір ретінде қызметін жалғастырды.