Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Мұстафа Кемал Ататүрктің әйелі (1923–1925)
Mustafa Kemal Atatürk's wife (1923–1925)
Латифа Ушаклыгиль (туған аты Фатима Түз Зехра Латифе Ушакизаде; құрметті атауы – Латифе Ханым) (17 маусым 1898 – 12 шілде 1975) 1923 және 1925 жылдар аралығында Мұстафа Кемалдың (кейін Ататүрктің) әйелі болды. Ол әкесінің тарапынан түрік жазушысы Халид Зия Ушаклыгильмен туыс.
Latife Uşaklıgil (born Fatıma tüz Zehra Latife Uşakîzâde; with the honorifics, Latife Hanım) (17 June 1898 – 12 July 1975) was Mustafa Kemal's (later Atatürk) wife between 1923 and 1925. She was related from her father's side to Turkish novelist Halid Ziya Uşaklıgil.
Өмірбаян
Латифе Ханым 1898 жылы Смирнада (қазір ағылшын тілінде Измир деп аталады) туылған. Ол қаланың ең белгілі түрік саудагер отбасыларының бірінен шыққан, олардың тамыры Ұшақ қаласына дейін жетеді, содан олардың ресми емес отбасылық аты Ушақизәде болған. Латифе Ханым Смирнадағы орта білімін аяқтаған, ал 1919 жылы Парижде және Лондонда құқық білімін оқу үшін шетелге кеткен. Түркияға оралғанда Түркия Тәуелсіздік соғысы аяқтауға жақын болған. 1922 жылдың 11 қыркүйегінде Смирнадағы отбасылық үйіне оралғанда, ол Пашаның (Мустафа Кемал Ататүрік) үйді Смирнадағы Бас штап ретінде алғанын хабарлаған әскерлермен кездесті. Ол өзінің үйдің иесі екенін әскерлерге сендіргеннен кейін, үйге кіруге рұқсат алды. Латифе Ханым мен Мустафа Кемал Паша 1923 жылдың 29 қаңтарында үйленді, ол анасы Зүбейде Ханымның қайтысынан кейін ғана Измирге оралған еді. Екі жарым жыл бойы Латифе Ханым түрік әйелдерінің жаңа бейнесін символдады, сол кезде Түркияда жаңалық болған қоғамдық өмірде белсенді қатысушы болды. Ол 1920 жылдары Түркияда әйелдердің құқықтарын кеңейту үшін басталған реформаларға зор ықпал етті. Латифе Ханым өмірінің соңына дейін Измирде (Смирна 1930 жылдан кейін ағылшын тілінде осылай аталатын болды) және Стамбулда (ағылшын тілінде 1930 жылға дейін Константинополь деп аталды) дерлік жеке өмірге көшіп, 1975 жылы қайтыс болғанға дейін жеке шеңберінен тыс адамдармен байланыстан аулақ болды. Ол ешқашан қайта үйленбеді және өмірі бойы олардың қарым-қатынасы туралы үнсіздік сақтады. 2005 жылы Түрік тарих қоғамы оның күнделіктерін "отбасының пікірін ескере отырып, ең жекелерін қоспағанда" жариялауға ниеттенді. Алайда, оның отбасы хаттарға меншік құқығы бар екенін және күнделікті жариялауға қарсы екенін мәлімдеді. Нәтижесінде, қоғам жариялаудан бас тартты. 2006 жылы тәжірибелі "Cumhuriyet" газетінің журналисі Ипек Чаллардың Латифе Ханым туралы толық, бірақ даулы өмірбаяны жарық көрді.
Lâtife Hanım was born in 1898 in Smyrna (now known in English as İzmir) to one of the most prominent Turkish trading families of the city, with roots in the city of Uşak, whence their unofficial family name of Uşakizâde. She completed her high school studies in Smyrna and in 1919 she went abroad to study Law in Paris and London. When she came back to Turkey, the Turkish War of Independence was nearing its end. On 11 September 1922, upon returning to her family mansion in Smyrna, she was confronted by soldiers who notified her that the Pasha (Mustafa Kemal Atatürk) had taken the house as General Headquarters in Smyrna. After convincing the soldiers that she actually belonged to the household, she was allowed in. Lâtife Hanım and Mustafa Kemal Pasha married on 29 January 1923 when he had returned to Smyrna just after his mother Zübeyde Hanım's death. For two and a half years, Lâtife Hanım symbolized the new face of Turkish women as a first lady who was very present in public life which, in Turkey, was a novelty by the standards of her day. She had a significant influence on the reforms which began in Turkey in the 1920s for the emancipation of women. Lâtife Hanım lived the rest of her days in Izmir (as Smyrna came to be known in English after the 1930s) and Istanbul (known as Constantinople in English prior to the 1930s), in virtual seclusion, avoiding contacts outside her private circle until her death in 1975. She never remarried, and remained silent about their relationship throughout her life. In 2005, the Turkish Historical Society was to make her diaries public "except for the most private ones, taking the views of her family into consideration". However, her family publicly claimed that they had the right to the ownership of the letters and stated that they did not wish the diaries to be published. Consequently, the society decided against the publication. A comprehensive but also controversial biography of Latife Hanım by the veteran Cumhuriyet journalist İpek Çalışlar was published in 2006.