Кіріспе

Ұлыбританиядағы тау. Есіл ауданындағы Эскдейл маңындағы тау. Үш жотаның кездесу нүктесі орналасқан және Хартер Фелл үш аңғардың басын құрайды: Мардейл, Лонгслейддейл және Кент өзені аңғары.

Топография

Жоғарғы жақтағы жердің планында оңтүстік-шығысқа қарай ашық жылқының ілгісі болады. Бұл жота тар және шөпті, салыстырмалы түрде жаңа қоршаумен. Аттың екі бұрышында да қосалқы ұштары бар. Оңтүстік қырқа Кноуден өтіп, одан кейін Браун Хоуден өтіп, Кентмир Пайкке қосылады. Шығыс тармаққа Кіші Хартер Феллдің (681 м) және Адам Сит (2185 м) тауларының жартасты шыңы кіреді. Бұл жота Гейтскарт асуына дейін төмендеп, Бранстриге дейін көтеріледі. Жоғарғы жақтағы атпен ілінген тұғырдың ортасына қосылып, план бойынша дыбыс тақтасына ұқсайтын пішінді жасайды, бұл Хартер Феллдің үшінші жотасы. Бұл төменгі жақта басталады және оны шыңнан көруге болмайды. Бұл жотаның барлығы бірге тасты сипатқа ие және Мардейл Ілл Белл мен Хай-стритке жалғасу үшін Нан-Бильд асуына тез түседі. Кентмир су қоймасының үстіндегі құлаудың батыс беткейлері орташа тік, Құрғақ Гиллді қоршаған тарихи жер сілкінісі бар. Кентмирге төменгі қосалқы қырқа шығып, оны Уллстон Гилл аңғарынан бөліп алады. Бұл жердің аты "Уллстон" деп аталады, ол - жартасты тастар. Хартер Феллдің шыңдағы атпен жасалған шашы Лонгследдейлдегі Спринт өзенінің басты бастауы болып табылатын Врен Гиллдің басын құрайды. Желдің түбіндегі Вренгилл карьерінде Гилл суға батып, бірнеше метр төмен жерде пайда болады. Бұл таудың оңтүстік-шығыс жағындағы беткейлер жұмсақ және әдетте шөпті. Мардейлдің басының солтүстігінде Хартер Фелл басқа сипатты көрсетеді. Орданс Survey картасында аталмаған кең жартастар аңғарға 396 метрдей төмен түседі. Нан-Бильдке қарай төмен түсетін қырқаны бұдан әрі жартастар қоршайды. Олардың астында Small Water деген таудың әдемі беткейлері орналасқан. Бұл 15 метр тереңдіктегі "корри тарн" балықтарында қоңыр балық пен балық бар.

Көтерілу

Нан Бильд пен Гейтскарттың жаяу жүргіншілер өткелдері Мардейлден Кентмирге және Лонгслейдлге дейінгі тарихи сауда жолдарын қамтамасыз етті. 1940 жылдары Мардейл Грин ауылының Хауесвотер су қоймасының астында суға батуымен олардың бастапқы мақсаты жойылған, бірақ екі бағыт та талай жүргіншілер үшін жақсы қолжетімділік қамтамасыз етеді және Хартер Феллге ең оңай жол болып табылады. Жоғарғы бөліктерінде әлі күнге дейін түпнұсқа зигзагтар тік жердің үстінде. Жағаға көбінесе Мардейлден көтеріледі, өйткені Хаусвотердің жағалауы бойынша жол бар. Хартер Фелл шыңы оңтүстік-батыста және су қоймасының басындағы автокөлік тұрағынан 599 метр биіктікте орналасқан. Алайда жартастар тікелей көтерілуді бөгеп, Хартер Феллге әдетте Гейтскарт асуы арқылы шыңның шығысына немесе батысына Нан Бильд асуы арқылы көтеріледі. Бұл екі асу Кентмир мен Лонгследдейлден ең оңай жолды қамтамасыз етеді. Кент аңғарынан ұзағырақ бағыт оны Лонгследдейлден бөлетін жотадан өтеді, жолда Кентмир Пайкты алады. Бұл Ілл Белл жотасын қамтитын Кентмирдің атқыштар жүрісінің бір бөлігі болуы мүмкін. Хартер Феллдің көтерілуі Бранстри, Мардейл Ілл Белл және Хай-стрит сияқты жоталармен біріктіріліп, Мардейлдің жоғарғы деңгейлі контурын жолдың соңынан құрауы мүмкін. Ақырында, Лонгследдейлден тікелей көтерілулерді Wrengill Quarry үстіне шөпті беткейлерге де жасауға болады.

Саммит

Тас үйіндісінен басқа, Хартер Феллдің шыңындағы тау үстіне қоршаудан құтқарылған темір бұйымдар көп. Олардың кейбіреулері бұрылған шұңқырға ұқсайды, ал тұманды күні күтпеген жерден кездескенде, әсері сәл қорқынышты болады. Солтүстіктегі екінші жартастың де ою-өрнегі ұқсас. Көрініс барлық жағынан жақсы, ал жартастардың шеттеріне көшу арқылы оны жақсартуға болады, бұл Хаусвотердің толық ұзындығын көзге түсіреді.

Тізімге енгізу

Хартер Фелл бастапқыда Алан Доусонның "Британияның туыстық төбелері" романында Мэрилин ретінде саналды, бірақ кейіннен оның қажетті 150 м салыстырмалы биіктігі жоқ екені анықталды, ол 1 метрден кем.