Дольск – Польшаның тарихи қаласы, 1136 жылдан белгілі. Бірінші польша тіліндегі құжатта аталған, Гнезно епископтарының меншігі болған. Халқы 1550 адам.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Долск – Польшаның Үлкен Польша воеводалығында орналасқан қала. 2021 жылдың желтоқсанына қарай қала халқы 1550 адамды құрайды. Қала тұңғыш рет 1136 жылғы Гнезненский грамотасында, поляк тілінде жазылған ең алғашқы құжаттардың бірінде еске алынған. Сол кезде ол Гнезнен епископтарының жеке меншігі болған. 13 ғасырдың ортасында қала Познань епископтарына берілді, олар Польшаның бөлінісіне дейін аймақтың жалғыз иелері болып қалды. Познань мен Вроцлавты байланыстыратын сауда жолында орналасқандықтан, қала саудагерлер мен керуендерден мол табыс көріп, олар жергілікті базарда тауарын сатуға міндетті болған. 1359 жылы король Казимир III қалаға Магдебург құқығының жергілікті түрі – Шрода құқығын берді. 1793 жылы Долск Польшаның екінші бөлінісі нәтижесінде Пруссияға қосылды, ал 1797 жылы пруссиялық билік оны тәркілеп, уақыт өте келе құлдырауға ұшыратты. 1806 жылғы Үлкен Польша көтерілісінен кейін қала поляктарға қайтарылып, қысқа ғана мерзімге созылған Варшава Герцогтығының құрамына енді, бірақ 1815 жылы Пруссия оны қайтадан басып алды. 19 ғасырдың ортасында қалада жыл сайын төрт жәрмеңке өткізіліп, жергілікті тұрғындар негізінен мата, былғары және керамика жасаумен айналысты. 1918 жылы Польша Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін тәуелсіздік алғаннан кейін қала Польша құрамына қайта кірді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала неміс оккупациясы астында болды, оккупанттар жүргізген жаппай жазалаулардың салдарынан Долск және айналасындағы 10 адам атылып өлтірілді. Долск қаласының әкімі Йозеф Бурдаевич 1939 жылдың 20 қазанында жақын орналасқан Ксиж Велкопольски қаласында неміс Einsatzgruppe VI жасағымен 17 поляк азаматымен бірге жазаланды. Немістер 1939-1941 жылдары жүздеген поляктарды жер аударып, олардың үйлерін Lebensraum саясаты аясында неміс отарлаушыларына берді. Дольскіде Польша қарсылық қозғалысы белсенді болды, жер астындағы польша баспасөз таратылды. 1941 жылы Гестапо жергілікті Қарулы Күрес Одағының негізін қалаушы Антони Казьмиерскині тұтқындады, ол өлім жазасына кесіліп, келесі жылы атылды. Қала 1945 жылдың 21 қаңтарында нацистік Германиядан азат етілді.
Dolsk is a town in the Greater Poland Voivodeship of Poland. As of December 2021, the town has a population of 1,550. The town was first mentioned in one of the first documents written partially in the Polish language, that is the Bull of Gniezno of 1136. Back then it was a private property of the Bishops of Gniezno. In the mid 13th century the town was transferred to the Bishops of Poznań, who remained the sole owners of the area until after the Partitions of Poland. Located at the trade route linking Poznań with Wrocław, the town drew significant income from the traders and merchants, who were obliged to sell their merchandise at the local market before proceeding down the trade route. In 1359 king Casimir III granted the town with Środa Law, a local variant of the Magdeburg Law. In 1793 Dolsk was annexed by Prussia in the Second Partition of Poland, and in 1797 it was confiscated by the Prussian authorities and gradually fell into dismay. Following the successful Greater Poland uprising of 1806, it was regained by Poles and included within the short lived Duchy of Warsaw, and in 1815 it was reannexed by Prussia. In the mid 19th century, four annual fairs were held in the town and the local populace was mainly employed in cloth making, leather making and pottery. The town was restored to Poland, after the country regained independence in 1918 following World War I. During World War II the town was under German occupation and in the mass executions carried out by the occupiers, 10 people from Dolsk and the surrounding areas were shot. The mayor of Dolsk, Józef Burdajewicz, was murdered in a public execution of 17 Poles, carried out by the German Einsatzgruppe VI on October 20, 1939, in the nearby town of Książ Wielkopolski. The Germans also expelled hundreds of Poles in 1939–1941, and handed over their houses to German colonists as part of the Lebensraum policy. The Polish resistance movement was present in Dolsk. Polish underground press was distributed in the town. Antoni Kaźmierski, founder of the local unit of the Union of Armed Struggle, was arrested by the Gestapo in 1941, and eventually sentenced to death and executed the following year. Liberation from Nazi Germany's occupation took place on January 21, 1945.
Көрікті жерлер
Қала туристік ағынның артуына байланысты даму кезеңін басынан өткізіп жатыр. Ең танымал туристік орындардың ішінде үш жергілікті шіркеу бар: Санкт-Михаил шіркеуі (шамамен 1460 жылы салынған, 1790 жылы өртеніп, қайта жаңартылған, аймақтағы кеш готикалық сәулет өнерінің ең маңызды үлгілерінің бірі), барокко стиліндегі Сент-Лауренций шіркеуі (17 ғасыр) және Киелі Рух шіркеуі (17 ғасырлық ағаш шіркеу, бұрын жергілікті аурухананың шапкіші болған). Қала маңындағы аймақ – мұз дәуірінде қалыптасқан әртүрлі ландшафттардың мозаикасы. Ең ерекше белгілері – тығыз орман, бірнеше көл және дені сау шөптік топырақтар.
The town is experiencing a period of growth due to increase in tourist traffic. Among the most notable tourist attractions are three local churches: St. Michael's church (circa 1460, burnt and rebuilt in 1790, one of the most notable pieces of late Gothic architecture in the area), Baroque St. Laurentius' church (17th century) and Holy Spirit's church (17th century wooden church, formerly a chapel for the local hospital). The area around the town is a mosaic of various types of landscape, mostly formed during the glacial age. Among the most notable features are dense forests, several lakes and healthy turf deposits.