Кіріспе

Baixa ("Downtown"), Baixa Pombalina (ˈbajʃɐ põbɐˈlinɐ; "Pombaline Downtown") деп те аталады, Португалияның Лиссабон қаласының тарихи орталығындағы аудан. Ол Praça do Comércio алаңының солтүстігіндегі көшелер желісінен құралған, шамамен Cais do Sodré мен Лиссабон қамалының төменгі жағындағы Альфама ауданы аралығында орналасқан және Россио және Фигейра алаңдарына, сондай-ақ киім тігу дүкендерімен және кафелерімен танымал Авенида да Либердадеге қарай солтүстікке қарай созылады.

Тарих

Помбалиндік Баикса – 1755 жылғы Лиссабон жер сілкінісінен кейін негізінен салынған әсем аудан. Ол өзінің атын 1750 жылдан 1777 жылға дейін Португалияның I Жозеф патшасының премьер-министрі және Португалиядағы Ағартушылықтың негізгі тұлғасы болған, 1755 жылғы жер сілкінісінен кейін Лиссабонды қайта құруға жетекшілік еткен Себастьяо Хосе де Карвальо э Мелодан (Помбал графы) алған. Помбал графы қаланы қайта құруға қатаң талаптар қойды, ал қазіргі торлы жоспар ауданды жер сілкінісінен бұрын сипаттаған табиғи көшелер жүйесінен күрт өзгешеленеді. Помбалиндік Баикса – жер сілкінісіне төзімді құрылыстың алғашқы мысалдарының бірі. Архитектуралық модельдерді сынау үшін әскерлер олардың айналасында жүріп, жер сілкінісін имитациялады. Помбалиндік құрылыстардың ерекшеліктеріне симметриялық ағаш торлы жүйе – Помбалин қафеті (клетка), ол жер сілкінісінің күшін таратуға бағытталған, сондай-ақ өрттің таралуын азайту үшін шатыр конструкциясынан биік салынған қабаттар аралық қабырғалар жатады. 2004 жылдың 7 желтоқсанында ол Португалияның Дүниежүзілік мұра нысандарының «алдын ала тізіміне» енгізілді, онда ол Эдинбург, Турин және Лондон қалаларындағы жоспарланған аумақтардан артық деп жарияланды. Атап айтқанда, ұсыныста 1666 жылғы Ұлы өрттен кейін Лондонды қайта құру жоспарлары «Помбалиндік аудандағыдай кешенді принциптерді іске асырмайды» делінген.