Кіріспе
Нафсан тілі, сондай-ақ Оңтүстік Эфате немесе Эракор деп аталады, бұл Орталық Вануатудағы Эфате аралында сөйлейтін Оңтүстік Океан тілі. 2005 жылы бұл тілді 6000 адам Пангодан Итонға дейінгі жағалаудағы ауылдарда сөйлейді. Тілдің грамматикасын Ник Тибергер зерттеді, ол әңгімелер кітабын және тіл сөздігін шығарды. Нафсан нгуна мен лелепаға жақын. Оңтүстік Вануату тілдерімен ортақ ерекшеліктерге сүйене отырып (эхотақырып белгісін және еркін және алдын ала 1-ші жеке тұлғалы иелік етуші морфемаларды қоса алғанда), Линч (2001) оны көршілес Эфате тілдерінің орнына Жаңа Каледонияны қамтитын оңтүстік Вануату субтоптарының бір бөлігі бола алатынын айтады.
The Nafsan language, also known as South Efate or Erakor, is a Southern Oceanic language spoken on the island of Efate in central Vanuatu. as of 2005, there are approximately 6,000 speakers who live in coastal villages from Pango to Eton. The language's grammar has been studied by Nick Thieberger, who has produced a book of stories and a dictionary of the language. Nafsan is closely related to Nguna and to Lelepa. Based on shared features with southern Vanuatu languages (including echo–subject marking, and the free and preposed 1st singular possessive morphemes), Lynch (2001) suggests it could form part of a southern Vanuatu subgroup that includes New Caledonia instead of the neighboring Efate languages.
Тікелей емес/жалпы иелену
Бейнелесен иелену морфосинтаксикалық тұрғыдан иелену белгілерін қолдану арқылы бейнеленеді ni (of) немесе knen (of it), немесе иелену алмастығының болуы, мысалы, nakte (my/mine). ni иелену: ni препозициясы тек иеленуші зат есім болған кезде пайда болады. NP "иесі бар" немесе "иесі бар" түріне сәйкес келеді.
Тікелей иелену
Тікелей иелену - иеленуші зат есімдер үшін қолданылады. Бұл Вануатудың басқа тілдеріне ұқсас, олар туыстық терминдер, дене мүшелері немесе өнімдер және байланысты бөліктер (жапырақ / сабақ сияқты) сияқты толық ассоциацияның бір бөлігімен байланысты байланысты білдіреді. Бұл есімдер тікелей жалғаулы иелену белгілерін алады, бірақ иеленуші есіммен кодталған кезде иелену белгісісіз де пайда болуы мүмкін. Тікелей иелік есімдіктер класына тікелей иелік есімдіктер класына ғана (DP) қосымшасы қосылады. sg және 3p формалары үшін DP суфиксиясын жеңілдету үшін алдын ала болжанбайтын дауысты (V) енгізілуі мүмкін. Егер тікелей иеленетін есімнің иеленуші жұрнағы болмаса, референт белгісіз немесе тәнсіз деп есептеледі. Иелiк етпеу дегенiмiз, иеленушiнiң алдындағы иеленушi зат есiмiмен кодталғанда да пайда болады. Келесі мысалдағыдай, тікелей иелік есімдіктің алдында rait (ана) есімдік теса (бала) болады.
Жоқ ету
Нафсанда теріс жол екі түрлі болады. Біріншісі - бұл интранзитивті етістіктің қолданылуы tik (жоқ, ештеңе), оны жеке немесе жалпы проклитикпен жұптастыруға болады i = (3sgRS). Екінші, кеңінен қолданылатын әдіс - үздіксіз теріс бөлшектерді пайдалану. Сондай-ақ, Нафсан предикаттардың терістелуі мен бүтін сөйлемдердің терістелуі арасында айырмашылық көрсетпейді.
Зат есім және тұлға белгісі
Нафсан тілінде негізінен екі зат есім түрі бар. Еркін сын есім және байланысты сын есім.
Еркін сын есім
Еркін сын есімдер үш аймақты, демонстративті сын есімдерді, фокустық сын есімдерді (тақырыпты және объектілік функцияларды) және көлбеу еркін сын есімді (иемденуші немесе игілік түрінде) қамтиды.