Кіріспе

Араб мұсылман ақыны және Мұхаммедтің замандасы Каб ибн Зухайр (كعب بن زهير) – VII ғасырдағы араб ақыны және Ислам пайғамбары Мұхаммедтің замандасы. Каб ибн Зухайр Мұхаммедті мадақтап жазған "Банат Суад" (Суад кетті) атты қасиданың авторы. Бұл араб тіліндегі алғашқы на'ат. Бұл – түпнұсқа Аль Бурда. Ол Мұхаммедтің алдында Ислам дінін қабылдағаннан кейін осы өлеңді оқыды. Мұхаммед осыдан қатты әсерленіп, жолдағы киімін шешіп, оның үстіне орады. Дәстүрлі айтулар бойынша, мантия қасиетті реліквия ретінде сақталған. Бұл түпнұсқа Бурда, Мұхаммедтің өзі Кабқа түнекте орағандықтан, Имам әл-Бусиридің шығармасымен салыстырғанда ошақтың көзіне түспеген, тіпті оның түсінде болмаған.

Өмір

Ибн Зухайр бала кезінен өлең шығара бастады. Әкесі – белгілі ақын болғандықтан, оған өлең жазуға тыйым салып, ой-пікірлері мен сөзі жетілгенше өлең жазудан аулақ болуды кеңес берді. Бірақ ол өлең шығаруын тоқтатпады. Соңында бір күні әкесі Зухайр оған қиын сынақ қойды. Ол сол сынақты сәтті тапсырғаннан кейін, әкесі оған өлең жазуға рұқсат берді, сонда Қағб сол заманның танымал ақынына айналды. Ислам келген кезде Қағб пен оның інісі Бужайр Мұхаммед (ﷺ) қасына баруға бет түзеді, бірақ жол ортасында Қағбтың ниеті өзгеріп, кері қайтты. Бужайр Мұхаммед (ﷺ) қасына барды және Исламды қабылдады. Қағб інісінің Исламды қабылдағанын естіген соң, оған және Мұхаммедке (ﷺ) қарсы сатиралық өлең шығарды. Осыдан кейін Мұхаммед (ﷺ) Қағбқа жаза белгіледі. Сонда оның інісі Бужайр оған Мұхаммедтен (ﷺ) кешірім сұрауға кеңес берді. Басында ол інісінің сөзін тыңдамай, басқалардан көмек іздеуге тырысты. Бірақ кейін Әбу Бәкір арқылы Мұхаммедке (ﷺ) жетіп, Исламды қабылдады. Осы кезде ол алғашқы на'ат – «Банат Су'ад» өлеңін оқыды.

Поэзия

Қағбтың үйінде поэзияға қабілетті орта қалыптасты. Осының арқасында ол жас кезінде өлең шығара бастады және белгілі ақынға айналды. Сынаушы Халфул Ахмар: «Егер Зухайр оны танымал еткен ұзақ өлеңдерін жасамағанда, оны ұлынан да ұлы ақын деп санамас едім», – дейді. Тағы бір сыншы: «Егер ол өлеңдерін қиын тілмен жазбаса, әкесінен бұрынғыдай ұлы ақын болатын теріс» дейді.