Кіріспе

Ғұламахсен Қарбашы (ғلامحسین کرباسچی, ; 23 тамыз 1954 жылы туған) – ирандық саясаткер және бұрынғы шиит дін ғибрасы, 1990 жылдан 1998 жылға дейін Тегеран қаласының әкімі болған. Ол саяси реформатор ретінде танылады және бұрынғы президент Мохаммад Хатамидің жақын серігі. Ол сыбайлас жемқорлық айдары бойынша тұтқындалып, сотталып, сотталды және түрмеге қамалды. «Нью-Йорк Таймс» газеті бұл оқиғаны «ұлыбританиялықтар арасында үкіметтің консерваторлары мен қатаңшылдарының президент Мохаммад Хатаминің реформалық жоспарларын тойтарыс беру үшін саяси мақсатта жасалған шабуыл ретінде кеңінен қарастырылған» деп хабарлады. 2021 жылға дейін Құрылыс партиясының Бас хатшысы қызметін атқарды.

Өмірбаян

Карбаши қасиетті Қом қаласында дін қызметкері ретінде білім алған және Ислам революциясына дейін саяси қызметі үшін Эвин түрмесінде жазасын өтеген. Карбаши көптеген жаңа модернизациялық бастамалардың жетекші күші болды. Тегеран қаласының мэрі ретінде ол қала әкімдігінің келісімінсіз салынған пәтерлер мен кеңселерді бульдозермен бұзғаны, қабырғалардағы революциялық жазуларды жойғаны, мыңдаған ағаштар отырғызғаны, Тегеран орталығындағы жеке көліктердің көп бөлігіне тыйым салғаны және жүзден астам саябақтар ашқанымен танымал болды. Карбаши сондай-ақ, салықтарды көтергенімен базар саудагерлерінің наразылығын тудырды және қаланың жылжымайтын мүлік бағасының өсуіне себепкер болды, осылайша қала басшысы қызметін атқару кезеңінде "Тегерандағы ең жақсы көрілетін және жек көрілетін адам" репутациясын иеленді.

Сот және түрмеге қамау

Карбаши 1998 жылғы 4 сәуірде жемқорлық айыбымен тұтқындалды. Карбашидің қудалануы Иранның дінбасы консерваторларының «президент Мохаммад Хатаминың реформалық үкіметін тоқтату» науқанының «ең маңызды бөлігі» ретінде қарастырылды, бұл қаржылық жемқорлықты «ашып, жазалау» үшін жасалған адал әрекет емес еді. Сот процесі барысында судья Ғолам Хоссейн Мохсени Эжеи мен Карбаши арасында жиі «қызған пікірталас, кейде дауыс көтеру» болды, екеуі де бірдей дінбасы дәрежесіне ие. Сот процесі Иран теледидарынан көрсетіліп, «көп көрерменге ие болды» және Иран баспасөзінде «толыққанды талқыланды». 2000 жылдың қаңтар айында Хаменеи оған кешірім беруге келісті.

Босатылғаннан кейінгі кезең

Сонымен қатар ол Тегеранда жарық көретін жаңа реформашыл газет "Хам Михан" редакторы. Бұл газет екі рет жабылуға мәжбүр болды. Біріншісі – 2000 жылы дерлік барлық реформашыл газеттердің бірдей тоқтатылуы, екіншісі – 2007 жылдың шілдесінде, өте қысқа ғана уақыт жарияланғаннан кейін.