Үнді поэты және лирикашысы Анан Бакши өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Үндістандық ақын және лирик (1930–2002 ж.т.)

Ананд Бакши (21 шілде 1930 – 30 наурыз 2002) – үндістандық ақын және лирик. Ол «Ең үздік лирик» номинациясы бойынша Filmfare сыйлығына барлығы 37 рет ұсынылған (бұл ең көп көрсеткіш), нәтижесінде 4 рет жеңіске жеткен.

Ерте өмір

Ананд Бакши (Бакши Ананд Пракаш Вайд) 1930 жылғы 21 шілдеде Британдық Үндістанның Пәкістанмен шектес Пәнджаб провинциясындағы Равалпинди қаласында (қазір Пәкістанның Пәнджаб аймағы) Вайд руының Мохайл брахмандарының отбасында дүниеге келді. Үндістанның бөлінуінен кейін отбасы Дакота ұшағымен Делиге келді, содан кейін Пуне, Мереут қалаларына көшіп, ақыры Делиде қоныс тапты. Бакши жастық шағынан бастап өлең жазуға құштар болған, бірақ бұл әуесқойлықпен ғана айналысқан. 1983 жылы «Дордаршан» телеарнасына берген сұхбатында Бакши алғашқы білімін алғаннан кейін Үндістан Әскери-теңіз күштеріне қосылғанын, бірақ уақыт жетіспеуіне байланысты тек сирек жаза алатынын айтты. 1956 жылдан бастап бірнеше фильмге әндер жазғаннан кейін, ол 1962 жылы «Мехенди Лаги Мере Хаат» фильмінде (LimeLight), музыкасын Кальянджи-Ананджи жазған, HMV/Saregama лейблында шыққан, алғашқы табысына жетті. Кейіннен Бакши 1962 жылы «Кала Самундар» фильмі үшін Н.Даттаның музыкасына «Мери Тасвир Лекар Кя Кароге Тум» әнін жазып, тағы бір үлкен жетістікке қол жеткізді. Ол 1965 жылы «Хималай Ки Год Мейн» фильмінде және Шаши Капурдың басты рөлде ойнаған «Жаб Джаб Фул Киле» (1965) суперхит фильмінде үлкен жетістіктерге ие болды. Осы он жыл ішіндегі алты сәтті фильм оның өнер жолындағы беделін нығайтты. Раджеш Ханнаның фильмдеріне ән жазу үшін Бақшиді Раджеш Ханна өзі таңдаған. Мансабында ол 4000-нан астам ән мен 638 фильмге сөз жазған. (Фильмдер туралы анықтама, фильмдердің атаулары мен цензурадан өткен жылдары үшін төмендегі Фильмография бөлімін қараңыз). Бакши алғаш рет әнші ретінде Мохан Кумардың «Мом Ки Гудия» (1972) фильмінде өнер көрсетті. Оның алғашқы әні Латта Мангешкармен орындалған «Бағон мейн бахар аили хотхон пе пукаар аили» дуэті болды, ал музыкасын Лакшмикант-Пайрел жазды. Сондай-ақ ол сол фильмде «Main dhoondh raha tha sapnon mein» әнін жеке орындады. Ол сонымен қатар төрт басқа фильмде ән шырқады: «Шолай» (1975), онда ол Кишор Кумар, Манна Дей және Бхупиндрмен бірге «Чанд Са Кои Чехера» qawwali әнін орындады (ән винилде шығарылды, бірақ көркем фильмде қолданылмады); «Маха Чор» (1976); «Чарас» (1976) – «Аяя Тери Яд Аайи» әні; және «Балика Бадху» (1976). Бакши Лакшмикант-Пайрел, Р.Д.Бурман, Кальянджи-Ананджи, С.Д.Бурман, Ану Малик, Раджеш Рошан және Ананд-Милинд сияқты композиторлармен тығыз байланыста болды, ал оның әндерін елдің ең үздік әншілерімен қатар Шамшад Бегум, Ила Арун, Хуршид Бавра, Әмірбай Карнатаки, Суда Малхотра және тағы да басқалар орындады. Ол бірнеше буын композиторлармен жұмыс істеген. Ол көптеген жаңа актерлер мен әншілердің алғашқы әндерін жазды, олар кейін жұлдыздарға айналды, сондай-ақ Шаилендра Сингх, Кумар Сану, Кавита Кришнамурти сияқты әншілердің әндерін жазды. «Hare Rama Hare Krishna» (1972) фильміндегі «Dum Maro Dum» әнімен ол жанрлық әртараптылыққа қабілетті лирик ретінде танылды. Осыдан кейін ол «Боби», «Амар Прем» (1971), «Арадхана» (1969), «Жене Ки Раа», «Мера Гаон Мера Деш», «Аай Дин Бахар Ке», «Ая Саван Джум Ке», «Сета Аур Гита», «Шолай» (1975), «Дхрам Вир», «Нагина», «Ламхе», «Хум» (1991), «Мохра» (1994), «Дилвали Дулания Ле Жайенге» (1995), «Пардес» (1997), «Хир Раанджа», «Душман» (1998), «Таал» (1998), «Мохаббатейн» (2000), «Гадар: Ек Прем Катха» (2001) және «Ядеин» (2001) сияқты көптеген фильмдерге есте қаларлық әндер жазды.

Anand Bakshi (Bakshi Anand Prakash Vaid) was born in Rawalpindi in the Punjab Province of British India (now in Punjab, Pakistan), on 21 July 1930 into a Mohyal Brahmin family of the Vaid clan. The family arrived in Delhi, via a Dakota aircraft after the Partition of India and then migrated to Pune, then Meerut and settled again finally in Delhi. Bakshi was fond of writing poetry since his youth, but he did this mostly as a private hobby. In a 1983 interview with Doordarshan, Bakshi recounted that after his initial studies, he joined the Indian Navy, where due to a paucity of time, he could only write occasionally. After writing for a few movies from 1956 onwards, he first found success in 1962 with Mehendi Lagi Mere Haath, which was produced by (LimeLight), Music Kalyanji & Anandji, Music Pub HMV/Saregama. Bakshi later made another mark for himself writing a quawwali for the 1962 film Kala Samundar, the song was "Meri Tasveer Lekar Kya Karoge Tum" composed by N. Datta. He got his real big breakthroughs in 1965 with Himalay Ki God Mein, and a huge breakthrough again in 1965 with the super hit film Jab Jab Phool Khile, starring Shashi Kapoor and both composed by Kalyanji–Anandji; and yet again in 1967 with the super hit movie Milan (starring Sunil Dutt). These six hit films within a decade of his entry into films cemented his status as a lyrics writer of immense calibre. Bakshi was preferred lyricist by Rajesh Khanna for films with Rajesh Khanna in lead. He went on to work as a lyricist of over 4000 songs and 638 films in his career. (See Filmography below for films reference, names of the films and their year of censorship.) He got his first break as singer in a film directed by Mohan Kumar – Mom Ki Gudiya (1972). The first song he sang was a duet – "Baaghon mein bahaar aayi hothon pe pukaar aayi", along with Lata Mangeshkar, with music composed by Laxmikant–Pyarelal. He also sang the solo "Main dhoondh raha tha sapnon mein" from the same film. He also sang songs in four other films: Sholay (1975), where he sang the qawwali "Chand Sa Koi Chehera" along with Kishore Kumar, Manna Dey and Bhupinder, (the song was released on vinyl, but not in the feature film); Maha Chor (1976); Charas (1976) Song : Aaja Teri Yaad Aayi; and Balika Badhu (1976). Bakshi was widely associated with music composers such as Laxmikant–Pyarelal, R D Burman, Kalyanji Anandji, SD Burman, Anu Malik, Rajesh Roshan and Anand–Milind, and his songs have been sung by all the top singers as well as other singers such as Shamshad Begum, Ila Arun, Khursheed Bawra, Amirbai Karnataki, Sudha Malhotra and more. He is known to have worked with more than one generation of music composers. He wrote the first recorded songs of many first time male and female leads who went on to become stars, and also of singers such as Shailendra Singh, Kumar Sanu, Kavita Krishnamurthy etc., and he established himself as a versatile lyricist with the song "Dum Maro Dum" in the movie Hare Rama Hare Krishna (1972). After this, he wrote memorable lyrics in many movies including Bobby, Amar Prem (1971), Aradhana (1969), Jeene Ki Raah, Mera Gaon Mera Desh, Aaye Din Bahar Ke, Aya Sawan Jhoom Ke, Seeta Aur Geeta, Sholay (1975), Dharam Veer, Nagina, Lamhe, Hum (1991), Mohra (1994), Dilwale Dulhania Le Jayenge (1995), Pardes (1997), Heer Raanjha, Dushman (1998), Taal (1998), Mohabbatein (2000), Gadar: Ek Prem Katha (2001), and Yaadein (2001).

Жеке өмір

Бақши Камала Мохан Бақшиге үйленген. Олардың Суман Датт және Кавита Бали деген екі қызы мен Раджеш Бакши және Ракеш Бакши деген екі ұлы болған.

Өлім

Өмірінің соңына таман ол жүрек және өкпе ауруларынан зардап шекті. 2002 жылдың наурыз айында Нанавати ауруханасында жүрекке жасалған кішігірім операция кезінде бактериялық инфекция жұқтырды. Ол 2002 жылдың 30 наурызында сағат 20:45-те Мумбайдағы Нанавати ауруханасында көптеген органдарының жұмысы тоқтауынан 71 жасында қайтыс болды. Ананд Бакшидің соңғы өлеңдері жазылған фильмі – "Мехбуба, Мүжсе Дости Кароге!" болды.