Кіріспе

Паркерге қарсы Флок, 437 U.S. 584 (1978), 1978 жылы АҚШ Жоғарғы Сотының қабылдаған шешімі, онда бұрынғы өнерден тек математикалық алгоритмді қолдану арқылы ерекшеленетін өнертабыс, оның қолданылуында басқа "шығармашылық идея" болған жағдайда ғана патентке жарамды деп танылды. Алгоритмнің өзі бұрынғы өнердің бір бөлігі ретінде қарастырылуы керек, ал өтініштің барлық шарттары бірге қарастырылуы тиіс. Аталған іс 1978 жылдың 25 сәуірінде қаралып, 1978 жылдың 22 маусымында шешім қабылданды. Бұл іс Жоғарғы Соттың патенттік жарамдылыққа қатысты үш істің екіншісі болып табылады.

Бұрынғы тарихы

Бұл іс "Аларм шектерін жаңарту әдісі" патентіне қатысты өтінішпен байланысты. Бұл шектер – катализдік түрлендіргіштің қалыпты жұмыс істейтін сандық аралығы. Сандар реактор ішіндегі температура сияқты тиісті жұмыс параметрінің уақыт бойынша салмақталған орташа мәндерін есептеу және тегістеу алгоритміне сәйкес анықталады. Егер осы сандардың мәндері осы аралықтан шығып кетсе, дабыл сигнализациясы қосылуы мүмкін. Бірақ талаптардың өзі осы сандарға ("аларм шектері") қатысты болды. Флук әдісі математикалық алгоритмнен басқа бұрынғы жүйелерден ешқандай айырмашылығы болмады. Шындығында, патенттік сарапшы Флук математикалық әдістің авторы деп есептегенімен, оны бірнеше жыл бұрын басқа біреу жариялаған еді. Готсхалк пен Бенсон ісінде сот жаңа формуланың табылуы патентке жатпайды деген шешім қабылдады. Бұл іс Бенсоннан ерекшеленеді, себебі формулаға қатысты талаптарды шектеу ретінде нақты қолданылу аймағы – "көмірсутектердің катализдік түрлендірілуі" қосылған. Патенттік сарапшы патенттік өтінімді "іс жүзінде" формулаға немесе оның математикасына қатысты талап ретінде қарастырмады. Шешімге шағым түсірілген кезде, Патент және тауар таңбалары жөніндегі апелляциялық кеңес сарапшының бас тартуын қолдады. Содан кейін Кедендік және патенттік апелляциялық соты (CCPA) кеңестің шешімін өзгертіп, патент тек көмірсутектердің катализдік химиялық түрлендірілуінің шектеулі контекстінде ғана теңдеуге құқық беретінін, демек патент алгоритмді толығымен қолдануға кедергі келтірмейтінін мәлімдеді. Ақырында, Үкімет, Патент және тауар таңбалары жөніндегі (міндетін атқарушы) комиссардың атынан Жоғарғы сотқа CCPA-ға куәландыру туралы өтініш берді.

Жоғарғы соттың шешімі

Осы жағдайда қолданылатын заң – Патент туралы заңның 101-бабы. Егер Flook-тың патенттік талаптары осы заң бойынша «үдеріс» деген анықтамаға сай келсе, онда ол патентке қабілетті болады (яғни, егер ол жаңа болса, бұрыннан белгісіз болса және т.б., патент алуға болатын нәрсе). Сот қаралып отырған патенттік талаптың «принципке» немесе «табиғат заңына» қатысты талап екенін шешті, демек патентке қабілетсіз. Сот Нилсон доменді пеш ісіне байланысты бірқатар істерге сүйенді. О'Рейли Морзеге қарсы сотта түсіндірілгендей, бұл істің қағидасы, патентке қабілеттілікті принциптің, алгоритмнің немесе математикалық формуланы бұрыннан белгілі болғандай (алдыңғы деңгейде болғандай) талдау арқылы бағалау керек. Сондықтан Flook-тың үдерісі патентке қабілетсіз, «өйткені алгоритм алдыңғы деңгейде деп есептелген жағдайда, өтінімнің барлығында патентке жарамды өнертабыс жоқ». Қысқасы: Табиғат құбылысы немесе математикалық формула жақсы белгілі болса да, принциптің өнертапқыштықпен қолданылуы патентке ие болуы мүмкін. Керісінше, мұндай құбылыстың табылуы, егер оның қолданылуында басқа өнертапқыштық идея болмаса, патентке қолдау көрсетпейді. [Баса назар аудару керек.] Сот Flook-тың формуланың қолданылу саласын шектеуі оны патентке қабілетті етеді деген пікірімен келіспеді. Көпшілік пікір бұл аргумент туралы былай деді: Кәсіби маман кез келген математикалық формулаға шешімнен кейінгі әрекеттің қандай да бір түрін қоса алады; Пифагор теоремасы патентке ие болмайды немесе жартылай патентке ие болмайды, өйткені патенттік өтінімде формула шешілгеннен кейін оны қолданыстағы геодезиялық техникаларға пайдалы қолдануға болатынын көрсететін соңғы қадам бар. Сот бұл мәлімдемені түзетіп, формулаларды қамтитын барлық патенттік өтініштер патентке қабілетсіз емес екендігімен келісті, «Дегенмен, процесс жаратылыстың заңын немесе математикалық алгоритмді қамтиды деген себеппен патентке қабілетсіз емес екендігі де анық». Формулаларды, табиғат заңдарын немесе абстрактілі принциптерді қамтитын патенттер, егер принциптің іске асырылуы жаңа және бұрыннан белгісіз болса, патенттік қорғауға ие болады – бұл жағдайда іске асырылудың дәстүрлі екендігі мойындалды. Осыған сәйкес, Flook ісінде «өтінімінде басқа өнертапқыштық идеясы» болған жоқ, демек патентке қабілетсіз.