Кіріспе

2005 жылғы жапондық фильм, Такеши Китаноның туындысы

Такеши – 2005 жылғы жапондық фильм, оны Такеши Китано режиссерлік етіп, сценарийін жазып, монтаждап, сонымен қатар басты рөлде ойнаған. Бұл Китаноның сюрреалистік автобиографиялық трилогиясының бірінші фильмі, одан кейін "Фильм жасаушыға слава!" және "Ахилл мен тасбақа" фильмдері түсірілді.

Қабаттың құрылысы

Такешидің бастапқы жұмыс атауы «Фрактал» болды, бұл фильмнің құрылымын аңғартады. Фильмде бірін-бірі қамтитын сюжеттік желілер бар және автобиографиялық стильде 8½ фильміне ұқсас өзіндік сананың дағдарысы бейнеленген. Сонымен қатар, фильм кездейсоқ кездесулермен байланысты сюрреалистік мотивтермен күшті сипатталады. Фильмнің маңызды тақырыбы – екіұштылық, себебі негізгі кейіпкерлердің барлығы дерлік екі түрде немесе екі рөлде көрінеді. Бұл фильмнің мағынасын толық түсіну қиын болғанымен, өзін-өзі дамыту, кемінде, негізгі жатқан тақырып екенін айтуға болады.

Сюжет

Такеши екі басты кейіпкер, Бит Такеши мен Мистер Китано (екеуін де Китано ойнайды) арқылы өрбитін күрделі сюжетке ие. Танымал актер Бит Такеши, өзіне ұқсас, бірақ актерлік мансабында қиындыққа тап болған Китано есімді адаммен танысады. Осы кездесуден кейін Мистер Китаноның армандары зорлық-зомбылық пен сюрреализмге толы өткелге ұшырайды. Фильмтің бастауында қорқынышты көрініс орын алады: американдық сарбаздар карабинмен қаруланған, жапон жауынгерлерінің денелерімен толы қираған базадан өтеді. Өлі жауынгерлердің бірі (Бит немесе Китано) Такеши болып көрінеді. Бұдан кейін якудза фильмінен алынған атыс-шабыс сахнасы басталады, онда басты рөлді «Бит» Такеши сомдайды. Фильм бойында осы атыс-шабысқа жасалған флэшбэктер жиі қолданылады. «Бит» Такеши – шоу-бизнес жұлдызы. Ол киностудиялар мен телеарналарда жұмыс істейді, онда негізгі актерлердің кейбір рөлдерін (Такешидің сүйіктісі Котоми Кёно, Такешидің менеджері Рен Осуги және Такешидің бұрынғы стендап әріптесі Сусуму Тераджима) ойнайды. «Бит» Такешидің алғашқы пайда болуы Такешидің бірнеше қайталанатын мотивтерін таныстырады: (гүл шоғындағы көбелек, тайшү энгекидегі (Тайчи Саотоме) әйел кейпіндегі актер, репетициядағы степ бишілер, Акихиро Мива (трансвестит шансонье), екі ірі денелі егіз және рамен дәмханасындағы әртүрлі жағдайларда қайталанитын әңгімелер). Екінші басты кейіпкер Мистер Китано телеарнаның киім шкафындағы адамдардың арасында клоун костюмімен пайда болады. Мистер Китано – «Бит» Такешиге ұқсауға құштар қарапайым адам. Екі Такеши алғаш рет кездескенде, Мистер Китано өзінің сүйікті жұлдызының автографына үміттенеді. «Бит» Такеши оған автограф жазады. Дүкенде сатушы болып жұмыс істейтін Китано актерлік мансабында табысқа жете алмайды. Ол өзін «Бит» Такеши ретінде қиялдай бастайды. Оның өміріне сюрреалистік армандардың шашыраңқы бөліктері еніп кіреді. Такси жүргізушісі болып жұмыс істеген кезде, ол жолда өлі денелермен бірге таңғажайып көріністерге куә болады. Содан кейін Китано якудзалардың араздасуы кезінде қару табады. Ол алдымен Якудза көршісін (Сусуму Тераджима) атып өлтіреді және айналасындағы адамдарды өлтіре бастайды. Фильм бұл оқиғаның арман екенін білдіреді, қайтыс болған адамдар қанға толы күйде қайтадан пайда болып, тірідей айқайлайды. Китано көрші әйелін (Котоми Кёно) өлтіріп, банк тоналайды. «Бит» Такеши сияқты киножұлдызы болу арманына жете отырып, Китано мүлдем ерекше, сюрреалистік әлемге саяхат жасайды (жер асты түнгі клубы, түнгі атыс-шабыстар және қайнау нүктесіндегі апат немесе Сонетин сияқты тропикалық арал). Кенеттен Китаноның шын өміріне оралу, ол әлі де өзін және «Бит» Такешиді шатастырады. Ол киножұлдызының автографына тап болады: «Сәлем, Мистер Клоун!». Бұл Мистер Китаноның «Бит» Такешиді өлтіруіне себеп болады. Тағы да кенеттен «Бит» Такешидің жақын кадрына оралу, фильмнің бәрі «Бит» Такешидің арманы болуы мүмкін екенін көрсетеді. Фильм американдық сарбаздың флэшбек суретімен және басындағы якудза фильмінің атыс-шабысымен аяқталады.

Қабылдау

Takeshis' Rotten Tomatoes веб-сайтында 5 шолу негізінде 40% мақұлдау рейтингісіне ие, орташа бағасы 4.9/10. Фильмдегі маңызды юмор көзі – сюжеттің түсініксіз, көбінесе ажыратылған баяндауы. Ол сюрреалистік комедияның жетістігі және күрделі монтаждық жұмыс ретінде жоғары бағаланды.

Пікірлер

"Китаноның үш бөліктен тұратын трилогиясын есептемегенде, осы фильмде көптеген басқа да есімдері бірдей адамдар, айнадағы көріністер мен бір-біріне ұқсас адамдар кездеседі", - деп хабарлады Daily Yomiuri 2005 жылғы шолуында. "Котоми Кёно, киножұлдыз Такэшидің қатыны ретінде сәл көңілсіз болғанымен, оның жасырын рөлінде, сәнді, ақылы аз якуза қатыны ретінде, ол Такешидің мазасын алатын көршісі болып табылады".