Кіріспе

Теңіздік бұрғылауға жабдықталған кеме – жаңа мұнай және газ құдықтарын барлау немесе ғылыми зерттеулер мақсатында пайдаланылатын сауда кемесі. Соңғы жылдары бұл кемелер терең және аса терең суларда қолданылып, ең соңғы және жетілдірілген динамикалық позициялау жүйелерімен жабдықталған.

Тарих

Бірінші бұрғылау кемесі CUSS I болды, оны 1955 жылы Global Marine компаниясының Роберт Ф. Бауэр жобалаған. 1957 жылға қарай CUSS I 400 фут тереңдікте суға бұрғыланған. Роберт Ф. Бауэр 1958 жылы Global Marine компаниясының тұңғыш президенті болды. Алғашқы CUSS I бұрғылау кемесінен бастап Deepwater Asgard-қа дейін кемелер паркі үздіксіз өсіп келеді. 2013 жылы әлемдік бұрғылау кемелерінің саны 80-ге жетті, бұл 2009 жылғы көрсеткіштен екі еседен астам. Бұрғылау кемелері ғана емес, олардың мүмкіндіктері де артып келеді, жаңа технологиялар академиялық зерттеулерден бастап мұз өткеш сыныптағы бұрғылау кемелеріне дейін операцияларға көмектеседі. 2010 жылдың наурыз айының соңында АҚШ президенті Барак Обаманың АҚШ-тың ішкі барлау бұрғылауын кеңейту туралы қабылдаған шешімі бұрғылау кемелері технологиясын одан әрі дамытуға ықпал етуі мүмкін.

Дизайн

Бұрғылау кемелері – бұрғылаудың түрлі тәсілдерінің бірі ғана. Бұл жұмысты жартылай су асты қондырғылары, тіреуіш платформалар, баржалар немесе стационарлық платформалар да орындай алады. Бұрғылау кемелері жартылай су асты қондырғыларының мүмкіндіктеріне ие, сонымен қатар оларды ерекшелейтін бірнеше артықшалықтары бар, олардың біріншісі – кеме тәрізді конструкциясы. Бұрғылау кемелері жоғары жылдамдыққа ие және жартылай су асты қондырғыларымен, тіреуіш платформалармен салыстырғанда, өз қозғалтқыштарымен бір бұрғылау орнынан екіншісіне жылдам көше алады. Бұрғылау кемелері әлемдік мұнай алаптары арасында уақытты үнемдеуге мүмкіндік береді. Мысалы, Мексика шығанағынан Анголаға бұрғылау кемесі 20 күнде жетеді, ал жартылай су асты қондырғысын сүйреп әкелуге 70 күн қажет. Бұрғылау кемелерін салу құны жартылай су асты қондырғыларына қарағанда едәуір жоғары. Жылдамдықтың құны жоғары болғанымен, бұрғылау кемелерінің иелері жоғары тәуліктік ставка белгілеп, тапсырмалар арасындағы бос тұру уақытын қысқарта алады.

Түрлері

Мұнай платформасы, тіреуіш платформа, суасты бұрғылау қондырғысы, жартылай су үсті платформасы және, әрине, бұрғылау кемелері сияқты әртүрлі теңіздік бұрғылау қондырғылары бар. Барлық бұрғылау кемелерінде "ай шұңқыры" болады. Ай шұңқыры – кеме корпусының төменгі жағындағы ашық тесік. Кеменің міндетіне байланысты, бұрғылау жабдықтары, кішкентай суасты аппараттары және суға батып жүретін мамандар ай шұңқыры арқылы өтуі мүмкін. Бұрғылау кемесі кеме болғандықтан, кез келген қажетті жерге оңай жылжып бара алады. Жылдамдығының арқасында бұрғылау кемелері жартылай су үсті платформаларына қарағанда тұрақтылығы төмен. Өз орнын сақтау үшін бұрғылау кемелері анкерлерін пайдаланады немесе кемедегі компьютерлік жүйе арқылы динамикалық позициялауды қолданады.

Чикю

Әлемдегі ең танымал бұрғылау кемелерінің бірі – Жапонияның мұхиттық бұрғылау кемесі «Чикю», ол іс жүзінде зерттеу кемесі болып табылады. «Чикю» теңіз түбінен 23 000 фут (7010 метр) тереңдікке дейін бұрғылай алады, бұл басқа кез келген бұрғылау кемесінен екі-төрт есеге дейін артық.

Дхирубхай Глубоководная КГ1

2011 жылы «Трансокеан» бұрғылау кемесі Dhirubhai Deepwater KG1 «Reliance» компаниясы үшін жұмыс істеп жатқанда, Үндістанда «Sperry Drilling» компаниясы жүргізген LWD және бағытты бұрғылау кезінде 10,194 фут (3,107 метр) су тереңдігімен әлемдік рекордты жаңартты.