Польшалық скрипкашы, Йозеф Хасид (1923-1950) туралы ақпарат. Өмірі, білім алған жерлері, Варшавадағы Халықаралық скрипка сайысындағы қатысуы. Скрипка, музыкант.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Поляк скрипашисі (1923–1950)
Polish violinist (1923–1950)
Йозеф Хасид (Józef Chasyd) (28 желтоқсан 1923 – 7 қараша 1950) – поляк скрипашисі.
Josef Hassid (Józef Chasyd) (28 December 19237 November 1950) was a Polish violinist.
Балалық шақ
1923 жылғы 28 желтоқсанда Польшаның Сувалки қаласында еврей ата-анасынан туған, Джозеф немесе Юзеф Хасид төрт баланың екінші кішісі болды. Он жасында анасынан айырылып, әкесі Оусей тәрбиеледі, ол оның мансабына жетекшілік етті. Жергілікті скрипка мұғалімінен сабақ алғаннан кейін, 1934 жылдан бастап Варшавадағы Шопен атындағы музыка мектебінде Миечислав Михалович (1872 жылы туған) және Ирена Дубиска (1899–1989) сабақтарын оқыды. 1935 жылы Варшавада өткен бірінші Генрих Винявский атындағы халықаралық скрипка сайысына қатысты, бірақ есте сақтау қабілетіне қатысты қиындыққа тап болды; ол құрметті диплом алды. Әкесі оған соңғы оқу үшін поляк Бронислав Губерманға ойнау мүмкіндігін ұйымдастырды, ол оның шеберлігіне қатты әсерленді және 1937 жылы Бельгияның Спа қаласындағы жазғы курста венгр виртуозы Карл Флешпен оқуын ұйымдастырды, сол курста оның құрбыларының арасында Иври Гитлис, Жинетт Невё және Ида Хендель болды.
Born on 28 December 1923 to Jewish parents in Suwałki, Poland, as Joseph or Józef Chasyd, he was the second youngest of four children. He lost his mother when he was ten and was brought up by his father, Owsiej, who took charge of his career. After lessons with a local violin teacher, he studied at the Chopin School of Music in Warsaw under Mieczysław Michałowicz (born 1872) and Irena Dubiska (1899–1989) starting in 1934. In 1935 he entered the first Henryk Wieniawski International Violin Competition in Warsaw, but suffered a memory lapse; he received an honorary diploma. His father arranged for him to play for fellow Pole Bronisław Huberman, who was much impressed and he arranged for Hassid to study under the Hungarian virtuoso Carl Flesch at his summer course in 1937 at Spa, Belgium, where fellow students included Ivry Gitlis, Ginette Neveu and Ida Haendel.
Лондон оқулары мен концерттері
Хасид 1938 жылы Флештің шақыруымен әкесімен бірге Лондонға келіп, онымен оқуын жалғастырды. Флеш техникалық дағдыларына қарағанда оның музыкалық және интерпретациялық дамуына көбірек назар бөлді. Флештің үйінде оның ойнауын естіген және оның қабілетіне таң қалған музыкалық сахнаның белгілі тұлғаларының арасында Джозеф Сигети, Жак Тибо, Дэвид Ойстрах және Фриц Крейслер болды. Әкесінің естеліктеріне қосымша жазған Карл Ф. Флеш: «Хасид сөзсіз өз заманының ең күшті скрипкашыларының бірі болды. Шын мәнінде, Фриц Крейслер әкемнің үйінде оның ойнағанын естігеннен кейін: «Хейфец сияқты скрипкашы 100 жылда бір туады, ал Хасид сияқты – 200 жылда бір» деді». Хасидтің мансабының қалған бөлігінде Крейслер оған француз шебері Жан Батист Вуйомның 1860 жылғы скрипкасын сыйға берді, бұл ол бұрын қолданған аспаптан әлдеқайда жақсырақ еді. 1938 жылдың 9 наурызында ол пианист Айвор Ньютонмен бірге Л. Л. Гилдесгеймнің үйінде, 41 Клифтон-Хилл, Оңтүстік Хэмпстедте «Йосеф Хасид» ретінде жеке концерт берді, онда қонақтардың арасында сэр Генри Вуд та болды. Сэр Филип Сассонның үйінде жеке концерттен кейін Хасид 1940 жылдың 3 сәуірінде Уигмор залында Джеральд Мурмен бірге концертте алғаш рет өнер көрсетті. Ол «Польшалық жас скрипкашы» деп таныстырылып, Кореллидің (La Follia вариациялары), Дебюсси, Шуберт (G тонындағы соната), Бахтың (үйлесімсіз сонаталардың бірінен адажио мен фуга), Паганинидің (I palpiti) және басқалардың шығармаларын орындады. Келесі күні «Таймс» газеті Хасидтің «көркем ой-қиялы мен музыкалық түсінігін» көрсеткенін және «оның орындауы күшті әсер қалдырғанын» жазды. Көп жылдар өткен соң Мур Хасидті «мен серіктес болған ең ұлы аспаптық дарын» деп атады. «Оның жанып тұрғанын қалай түсіндіруді білмеймін. Оның техникалық кемелдігі, керемет интонациясы, тамаша дыбысы болды, бірақ одан да артық нәрсе болды, ол өте керемет, метафизикалық қасиет. Өкінішке орай, оның бақытсыз махаббаты оны ақылдан шығарды. Бірақ, бәлкім, оның ішкі толқыны оны осылай керемет ойнауға итерген шығар». («Граммофон» журналындағы 1973 жылғы сәуір айындағы сұхбат). Үш аптадан кейін, 25 сәуір кешкісінде ол Король сарайында Польшаға көмек көрсету концертінде (BBC Home Service арнасында хабарланды) оркестрлік дебютін жасады, дирижер Гжегож Фительбергтің жетекшілігімен ЛПО-мен Чайковскийдің скрипкалық концертін орындады (осы кезде ол естелік қабілетін жоғалтты). Концерт алдында Шабьер мен Кондрацкийдің екі қысқа шығармасы орындалды, содан кейін Бетховеннің жетінші симфониясы тартылды. Келесі күні «Таймс» газеті Хасидтің «бастапқыда қандай да бір дендеу белгілерін көрсеткенін» жазды, бірақ «оның дыбысының әдемілігі таң қалдырды және финалдағы шарықталуы» оған жомарт шапалақтар сыйлады. 1940 жылдың 9 маусымында ол Бристольдегі Колстон залында Ричард Таубердің концертінде Айлин Джойспен бірге қосымша орындаушы ретінде өнер көрсетуге тиіс еді, бірақ оның орнына виолончельші Элеонор Уоррен шықты. Ол BBC арнасында бірнеше концерттік хабарлар берді және 1941 жылдың 5 қаңтарында Король сарайында кешкі концертте Лондон филармониялық оркестріне дирижерлік еткен сэр Адриан Болтпен бірге Бетховеннің скрипкалық концертін орындады. Үш күннен кейін «Таймс» газеті Хасидтің «техникалық жағынан жетістікке жеткенін, бірақ ол әлі де стильдің тазалығына қол жеткізе алмағанын, әсіресе музыкаға қажетті фразаның үнемі біркелкі тонын сақтау мәселесінде» баяндады. Хасидтің соңғы концерті де 1941 жылдың 1 наурызында түстен кейін Король сарайында болды, онда ол Сидни Бирдің отыздан шамалы музыканттан тұратын симфониялық оркестрімен бірге Брамстың скрипкалық концертін орындады. «Таймс» газетінің (4 наурыз) шолуында концерттің «концерттің ең қанағаттандырмайтын бөлігі» екені айтылды, өйткені жас скрипкашы да, дирижер де өз тыңдаушыларына ұсынуға тиіс Брамстың көзқарасына толық сенімді болмаған сияқты. Сольдік орындау концертті жаттап алу үшін көп еңбек еткен, бірақ әлі де оның инсультіне ұшырауға, тіпті кейде өзінің ноталарын ұмытуға бейімделген білімді студенттің өнерінен артық емес еді. Финалдағы соңғы беттерде солист пен оркестр арасында жарысқа айналды».
Hassid came to London with his father in 1938 at Flesch's invitation, to continue studies with him. Flesch concentrated on his musical and interpretative development rather than technical skills. Musical celebrities who heard him play at Flesch's house and were astonished at his ability included Joseph Szigeti, Jacques Thibaud, David Oistrakh and Fritz Kreisler. In a passage supplementing his father's memoirs Carl F. Flesch wrote that "Hassid was no doubt one of the strongest violin talents of his time. Indeed Fritz Kreisler, after hearing him at my father's house, said: 'A fiddler like Heifetz is born every 100 years; one like Hassid every 200 years.'" For the remainder of Hassid’s career, Kreisler lent him a violin from 1860 by the French maker Jean Baptiste Vuillaume, which was a great improvement over the instrument he had played up until then. He gave a private recital with the pianist Ivor Newton on 9 March 1938 as "Yossef Hassid" at the home of Mr L. L. Gildesgame, 41 Clifton Hill, South Hampstead, where the guests included Sir Henry Wood. After giving a private recital at the home of Sir Philip Sassoon, Hassid made his public debut at a recital with Gerald Moore in the Wigmore Hall on 3 April 1940, billed as the "Polish Boy Violinist", playing works by Corelli (La Follia variations), Debussy, Schubert (Sonata in G), Bach (adagio and fugue from one of the unaccompanied sonatas), Paganini (I palpiti) and others. The next day The Times wrote Hassid "showed imagination and musical insight" and that "his performance created a strong impression." Many years later Moore commented that Hassid was "the greatest instrumental genius I've ever partnered. I don't know how to explain his incandescence. He had technical perfection, marvellous intonation, glorious tone – but there was something above that which was quite incredible, a metaphysical quality. Sadly he had an unhappy love affair which literally drove him mad. But then maybe the unrest inside him made him play so fantastically." (Interview in The Gramophone, April 1973.) Three weeks later, on the evening of 25 April, he made his orchestral debut at the Queen's Hall in a Polish Relief Fund concert (broadcast on the BBC Home Service) playing the Tchaikovsky Violin Concerto with the LPO under Grzegorz Fitelberg (during which he suffered a memory lapse). The concerto was preceded by two short items by Chabrier and Kondracki and followed by Beethoven's Seventh Symphony. The next day The Times reported that Hassid "showed some signs of nervousness at the outset", but "the beauty of his tone was striking and the brilliance of the finale" earned him generous applause. On 9 June 1940 he was due to appear with Eileen Joyce as a supporting artist for Richard Tauber in a concert at the Colston Hall, Bristol, but was replaced in the event by the cellist Eleanor Warren. He gave a few recital broadcasts on the BBC and played the Beethoven Violin Concerto during an afternoon concert in the Queen's Hall with Sir Adrian Boult conducting the London Philharmonic Orchestra on 5 January 1941. Three days later The Times commented of Hassid's as "a technically accomplished performance, but he has not yet attained to the purity of style, especially in the matter of sustaining an even tone throughout a phrase that the music needs." Hassid's final concert was also at the Queen's Hall, on the afternoon of 1 March 1941, where he played the Brahms Violin Concerto with the Sidney Beer Symphony Orchestra of about thirty players under Sidney Beer. The Times review (4 March) noted that the concerto was "the least satisfactory part of the concert, because neither the young violinist nor the conductor seemed to have a determined view of Brahms to present to their hearers. The solo performance was scarcely more than that of a clever student who has worked hard to memorize the concerto but is still liable to be thrown off his stroke, even to the point of forgetting his notes occasionally. The rhythm throughout was indecisive and the last pages of the Finale became almost a race between soloist and orchestra."
Ауру және өлім
Бастапқыда ұялшақ және іштен тыйылуға бейім болғанымен, Хасид Лондонға алғаш келген кезде көңілді, жағымды жас жігіт ретінде сипатталды. Бірақ 1941 жылдың ақпанына қарай, оның ауыр психикалық ауруға шалдыққандығы анық болды, бұл ауру қатал көңіл күй өзгерістерімен, көбінесе мұңды болумен, өзін-өзінен шеттетумен және скрипкасына, әкесіне, дініне деген қарсылықпен сипатталды. Жақын достарын тану қабілетінің жоғалтуы салдарынан ол әлемнен толыққанды оқшауланды. Оған шизофрения диагнозы қойылды және 19 маусымда, өзіне сырт қарамайтын және көмектеспейтін күйде, Нортгемптондағы Сент-Эндрю ауруханасына инсулиндік кома және электроконвульсивті терапия алу үшін жатқызылды. Хасидтің агенті, импресарио Харольд Холт, Сент-Эндрю ауруханасының басшысына хат жазып: «Ол – скрипкадағы гений, өте ерекше қабілеттері бар. Сондықтан оны емдеу үшін бар күшімізді салуымыз керек. Оның ерекше екенін, егер осы ауру дамымағанда, скрипка әлеміндегі ең ірі тұлғалардың бірі болуы мүмкін едіін ерекше атап өткім келеді» деп жазды. Оның жағдайы біраз уақытқа жақсарды және ол 1942 жылдың 2 мамырында ауруханадан шықты. Бірақ сол жылдың 9 желтоқсанында ол ақыл-есінен айырылған деп танылды және үш күннен кейін Хиллингдондағы жеке психиатриялық емхана – Муркрофт Хаусқа қосымша емдеу үшін қабылданды. 1943 жылдың 13 шілдесінде Хасид Епсомдағы (Лонг Гроув ауруханасы) психиатриялық ауруханаға ауыстырылды. Ол өмірінің соңына дейін сонда қалды. 1949 жылы әкесі қайтыс болды, оның жағдайы нашарлап, 1950 жылдың 20 қазанында психохирургтар оған екі жақты префронталды лоботомия жасады. Хасид операциядан кейін инфекцияға шалдықты, ол менингитке айналды және 7 қарашада, жиырма жеті жасқа толуына біршама уақыт қалғанда қайтыс болды.
Although originally shy and introverted, Hassid was described as a carefree, likeable young man when he first came to London, but by February 1941 it became apparent that he was suffering from a severe mental disorder characterised by violent mood swings, often becoming sullen and withdrawn, and turning against his violin, his father and his religion. An inability to recognise close friends rapidly led to complete withdrawal from the world at large. He was diagnosed with schizophrenia and on June 19, withdrawn and uncooperative, he was admitted to St Andrew's Hospital in Northampton for insulin coma therapy and electroconvulsive therapy. Hassid's agent, the impresario Harold Holt, wrote to the superintendent of St Andrew's: "He is nothing short of a violinistic genius and of such exceptional quality that we want to make the greatest effort possible to cure him. I would particularly like to stress that he is most exceptional, and might have – had this illness not developed – been one of the greatest figures in the violinistic world." His condition improved for a time and he left the hospital on 2 May 1942, but on 9 December that year he was certified insane and admitted to Moorcroft House, a private asylum in Hillingdon, Middlesex, three days later, for further treatment. On 13 July 1943 Hassid was transferred to an asylum in Epsom (Long Grove Hospital), morose, indifferent and evasive, either silent or laughing inanely. He remained there for the rest of his life. His father died in 1949, causing his condition to deteriorate to the point that on 20 October 1950 psychosurgeons subjected him to a bilateral prefrontal lobotomy. Hassid developed a postoperative infection that progressed into meningitis, and he died on 7 November, shortly before his twenty seventh birthday.