Кіріспе
Калатафими Сегеста, көбінесе жай ғана Калатафими деп аталады, Италияның оңтүстігіндегі Сицилия аймағындағы Трапани провинциясындағы шағын қала. Бұл муниципалитеттің толық атауы 1997 жылы қабылданды және қала аумағындағы б.з.д. 5 ғасырға жататын дориялық Сегеста ғибадатханасының бар екенін көрсету мақсатында берілді. Бұл ғибадатхананың жанында, жақын төбеде б.з. 2 ғасырға жататын рим амфитеатры орналасқан.
Тарих
Қала Сицилия мұсылман әмірлігінің кезінде дамыған, ол Qalʿat Fīmī (قلعة فيمي) деп аталатын, қалаға қарап тұрған қорғаныс қамалы, қазір қираған күйі қалпына келтірілуде. Қамалдағы атаудың бір гипотезасы оны Каструм Фимес – Цицерон есімдерін айтқан Рим дәуіріндегі дворянның аумағын қорғаған бекіністен шығарады. Тағы бір болжам бойынша, бұл "Евфемий қамалынан" алынған, мүмкін бұл атаумен 5-ші ғасырдағы Византия патриархы немесе, көбінесе, 827 жылы мұсылман әскерлерін Сицилияға әкелген 9-шы ғасырдағы Византия қолбасшысы, Сицилияның мұсылман жаулап алуын бастауға көмектескен. Калатафимидің Сицилия бөлігі аралды жаулап алған Аглабидтердің Ифрикиядан алғаш басып алған жерлерінің бірі болды және Норман билігі аяқталғаннан кейін ислам мәдениетінің соңғы орталықтарының біріне айналды. Сегеста маңындағы қазба жұмыстары 12-ші ғасырға жататын исламдық некрополь мен мешіттің болғанын көрсетті. Сондай-ақ, Калатафими мен Кастелламмаре-дель-Голфо аумақтарының шекарасында орналасқан Калатаммет (Qalʿat al Ḥamma, قلعة الحمّة) деп аталатын ислам дәуіріндегі қала туралы мәліметтер бар, бұл қазіргі Терме Сегестанмен салыстырылуы мүмкін. 1336 жылдан 1860 жылға дейін Калатафими Габсбургтер мен испандық дворяндардың феодалдық билігінде болды, тәуелсіздік мәртебесін қайтаруға үш рет әрекет жасалды (1399, 1412 және 1802 жылдары). 1860 жылы Джузеппе Гарибальди мен оның Мыңдық отряды алғаш рет Бурбон әскерлерімен шайқас алаңында Калатафимиге жақын Пианто Романо төбесінде кездесті (Калатафими шайқасын қараңыз). Бұл Италияның бірігуі (немесе Рисоргименто) үшін маңызды шайқас болды және осы шайқаста Гарибальди әйгілі ұранды айтқан деседі: "Осы жерде Италия жасалады немесе біз өлеміз" (итальян тілінде "Qui si fa l'Italia, o si muore"). Қазіргі уақытта төбе басында шайқаста қаза тапқандардың сүйектері сақталған үлкен тас обелиск түріндегі ескерткіш орнатылған. 19-шы ғасырдың ағылшын жазушысы Сэмюэл Батлер өмірінің соңғы жылдары Калатафимиге жыл сайын сапар шегіп, қаладағы бір көше оның құрметіне аталды. Жазғы театрлар Сегестадағы Рим амфитеатрында екі жылда бір рет өткізіледі. Сегеста археологиялық қазбаларынан табылған заттарды көрсету үшін жаңа археологиялық музей салынуда.
Халық саны
1901 жылы Калатафими халқының саны 11 426 адам деп тіркелді. Кедейлік пен жұмыссыздықтан кейіннен болған үлкен эмиграция халық санының өсуіне кедерес келтірді және 1950 жылдан кейін халық саны азая бастады. 1900 жылға дейін негізгі бағыт Тунис болса, кейін АҚШ және Аргентинаға көшті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Канада, Австралия, Германия, Ұлыбритания және Италияның ірі қалалары да бағыттардың қатарына қосылды. 2015 жылдың 31 желтоқсанында қалада 6 712 тұрақты тұрғын болды, бірақ отбасылар үлкен үйлерге көшіп өткендіктен қаланың физикалық аумағы кеңейді. 1968 жылғы Белице аймағындағы жер сілкінісінен қиын зардап шеккен соң, ескі қала орталығынан шалғайдағы бұрынғы егістік жерлерге Саси деген жаңа аудан салынды.
Сегеста
Бұл археологиялық ескерткіш, ішінде б.з.д. 430-420 жылдар аралығында салынған, 61 метр ұзындығы және 26 метр ені бар аяқталмаған Дорилік ғибадатханасы бар. Ол төбесіз: ғалымдар ғибадатхананың осылайлап әдейі жоспарланғаны туралы пікірде келіспейді. Басқа да көрікті жерлерге гректер б.з.д. 400 жылға жуық салынған амфитеатр және қасиетті орын кіреді.
Романдық аспап
Пьянто-Романо кесенесі Калатафими қаласынан оңтүстік-батысқа қарай бірнеше шақырым жердегі төбеде орналасқан. Бұл – Мыңдықтар мен сицилиялық армия арасындағы Калатафими шайқасында (1860) екі тараптан да қаза тапқандардың қалдықтары сақталатын сүйек сарайы-ғибадатхана. Архитектор Энрико Базиле неоклассикалық стильде жобалаған және үстіне обелиск орнатылған кесене 1892 жылғы 15 мамырда ашылды.
Еуфемио қамалы
Нормандық Хоэнштауфен қорғаныс архитектурасының әдеттегі үлгісі, ол қалаға биіктеп тұратын төбеде орналасқан. Ол туралы жазбаша құжаттар тек 12 ғасырдың ортасынан бастап қол жетімді, сол кезде араб саяхатшысы және географы Мұхаммед әл-Идриси оны "ежелгі және қарапайым, халқы бар ауыл" деп сипаттаған. 12 ғасырдың ортасында бұл Фридрих II әскерлерінің мұсылман көтерілісшілеріне қарсы пайдаланған императорлық қамалдарының бірі болды. Кейін ол Калатафими феодалдарының және белгілі бір кезеңдерде Тақтың атынан басқаратын билеушілердің қамалына айналды. 1282 жылы Сицилиялық кеш құбылысы кезінде провансалық феодал Гульельмо Порселет онда тұрды; көтерілісшілер оның өмірін сақтап, отбасымен бірге Провансқа қайтарды. Содан кейін ол 1868 жылға дейін әскери гарнизон және түрме болып қызмет етті, одан кейін тасталып кетті.
Гарибальди үйі мұражайы
Ол Маркони көшесінде, Қалалық әкімдіктің жанында орналасқан: бұл дін қызметкері, пастор Дон Антонино Пампалонеге (1810–1866) тиесілі үй, ол 1848 жылғы Сицилия Парламентіне Калатафимиден сайланған, сонымен қатар ынталы либерал болған. 1860 жылдың 16 мамырында Гарибальди мен оның төрт офицері осы үйде қонаққа шақырылды, және сол күні генерал Калатафими халқының ықыласымен балконынан Италияның біртүтас болуы туралы сөз сөйледі. 1862 жылдың шілде айында Гарибальди тағы да осы үйде болды және Пьянто-Романоға сапар жасады.
Діни ғимараттар
Калатафими Сегестада 30-ға жуық шіркеу бар, онда Антонелло Гагини мектебінен шыққан бірнеше мәрмәр мүсіндері мен түрлі суреттер кездеседі. Ең ірілері мыналар:
Ана шіркеу (Chiesa Madre)
Ана шіркеуі немесе Сан-Сильвестро-Папа (әулие Папа Сильвестрге арналған) шамамен 1500 жылы қайта жаңартылды. Оның тарихы 12 ғасырға дейін жетеді және ол Калатафимидің ең ежелгі қамқоршысы – Папа Сильвестрге арналған. Халықтық дәстүрге сәйкес, ол императорлық билікке қарсы көтерілген мұсылмандардың шабуылдарынан қаланы қорғаған. Алғашқы қалалық ортақ кеңейіп, халық саны артқан сайын, бастапқы ғимарат XV-XVIII ғасырлар аралығында бірнеше рет кеңейтіліп, өзгертілді, себебі ол сенушілерді қабылдауға тым кішкентай болды. Өзінің кеңдігінің арқасында, ол халық жиналыстарының орны болды, мысалы, 1655 жылы Мария Сантиссима ди Джубиноны егінге зиян келтіріп жатқан шегірткелерден қорғау үшін Калатафимидің қамқоршысы етіп сайлауға әкелген жиналыс осында өтті. Фасадта әшекей жоқ. Бір неф және екі наурыз, бағаналармен бөлінген, ішкі кеңістігі Ренессанс стилінде, бірақ сонымен қатар қарапайым барокко элементтері де бар. Апсидада Бартоломео Берреттаро мен Джулиано Манчиноның 1516 жылы жасаған мәрмәр полиптихі орналасқан. Сонымен қатар, шіркеуде 18 ғасырға жататын Джулиано Труглионың мәрмәр саркофагы да бар.
Сантиссимус Кроцифиссо шіркеуі
1741-1759 жылдары «Ең қасиетті Крест» (Мәдениет) деп аталатын нәрсені сақтау үшін салынған. Бұл барокко стиліндегі, неоклассикалық элементтері бар қасиетті орын. Ол бұрын Александриялық Әулие Екатеринаның кішкентай және көне шіркеуі тұрған жерде орналасқан. Дәстүр бойынша, соңғы шіркеудің сакрариясындағы ескі ағаш Крест көптеген керемет жазылуларға себеп болған. Жобаны Трапани қаласынан келген сәулетші Джованни Бьяжио Амико іске асырды. Шіркеудің бойлық жоспары бар, бір кемесі бар; әр жағында үш алтарь орналасқан. Бас алтарь классикалық эдикуламен жабылады, оның қисық сызықты фронтоны бар, қабырғаларындағы мүсіндер мен алтын жалатылған әшекейлермен үйлесімді.
Chiesa di San Michele (Киелі Михаил шіркеуі)
Бір кезде Калатафимиде Әулие Михаилға деген сенім терең болды және оның 8 мамырда тойланатын мерекесі "iorni quindici di franchezza di ogni gabella" деп белгіленген, яғни халық 15 күн бойы тауарларға баж төлемейтін. Бұл шіркеу бастапқыда Әулие Михаил Архангел бауырластығының меншігі болған, [6] біраз уақыт бойы Калатафимиден келген бақытты Архангело Плаценцаның дене қалдықтарын сақтап, кейін Алькамодағы Санта-Мария ди Жезу шіркеуіне (Алькамо) көшірді. 1596 жылы бауырластық шіркеуді Франциск Орденінің үшінші орденіне берді, олар шіркеуді кеңейтіп, оның жанына монастырь салды. 1968 жылғы Белице жер сілкінісінен көп зақымданғандықтан, қазіргі ағаш қаңқалы шатыры кейінірек жаңартылды. [7]
Шіркеудің ішкі бөлігі, бір нефтен және екі наурыздан тұрады, неоклассикалық және барокко стилінде үш есікпен жасалған. [6]
Ішінде 16 ғасырға жататын киелі суға арналған тас, 1490 жылы жасалған Әулие Михаил Архангелдің мүсіні, әртүрлі гипстен жасалған әшекейлер мен суреттер бар. [6]
The interior of the church, with a nave and two aisles, is in neoclassical and baroque style with three portals. [6]
Inside it there is a holy water stoup of the 16th century[6], a statue of Saint Michael Archangel dated 1490 and different stuccoes and paintings. [6]
Мария Сантиссимма ди Джубиноның киелі жері
Ол Калатафими-Сегестадан шамамен 2 шақырым қашықтықта, Тре Крочи төбесінің солтүстік беткейінде орналасқан және Сицилиядағы ең белгілі Мариан қасиетті орындарының бірі. Оның даңқы, біраз уақыт осы жерде өмір сүрген Калатафимилік бақытты Архангел Плаченцаның есімімен және осы қаланың қасиетті қамқоршысы Джубиноның Әміресі Құдай анаға деген сенімімен байланысты.
Қаза тапқан Қасиетті Юлиан шіркеуі
Ол Франческо Кангеми алаңына қарайды және 1619 жылдан бері приход шіркеуі болып табылады. Фасадында қасиетті суреттермен әшекейленген витражды терезе бар, ал басты есіктің екі жағында коринфтік тіктөртбұрышты пилястрлар орналасқан, олардың үстінде үшбұрышты фронтон тұр. Шіркеудің ішінде бірнеше ағаштан жасалған мүсіндер мен картиналар сақталған.
Мария Сантиссимма ди Джубино шіркеуі (қаланың қамқоршысы)
Ол 1721 жылы, жаз айларында елді мекендегі шағын шіркеуге әкелінетін, керемет құдіретке ие деген мармардан жасалған Мадонна иконасын сақтау үшін салынған. (Осы иконаның көшірмесі Нью-Йорк, Бруклиндегі Сент-Жозеф шіркеуінде сақтаулы, бұл 20 ғасырдың басында Бруклинде тұрған Калатафимеси эмигранттарының көптігін көрсетеді).
Ex convento di San Francesco di Assisi (Қасиетті Францисктің бұрынғы монастыры)
Оны 1543 жылы Аркаузо бароны Джован Джакомо Гулло құрды, ал ол Малые Конвентуальдық францискандықтар орденіне қарасты болды. Монастырь таратылғаннан кейін ғимарат мемлекеттік мектеп ретінде пайдаланылды. Бүгінде мұнда көрнекті әрі маңызды Этнографиялық-антропологиялық мұражай орналасқан. Мұражайда ескі еңбек құралдары, үй заттары және жиһаз қойылған. Осылайша ол өткен буынның мұрасын, дәстүрлерін және естеліктерін тікелей және тиімді жолмен жеткізеді.
Экономика
Калатафими экономикасы негізінен ауыл шаруашылығымен байланысты, ең маңызды егістері цитрус жемістері, жүзім және зәйтүн.