Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Клеменс Август Фрайхерр фон Кеттелер (22 қараша 1853 – 20 маусым 1900) – неміс дипломаты. Ол Боксшылар көтерілісі кезінде қаза тапты.
German diplomat
Clemens August Freiherr von Ketteler (22 November 1853 – 20 June 1900) was a German career diplomat. He was killed during the Boxer Rebellion.
Ерте өмір және мансап
Кеттеллер 1853 жылғы 22 қарашада Германияның батысындағы Мюнстер қаласында Мюнстер аймағының ақсүйек отбасында дүниеге келді. Ол Кэцили фон Лак унд Виттен (1822–1908) мен оның тууына аз уақыт қалғанда қайтыс болған Август Йозеф фон Кеттелердің (1808–1853) ұлы болды. Оның әйелі Вильгельм Эммануэль Фрайхерр фон Кеттеллер – теолог және «Центр» саясаткері, Майнц епископы қызметін атқарған. Оның жүрегіндегі туысы, дипломат Вильгельм Фрайхерр фон Кеттелер 1938 жылы Венада Гитлерге қарсылығы үшін Рейхсфюрер-СС қауіпсіздік қызметі (СД) тарапынан өлтірілді. Тағы бір туысы – француз маршалы Луи Франше д’Эсперей. Маргарита Уотсон Немур герцогы Карл Филиппке (Вендом герцогы, принц Эммануэльдің ұлы) үйленді. 1873 жылы Мюнстер мен Косфельдте бітіргеннен кейін Кеттеллер Пруссия армиясына қабылданды және 1882 жылы Императорлық неміс дипломатиялық корпусына тағайындалғанға дейін әскери қызметте болды. 1880–1889 жылдары Кантон (Гуанчжоу) және Тяньцзиньдегі неміс консулдықтарында аудармашы болып жұмыс істеді. Германия Сыртқы істер министрлігінде қысқа уақыт жұмыс істегеннен кейін, 1892–1896 жылдары Вашингтонға, ал 1896–1899 жылдары Мексикаға жіберілді.
Ketteler was born at Münster in western Germany on 22 November 1853 into a noble Münsterland family. He was the son of Cäcilie von Luck und Witten (1822–1908) and August Joseph von Ketteler (1808–1853), who died shortly before his birth. His uncle, Wilhelm Emmanuel Freiherr von Ketteler, was a theologian and Zentrum politician who served as Bishop of Mainz. His nephew, the diplomat Wilhelm Freiherr von Ketteler, was murdered by the Sicherheitsdienst des Reichsführers SS (SD) in Vienna in 1938 for his opposition to Hitler. Another relative was the French marshal Louis Franchet d'Espèrey. A cousin, Marguerite Watson, was married to Prince Charles Philippe, Duke of Nemours (son of Prince Emmanuel, Duke of Vendôme). Following his graduation in Münster and Coesfeld in 1873, Ketteler entered the Prussian Army and served in it until he was appointed to join the Imperial German diplomatic corps in 1882. Between 1880 and 1889 he served as an interpreter in the German consulates in Canton (Guangzhou) and Tianjin. After working in the German Department of Foreign Affairs for a short period, he was posted to Washington, D. C., between 1892 and 1896 and then to Mexico from 1896 to 1899.
Боксшылар көтерілісі және өлім
Кеттеллер 1899 жылы Қытайға Пекиндегі толық өкілетті өкілі ретінде оралды, онда ол еуропалықтар үшін қауіпті жағдайды ескертті, бірақ ол ескертуге құлақ аспады. 1900 жылдың 12 маусымында Боксшылар ішкі қалаға кіріп, христиан шіркеулерін өртеп жіберген кезде Кеттеллер неміс елшілігінің күзетшілеріне оларды ұстауға бұйрық берді. 18 маусымда неміс әскері ішкі қалада Боксшы деп күдіктенген қытай азаматын ұстап, Легациялық кварталға жеткізіп, қамауға алды. 17 маусымда қытайлық мұсылмандық Ганьсу батырлары Кеттеллер мен оның неміс теңізшілеріне шабуыл жасады. Қытай мұсылмандары немістерге тас лақтырғаннан кейін, Кеттеллер өз әскеріне мұсылман күштеріне оқ атуға бұйырды. Батыстықтар мұсылман әскерлерінен қорқып, британдық министр сэр Клод Макдональд: «Біздің әскерлеріміз келгенде, біз басқаша айтуға болады, бірақ қазір бұл ақылға сыймайды» деп ескертті. Осылайша ол Кеттеллерді мұсылман әскерімен болған оқ атысу оқиғасы туралы ескертті. Кеттеллер Боксшы болып көрінген қытай адамын сабап, онымен бірге болған баланы да ұрып, елшілікке алып келді. Кейін Кеттеллер оны атып өлтірді. Ганьсу батырлары мен Боксшылар шетелдіктердің қытайлықтарға шабуыл жасағанына кек ретінде елшіліктер маңындағы қытай христиандарын шабуылдап, өлтірді. Қытай христиандары шетелдіктермен бірлесіп қытайлықтарды өлтіргеніне ашуланған Боксшылар олардың кейбіреулерін тірідей өртеп, мүлкін тонады. Кейбір мұсылмандар Жапон елшілігінің хатшысы Сугияма Акираны өлтіріп, денесін жұлып тастады, бірақ басқа деректер олардың Хушэнин баннерлерінің маньчжурлары болғанын көрсетеді. Эн Хай кейін одақтас әскерлеріне берілді. Ол сотталып, айыпталды және 1900 жылдың 31 желтоқсанында Пекинде бас кесіліп өлім жазасына кесілді. Тергеу кезінде ол ешқандай эмоция көрсетпеді, толыққанды тыныш және сабырлы болды, Кеттеллерді өлтіргенін мойындады және тіпті өлім жазасын сұрады: «Мен сержантымнан көшеге шыққан әрбір шетелдікті өлтіруге бұйрық алдым. Мен өз елімнің жауының біреуін өлтіргенім үшін өлгеніме қуаныштымын». Оқиға кезінде ішімдік ішкені туралы сұраққа Эн Хай «бір тамшы да ішпегенін» айтты. Эн Хай «батыл және абыройлы» деп мақталып, «қаһарман» деп аталды. Кеттеллерден кейін Германия атынан Боксшы протоколына қол қойған Альфонс Мумм фон Шварценштейн Пекиндегі Германия империясының елшісі болды. Ол қайтыс болғаннан кейін оның әйелі отбасымен бірге Америкаға оралды.
Ketteler returned to China in 1899 as Plenipotentiary at Beijing, from where he pointed out in vain the dangerous situation for the Europeans. On 12 June 1900, when the Boxers moved to the inner city and burned down Christian church buildings, Ketteler reacted by ordering German embassy guards to hunt them down. On 18 June, German troops captured a Chinese civilian suspected of being a Boxer in the inner city and took him to the Legation Quarter, where he was detained. On 17 June, the Chinese Muslim Gansu Braves mounted an assault on Ketteler and his German Marines at the Legations. After stones were hurled at the Germans by the Chinese Muslims, Ketteler told his men to shoot back at Muslim forces. The Muslim troops were feared by the Westerners, so the British minister Sir Claude Macdonald warned that "When our own troops arrive we may with safety assume a different tone, but it is hardly wise now." He thus warned Ketteler about his shooting incident with the Muslim army. Ketteler flogged a Chinese man who appeared to be a Boxer, and beat a boy who was with him after taking him to the Legations. Ketteler then allegedly shot him dead. The Gansu braves and Boxers then attacked and killed Chinese Christians around the legations in revenge for foreign attacks on Chinese. Angry at the Chinese Christians for collaborating with foreigners who were murdering the Chinese, the Boxers burned some of them alive and attacked and ransacked their property. Some Muslims also assassinated the secretary of the Japanese legation, Sugiyama Akira, tearing him apart. though another source states they were Manchu Hushenying bannerman. En Hai later gave himself up to the Allied occupying forces. He was subsequently tried and convicted, and was executed in Beijing on 31 December 1900 by beheading. He showed no emotion during interrogation, and was fully composed and calm, admitting to killing Ketteler, and even requested execution, saying "I received orders from my sergeant to kill every foreigner that came up the street I am glad to die for having killed one of the enemies of my country." When questioned about whether he had consumed alcohol during the incident, En Hai said he had not "touched a drop". En Hai was praised as "brave and dignified", and called a "hero". Ketteler was succeeded by Alfons Mumm von Schwarzenstein as ambassador of the German Empire in Beijing, who signed the Boxer Protocol on behalf of Germany. After his death, his widow returned to America to be with her family.
Жеке өмір
1897 жылы 24 ақпанда ол америкалық мұрагер Матильда Кэсс Ледьярдқа (1871–1960) Детройт қаласында үйленді. Матильда (сондай-ақ Мод немесе Мод деп те белгілі), Ливингстон және Шюлер отбасының ұрпағы, Мэри (туған аты Л’Хоммедье) Ледьярд пен Мичиган орталық темір жолының және Юнион Траст компаниясының президенті Генри Брокхолст Ледьярдтың қызы болды. Оның әкесінің әкесі – Детройт қаласының бұрынғы мэрі Генри Ледьярд, ал оның туысы Льюис Касс Ледьярд – Дж. Пирпонт Морганның жеке адвокаты болды. Ол қайтыс болғаннан кейін Америкадағы отбасына оралғаннан кейін, қайтадан үйленбеген жесір әйел, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін аз уақыт бұрын Флоренциядағы (Италия) вилладан кетіп, сонда тұрды. 1942 жылы ол Мичиган университетінің өнер мұражайына бірнеше өнер туындыларын сыйға берді. 1938 жылы ол Коннектикут штатының Ханаан қаласында 90 акрлық жер сатып алып, 1960 жылы сол жерде қайтыс болды.
On 24 February 1897, he was married to the American heiress Matilda Cass Ledyard (1871–1960) in Detroit. Matilda (also known as Maud or Maude), a descendant of the Livingston and the Schuyler family, was the daughter of Mary (née L'Hommedieu) Ledyard and Henry Brockholst Ledyard Jr., president of the Michigan Central Railroad and the Union Trust Company. Her paternal grandfather was Henry Ledyard, a former mayor of Detroit, and her uncle, Lewis Cass Ledyard, was the personal lawyer of J. Pierpont Morgan. After returning to her family in America after his death, his widow, who never remarried, later lived at a villa in Florence, Italy, before leaving shortly before World War II. In 1942, she gave several pieces of art to the University of Michigan Museum of Art. In 1938, she bought a 90 acre estate in Canaan, Connecticut where she died in 1960.
Еске алу
1901 жылы Қытайдың Сегіз ұлттар одағына жеңілісінен кейін Қытай мен он бір ел арасында шарттар жасалды (Сегіз ұлт, Испания, Бельгия және Нидерланды). Соңғы император Пуйдің әкесі, Чун ханзадасы, Гуансюй императорының Кеттеллердің қазасына деген өкімшілігін білдіру үшін Германияға ерекше елші ретінде сапар шекті. Ол құлаған жерінде Сегіз ұлттар одағын жұбату мақсатымен "ескерткіш қақпасы" деп аталатын паифанг немесе Кеттеллер ескерткіші (Ketteler Denkmal, 克林德碑) орнатылды. Бұл қақпаның құрылысы 1901 жылдың 25 маусымында басталып, 1903 жылдың 8 қаңтарында аяқталды. 1918 жылдың 13 қарашасында Германия одақтастармен қару тоқтату шартына қол қойғаннан кейін екі күн өткен соң Кеттеллер ескерткіші ресми түрде таратылды. Келесі жылы қақпа қазіргі Жұншан саябағына көшіріліп, "Әділет жеңісі қақпасы" деп аталды. 1953 жылы Бейжіңде Азия-Тынық мұхиты аймағының бейбітшілік конференциясы өтетін кезде ол тағы да "". деп қайта аталды.
After China's loss to the Eight Nation Alliance in 1901, treaties were signed between China and eleven nations (the Eight Nations plus Spain, Belgium and the Netherlands). Prince Chun, father of the last emperor Puyi, travelled to Germany in his official capacity as ambassador extraordinary to express the regrets of the Guangxu Emperor over the death of Ketteler to Kaiser Wilhelm II. A paifang or "memorial gate" called the Ketteler Memorial (Ketteler Denkmal, 克林德碑) was erected at the location where he fell, as an appeasement to the Eight Nation Alliance. Work on this gate began on 25 June 1901 and was completed on 8 January 1903. On 13 November 1918, two days after Germany signed an armistice with the Allies, the Ketteler Memorial was officially abolished. The following year, the gate was moved to the present day Zhongshan Park and renamed "The Victory of Justice Gate" In 1953, on the occasion of the Asia Pacific Peace Conference in Beijing, it was renamed once again as "".