Кіріспе

Американдық ақын (1865–1914)

Мэдисон Джулиус Кавейн (23 наурыз 1865 – 8 желтоқсан 1914) – Кентукки штатының Луисвилл қаласынан шыққан ақын.

Өмірбаян

Мэдисон Джулиус Кавейн 1865 жылғы 23 наурызда Кентукки штатының Луисвилл қаласында Уильям мен Кристиананың (Стелсли) отбасында бесінші бала болып дүниеге келді. Оның әкесі шөптерден дәрі-дәрмек жасап сатқан. Осылайша, Кавейн бала кезінен-ақ жергілікті табиғатпен танысып, оны сүйіп өсті. Жоғары мектепті бітіргеннен кейін Кавейн Луисвиллдегі бильярд залында кассир болып жұмыс істеді, сондай-ақ Waddill's New Market-тегі ойын үйінде де жұмыс істеді. Ол он алты жыл бойы сол жерде жұмыс істеп, үйіне оралып жазу үшін ақша жинады. Оның өнімдері – 36 кітап және 1500 өлең. Оның шығармалары Кентукки көріністерін Перси Биш Шелли мен Джон Китстің тілімен бейнелейді. Ұзақ уақыттан соң ол "Кентуккидің Китсі" деген лақап атқа ие болды. Ол осыншалықты танымал болғандықтан, 1900 жылы Луисвилл курьер журналына журналдарда өлеңдерін жариялап айына шамамен 100 доллар табатынын айтты. 1912 жылы Кавейн 1912 жылғы қор нарығының құлдырауынан ақша жоғалтқаннан кейін өзінің ескі Луисвилл үйін, Сент-Джеймс-Кортты (1901 жылы салынған, 1907 жылы сатып алынған 2,5 қабатты кірпіш үй) және кітапханасының бір бөлігін сатуға мәжбүр болды. 1914 жылы Нью-Йорк қаласындағы Авторлар клубы оны көмекке мұқтаждар тізіміне енгізді. Ол сол жылы 8 желтоқсанда қайтыс болды және Cave Hill зиратында жерленді.

Ықпал

1913 жылы, қайтыс болуына бір жыл қалғанда, Кавейн Чикаго журналында "Шөл дала" деп аталатын өлең жариялады, оның редакторының бірі Езра Паунд болды. Ғалымдар бұл өлеңді 1922 жылы жарық көрген Т. С. Элиоттың "Шөл дала" өлеңіне шабыт берген деп санайды және поэзияда модернизмнің бастауы деп есептейді. Оның шығармалары мен Элиоттың шығармалары арасындағы байланысты канадалық ғалым Роберт Ян Скотт 1995 жылы The Times Literary Supplement журналында көрсетті. Келесі жылы Бевис Хиллиер The Spectator (Лондон) журналында Кавейннің басқа өлеңдерімен де салыстырды; ол Кавейннің "келіп-кетіп/ежелгі галереясының айналасында" деген жолдарын Элиоттың "келіп-кетіп/Микеланджело туралы әңгімелесіп" деген жолдарымен салыстырды. Кавейннің "Шөл дала" өлеңі 1913 жылғы қаңтарда Chicago Poetry журналының санында жарық көрді (онда Езра Паундтың лондондық ақындар туралы мақаласы да жарияланған). Кавейннің поэзиясы табиғатқа деген сүйіспеншілігін ертеректегі ағылшын және еуропалық әдебиет, мифология және классикалық сілтемелерге деген құлшынысымен үйлестірді. Бұл, әрине, Т. С. Элиоттың өзінің көптеген қызығушылықтарын қамтыды, бірақ Элиот заманауи тіл мен форманы іздегенмен, Кавейн дәстүрлі тәсілді сақтауға ұмтылды. Ол халықаралық деңгейде танымал болғанымен, ол жұмыс істеген поэзия жанрының көнеріп бара жатуына байланысты ұмытылып қалды.

Өлеңдер жинағы

Берридің гүлдері, Дж. П. Мортон (Луисвилл, Кьюи), 1887 ж. Музыканың жеңісі және басқа да лирика, Дж. П. Мортон, 1888 ж. Галлияның акколоны, басқа өлеңдерімен, Дж. П. Мортон, 1889 ж. Әндер мен идильдер, Дж. П. Мортон, 1890 жыл. Күндер мен армандар: Өлеңдер, Путнам (Нью-Йорк пен Лондон), 1891. Көңіл күйлері мен естеліктер: Өлеңдер, Путнам, 1892 ж. Қызыл жапырақтар мен гүлдер: Өлеңдер, Путнам, 1893. Табиғат пен махаббат өлеңдері, Путнам, 1893. Сұлулықтың сезімі мен өлеңдер, Путнам, 1894. Ақ жылан және басқа да өлеңдер, неміс тілінен түпнұсқа өлшемдеріне аударылған, Дж. П. Мортон, 1895. Undertones, Copeland & Day (Бостон), 1896 жыл. Арман бағы, Дж. П. Мортон, 1896 жыл. Пішіндер мен көлеңкелер: Өлеңдер, Р. Х. Расселл (Нью-Йорк, Нью-Йорк), 1898 ж. Идилликалық монологтар: Ескі және жаңа әлемнің өлеңдері, Дж. П. Мортон, 1898. Миф және романтика, өлеңдер кітабы, Путнам, 1899 ж. Бір күн және тағы бір күн: Лирикалық эклог, Барс (Бостон), 1901. Қабырғадағы арамшөптер: Өлеңдер, Дж. П. Мортон, 1901. Кентукки өлеңдері, Даттон (Нью-Йорк, Нью-Йорк), 1902. Желдегі дауыс және басқа да өлеңдер, Дж. П. Мортон, 1902. Темпе алқабы: Өлеңдер, Даттон, 1905. Табиғат жазбалары мен әсерлері, Даттон, 1906. Мэдисон Кавейннің өлеңдері. 1–5-томдар. Small, Maynard (Бостон), 1907. 15 тамыз 1907 ж. Массачусетс штатының Глостер қаласында Массачусетс шығанағы колониясының 1623 жылы құрылуын еске алу үшін орнатылған монументтің ашылуында оқылған ода, Дж. П. Мортон, 1908. Жаңа өлеңдер, Грант Ричардс (Лондон), 1909 жыл. "Ғалым және жұлдыз: ұсақ жылнамалар жырмен", Small, Maynard, 1909 ж. Көлеңкелі бақ (Фантазия) және басқа да пьесалар, Путнам, 1910. Мэдисон Кавейннің өлеңдері, Macmillan (Нью-Йорк, Нью-Йорк), 1911. "Ақын, ақымақ және самаурылар", Small, Maynard, 1912. Республика, қарапайым өлеңдер кітабы, Stewart & Kidd (Синциннати), 1913. Айдың қамқорлары: Ән мен әңгіме кішкентай кітабы, Stewart & Kidd, 1913. "Ақын және табиғат және таңғы жол", Дж. П. Мортон, 1914. Комның тостағаны: Шындық пен қиял, Cameo Press (Нью-Йорк, Нью-Йорк), 1915 жыл.

Брошюралар

Біздің қолымыздан келгеннің ең жақсысын істейік, П. Ф. Волланд (Чикаго), 1909 жыл. Көптеген жолдар, П. Ф. Волланд, 1911 жыл. Лилиялардың хабары, П. Ф. Волланд, 1913 жыл. Рождество гүлі мен жапырағы, Орман қолөнер гильдиясы (Нью-Йорк), 1913 жыл. Қай жол болса да, Орман қолөнер гильдиясы, 1913 жыл. Ескі күндер, Орман қолөнер гильдиясы, 1913 жыл.