Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Миндоро шайқасы (филиппинше: Labanan sa Mindoro) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1944 жылдың 13-16 желтоқсаны аралығында Филиппин науқаны аясында АҚШ және Жапония күштері арасында Миндаро аралында болған шайқас. АҚШ Армиясының әскерлері, АҚШ Әскери-теңіз күштері мен АҚШ Әскери-әуе күштерінің (USAAF) қолдауымен Миндароға десант түсіріп, Жапон Императорлық Армиясының (IJA) күштерін жеңді. Жапон Императорлық Әскери-теңіз күштерінен, сондай-ақ жапондық Армия мен Әскери-теңіз Әуе күштерінен айтарлықтай қарсылық болмады, тек америкалық кемелерге қана камикадзе (өзіне-өзі шабуыл) шабуылдары жасалды. Миндародағы жапон күштері көп емес еді және үш күннің ішінде талқандалды. Армияға жергілікті филиппиндік партизандар көмектесті. АҚШ Миндароны әуежайлар құру үшін басып алды, олар Солтүстік Лусон аралындағы Лингяен шығанағына жеткілікті ұшқыштармен жете алатын болатын, онда Филиппинге келесі ірі десанттық операция жоспарланған еді. Бұл операция үшін жерден ұшқыштармен қорғау қажет болды. Миндаро Лусонға соғысқа бара жатқан АҚШ әскерлері үшін алдыңғы база ретінде де пайдалы болды.
The Battle of Mindoro (Filipino: Labanan sa Mindoro) took place during World War II between forces of the United States and Japan, in Mindoro Island in the central Philippines, from 13–16 December 1944, during the Philippines Campaign. Troops of the United States Army, supported by the United States Navy and U. S. Army Air Forces (USAAF), made an amphibious landing on Mindoro and defeated Imperial Japanese Army (IJA) forces there. There was no significant opposition from the Imperial Japanese Navy, nor from the Japanese Army and Navy Air Forces, except for kamikaze (suicide) attacks on American ships. The Japanese force in Mindoro was not large, and was eliminated in three days. The Army was assisted in the campaign by guerrillas from the local Filipino population. The U. S. captured Mindoro to establish airfields there, which would be in fighter range of Lingayen Gulf in northern Luzon Island, where the next major amphibious invasion of the Philippines was planned. Ground based fighter cover was necessary for this operation. Mindoro could also serve as the advanced base for U. S. troops going to fight in Luzon.
Өмірбаян
Лусонды басып алу үшін АҚШ әскерлеріне Лейте аралынан гөрі солтүстік аралға жақын орналасқан әуе базалары қажет болды. Миндаро логикалық таңдау болды. Лусоннан оңтүстікке қарай орналасқан және Нью-Джерси штатының шамамен жартысына тең аумақты құрайтын Миндаро көбінесе төбелер мен таулармен жабылған, жағалау бойында бірнеше тар жазықтар бар. Күнделікті жаңбырлар мен жоғары ылғалдылық, оңтүстіктен көтеріліп, биік таулармен шектелген бұлттардың салдарынан, безгек және басқа да тропикалық аурулардың таралуына қолайлы жағдай жасады. Дегенмен, аралдағы жапондық қорғаныс күштері шектеулі болды. Лейтеде салынып біткен әуежайлардың сенімді еместігі анықталғандықтан, Миндародағы қосымша әуежайлар армия генерал-майоры Дуглас Макартурға, осы операциялар театрының бас қолбасшысына үлкен қызығушылық тудырды. Бірақ Миндароны басып алу оңай міндет емес еді. Солтүстік-шығыс жағалауы десанттық операциялар үшін ең қолайлы болғанмен, ол Лусон аймағындағы жапондық әуе күшінің қалдықтарына ұшырау қаупі бар еді, сондықтан бұл мүмкіндік қарастырылмады. Мангарин шығанағына жақын орналасқан, Миндароның ең терең сулы порты бар Сан-Хосе қаласының оңтүстік-батыс бөлігі жоспарлаушылардың таңдауына ие болды. АҚШ-тың алтыншы армиясы генерал-лейтенант Уолтер Крюгердің басшылығымен Миндароны басып алуға бекітілді. Крюгер бұл міндетті генерал-майор Роско Вудраффтың 24-ші жаяу әскер дивизиясына, соның ішінде 19-шы жаяу әскер полкі мен подполковник Джордж М. Джонстың 503-ші парашюттік полкінің жеке ұрыс тобына тапсырды. Десанттық кемелер мен қолдау көрсететін әскери кемелерге ең үлкен қауіп – жапондық камикадзе ұшақтары еді. Жапондықтар бұл қауіпті тәсілді Лейте шайқасының соңғы кезеңдерінде қолданды және 1944 жылдың желтоқсан айына қарай оны кеңейтті. Желтоқсан айының басында АҚШ Әскери-әуе күштері мен Әскери-теңіз күштерінің ұшақтары жапондық әуе базаларына шабуылдап, камикадзелердің шабуыл жасауына мүмкіндік бермес үшін оларды жоюға тырысты. АҚШ авиаторлары 700-ден астам ұшақты жерде жойғанын мәлімдеді. 1944 жылдың 13 желтоқсанында, аралға жоспарланған шабуылдан екі күн бұрын, камикадзелер әскери-теңіз күштеріне шабуыл жасады. Жеңіл крейсер «Нэшвилл» камикадзе шабуылына ұшырады, нәтижесінде 130-дан астам адам қаза тауып, 190-ы жарақат алды. Десант күштерінің қолбасшысы бригада генералы Уильям С. Дункель жарақат алғандардың арасында болды. Басқа камикадзе шабуылдары екі танк тасымалдау кемесіне (LST, Landing Ship, Tank) зақым келтірді және бірнеше кеменің мүмкіндігін жойды.
For the invasion of Luzon, U. S. forces needed air bases that were closer to the northern island than Leyte Island. Mindoro was the logical choice. Located not too far south of Luzon, and being about one half the size of New Jersey, Mindoro is mostly covered by hills and mountains, with a few narrow plains along its seacoasts. Almost daily rains and high humidity, caused by clouds moving up from the south trapped by the high peaks made it a breeding ground for malaria and other tropical diseases. However, Japanese defenses on the island were minimal. The airfields recently constructed at Leyte were deemed unreliable, so potential additional airfields in Mindoro appealed to General of the Army Douglas MacArthur, the commanding general of this theater of operations. But taking Mindoro was a daunting task. The northeastern coast was best suited for amphibious landings, but was exposed to what was left of Japanese air power on Luzon, so this was ruled out. The town of San Jose on the southwest corner, though nearer to Mangarin Bay, Mindoro's best deepwater port, was the spot chosen by his planners. The U. S. Sixth Army under Lieutenant General Walter Krueger was assigned to seize Mindoro. Krueger, in turn, gave the task to Major General Roscoe B. Woodruff's 24th Infantry Division, with the 19th Infantry and the separate 503rd Parachute Regimental Combat Team of Lieutenant Colonel George M. Jones to spearhead the assault. The main threat to the amphibious assault vessels and supporting warships was land based Japanese kamikaze planes. The Japanese had begun the deadly practice as a desperate measure during the final stages of the Battle of Leyte and widened its use by December 1944. In early December, USAAF and USN airplanes attacked Japanese air bases to destroy potential kamikazes before they could attack. U. S. aviators claimed more than 700 planes destroyed on the ground. On 13 December 1944, two days before the scheduled assault on the island, kamikazes struck at the Navy task force bringing the landing force. The light cruiser Nashville was hit by a kamikaze, killing over 130 men and wounding another 190. Brigadier General William C. Dunkel, the commander of the landing force, was among the injured. Other kamikaze attacks damaged two tank landing ships (LSTs, for Landing Ship, Tank) and disabled several other ships.
Шайқас
15 желтоқсанда Миндороға шабуыл басталды. Ашық ауа райы американдық әуе және теңіз күштерін толыққанды пайдалануға мүмкіндік берді, соның ішінде алты эскорт тасымалдаушы, үш соғыс кемесі, алты крейсер және көптеген басқа да қолдау көрсететін әскери кемелерді, жапондықтардың жеңіл қарсылығына қарсы. Лейтедегі әуежайлардың жеткіліксіздігіне байланысты, 503-ші парашюттік полктің жауынгерлік тобы секірудің орнына, Мангарин шығанағына десант күштерімен бірге келді. Эсминецтер десантты атыспен қолдады және көліктік аймақтағы кемелерді әуе шабуылынан қорғады. Екі LST кемесіне камикадзе шабуылдарынан соққаннан кейін, олар тасталып, батып кетті. Батылдық көрсеткен командир Уолтер М. Фостер басқарған «Моал» эсминеці, өртеніп жатқан LST 738 (авиациялық отын мен қару-жарақпен жүктелген) кемесіне экипаж мүшелерін құтқару үшін жақындады. LST 738 кемесінде болған бірнеше жарылыстар «Моалға» зиян келтірді, ол алыстағанда. Шрапнельдің кейбір бөліктері екі футқа дейін жетеді, және олар «Моалдың» корпусына төрт тесік салды. Қару-жарақ серігі Эд Марш, LST жүгінен бір галлондық вазелин оның екі 40 мм Бофорс зениттік пулеметінің біріне шашылып, күтпеген майлауды қамтамасыз еткенін хабарлады. «Моалда» бір адам қаза тауып, он үш адам жарақат алды. Сонымен қатар, «Моал» 88 аман қалған адамды құтқарып алды. Миндарода 1000 жапондық сарбаз орналасқан. Бұған қоса, Лейтеге жол бойында Миндаро жағасында батқан кемелерден аман қалған тағы 200 адам да болды. Қорғаушылар саны және қару-жарағы жағынан кемістікке тап болды. Аралдың солтүстік жағындағы әуе шабуылы ескерту станциясын ұстаған 300-ге жуық жапондық, 503-ші полктің ротасына қарсы қарсылық көрсетті, бірақ аралды тазалаудан басқа, 48 сағат ішінде қауіпсіздік қамтамасыз етілді.
On 15 December, the invasion of Mindoro began. The clear weather allowed the full use of American air and naval power, including six escort carriers, three battleships, six cruisers and many other support warships against light Japanese resistance. Because of inadequate airstrip facilities in Leyte, the 503rd Parachute Regimental Combat Team came ashore in Mangarin Bay with the landing force instead of jumping. Destroyers provided fire support for the troop landings and anti aircraft protection for the ships in the transport area. Two LSTs struck by kamikazes were abandoned and sank. In one heroic action, the destroyer Moale, under the command of Commander Walter M. Foster, went alongside the burning LST 738 (which was loaded with aviation fuel and ordnance) to rescue crewmembers. Several explosions aboard LST 738 caused damage to Moale as she pulled away. Some pieces of shrapnel were two feet square and they put four holes in Moales hull. Gunner's Mate Ed Marsh reported that a one gallon jar of vaseline from the LST's cargo splattered on one barrel of his twin 40 mm Bofors AA gun, providing unwelcome lubrication. Moale suffered one fatality and thirteen wounded. In addition, Moale also rescued 88 survivors. There were 1,000 defending Japanese soldiers stationed on Mindoro. Another 200 survivors from ships sunk off Mindoro en route to Leyte were also present. The defenders were outnumbered and outgunned. Some 300 Japanese manning an air raid warning station at the island's northern end put up a stiff fight against a company of the 503rd, but except for mopping up, the island was secure within 48 hours.
Салдары
Миндародағы жапондық күштер шамамен 200 адамды қаза қылды және 375 адам жарақат алды. Тірі қалғандары орманға қашып, соғыс аяқталғанға дейін жасырын өмір сүрді. 24-ші жаяу әскер дивизиясы 18 сарбазын жоғалтып, 81-і жарақаттанды. Бірінші күнінің соңына қарай әскери инженерлер әуежайлар дайындау жұмысына кірісті. Екі әуежай он үш күнде құрылысын аяқтады. Бұл әуежайлар АҚШ әскери ұшақтарына Лузонға шабуыл жасауға тікелей көмектесуге мүмкіндік берді. Миндаро әуежайлары алысқа ұшатын бомбалаушылар, әсіресе USAAF B-24 Liberator бомбалаушылары, Формозадан Лузонға дейінгі жапондық кемелерге шабуыл жасау үшін де пайдаланылды. Бұл бомбалаушылар Оңтүстік Қытай теңізінде де жұмыс істеді және Жапония мен Оңтүстік-Шығыс Азия арасындағы кемелер қатынасын тоқтату үшін Әскери-теңіз күштерімен бірлесіп жұмыс істеді.
The defending Japanese forces on Mindoro suffered some 200 killed and 375 wounded. The survivors fled into the jungles, where they lurked till the end of the war. The 24th Infantry Division lost 18 men and had 81 wounded. By the end of the first day, Army engineers were at work preparing airfields. Two were completed in thirteen days. These airfields allowed U. S. aircraft to provide direct support for the Luzon invasion. The Mindoro airfields were also used by long range bombers, especially USAAF B 24 Liberators, to attack Japanese shipping from Formosa to Luzon. These bombers also operated over the South China Sea, and combined with the Navy to blockade shipping between Japan and south east Asia.