Жапонға алғашқы голланд теңізшісі Якоб Квакернаэк және Голланд-Жапон саудасының бастауы

Кіріспе

Якоб Янс. Квакернаек (немесе Квакернаек немесе Квакернаак) (шамамен 1543 – 21 қыркүйек 1606) – Ротердам қаласының тумасы және Жапониядағы алғашқы голландтардың бірі. Ол 1600 жылы Жапония жағасында құлаған голландиялық «De Liefde» кемесінің, ал бұрынғы капитан Магеллан бұғазында қаза болғаннан кейін кеме басқарушысы болды. Оның кемедес серіктері Мелхиор ван Сантворт, Ян Юстен және Уильям Адамс еді. Осы оқиғадан кейін Жапония еуропалықтармен сауда жасауға есігін ашты. Көптеген шетелдіктер аралдардан қуылғаннан кейін, голландтарға, олардың ең ірі жеке кәсіпорны – Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясы мен оның өкілдеріне қала беруге және сауда-саттық жүргізуге рұқсат берілді. «De Liefde» (galjoen) («Сүйіспеншілік», кейде «Қайырымдылық» деп аударылады) 1598 жылы Роттердамнан шығып, Шығыс Үндістанға бес кемеден тұратын сауда сапарына аттанды. Магеллан бұғазынан өткеннен кейін, кемелер шашырап кетті, бірақ кейін Чили жағалауында «Hoop» («Үміт») кемесімен қайта қосылды. Осы екі кеменің экипажы мен капитандарының бір бөлігі жергілікті тұрғындармен болған қақтығыста қаза тапты. Олар жау испандық сулардан кетуге және жылы Молукка аралдарына емес, Жапонияда жүн маталарын сатуға шешім қабылдады. Екі кеме дауылға тап болды, нәтижесінде «Hoop» кемесі жоғалып кетті. Экипажының көп бөлігі қаза тапқан және ауруға шалдыққан (бар болғаны 24 адам тірі қалды, ал бірнешеуі өлім төсегінде жатты) зақымдалған «De Liefde» 1600 жылдың сәуір айында Кюсю жағалауындағы Бунго (қазіргі Усуки) аймағына жетті. Португалиялық иезуит миссионерлері кеменің қарақшылар кемесі екенін және экипаж жазаланғанын мәлімдеді. Кеме Эдо (Токио) даймёсы және болашақ сёгун Токугава Иэясудың бұйрығымен тәркіленді, ал кейін экипажға оны Сакай (Осака маңы) және одан әрі Эдоға жеткізуді бұйырды. Токугава Иэясу олардың кейбіреулерін қабылдап, еуропалық саясат, соғыстар және сыртқы істер туралы ұзақ сұрақтар қойды. Экипаж ақырында тарап кетті, себебі олардың кейбіреуі кеме мен жүктің зиянын өтеу үшін берілген ақшаны бөлісуге келісті. Кемеден он тоғыз қола зеңбірек түсіріліп алынды және испандықтардың мәліметінше, 1600 жылдың 21 қазанында Секигахара шайқасында (Токугава күштері мен олардың қарсыластары арасында) қолданылды. Квакернаекке 1604 жылы Хирадо даймёсы ұсынған «Қызыл мөр» кемесінде «De Liefde» кемесінің бұрынғы экипаж мүшесі Мелхиор ван Сантвортпен бірге Жапониядан Малайя түбегіндегі Паттани қаласына кетуге рұқсат берілді. Олар жапондықтардан голландтарды сауда жасауға шақыратын хаттар алып келді. Паттаниде Квакернаек 1606 жылдың 19 тамызында отандасы және туысы Корнелис Мателиф де Йонге басқаратын флотқа қосылды. Алайда Квакернаек 1606 жылдың 21 қыркүйегінде Малакка маңында Мателиф португалдық флотты жойған теңіз шайқасында қаза тапты. Кейін Мелхиор ван Сантворт Паттаниден Жапонияға оралды және Жапония мен Оңтүстік-Шығыс Азия арасындағы саудада белсенділік танытты.

Jacob Jansz. Quaeckernaeck (or Quackernaeck or Kwakernaak) (ca. 1543 – 21 September 1606) was a native of Rotterdam and one of the first Dutchmen in Japan. He was a navigator and later the captain (after the death of the previous captain in the Strait of Magellan) of the Dutch ship De Liefde, which was stranded in Japan in 1600. Some of his shipmates were Melchior van Santvoort, Jan Joosten and William Adams. After this event, Japan opened its doors to trading with Europeans, and after most foreigners were expelled from the islands, the Dutch were allowed to stay and continue trading, along with their largest private enterprise, the Dutch East India Company, and its representatives. De Liefde (galjoen) (the Love, sometimes translated as the Charity) departed Rotterdam in 1598, on a trading voyage that was a five ship expedition to the East Indies. After making it through the Strait of Magellan, they became separated, but later rejoined the Hoop (Hope) off the coast of Chile, where some of the crew and captains of both vessels lost their lives in an encounter with natives. They decided to leave hostile Spanish waters and sell their woolen cloth cargo in Japan rather than in the warmer Moluccas. The two ships encountered a storm and Hoop was lost. With a decimated and sick crew (only 24 were still alive, and several were dying) the damaged De Liefde made landfall off Bungo (present day Usuki) on the coast of Kyūshū in April 1600. Portuguese Jesuit missionary priests claimed that the ship was a pirate vessel and that the crew should be executed. The ship was seized on orders of Tokugawa Ieyasu, the daimyō of Edo (Tokyo) and the future shōgun, and later the crew was ordered to sail her to Sakai (near Osaka) and then on to Edo. Some of them were received by Tokugawa Ieyasu, who questioned them at length on European politics, wars and foreign affairs. The crew eventually went separate ways when some decided they should split the money provided as compensation for their losses of the ship and cargo. The nineteen bronze cannons were unloaded from the ship and, according to Spanish accounts, later used at the decisive Battle of Sekigahara on 21 October 1600 (between Tokogawa forces and their rivals). Quaeckernaeck was allowed to leave Japan with another former crewman of De Liefde, Melchior van Santvoort, in 1604 on a Red Seal Ship provided by the daimyō of Hirado, for Pattani in the Malay Peninsula. They had letters from the Japanese with an invitation for the Dutch to come trade. At Pattani, Quaeckernaeck joined the fleet of Cornelis Matelief de Jonge, a compatriot and relative, on 19 August 1606. Quaeckernaeck died however in a naval engagement when Matelief destroyed the Portuguese armada near Malacca, on 21 September 1606. Melchior van Santvoort later returned to Japan from Pattani, and continued being active in trade between Japan and Southeast Asia.