Кіріспе
Каталонияның ұлттық күні (испан тілінде: Día Nacional de Cataluña) – жыл сайын 11 қыркүйекте Каталонияда тойланатын, бір күндік фестиваль және оның ресми ұлттық символдарының бірі. Ол 1714 жылы Испания мұрагерлік соғысы кезінде Барселонаның түсуімен және одан кейін Каталония институттары мен заңдарының жоғалуымен байланысты.
The National Day of Catalonia ( , lang es) is a day long festival in Catalonia and one of its official national symbols, celebrated annually on 11 September. It commemorates the fall of Barcelona during the War of the Spanish Succession in 1714 and the subsequent loss of Catalan institutions and laws.
Тарих
Испания мұрагерлік соғысының соңында Габсбургтер әскерлерін Испаниядан эвакуациялағаннан кейін, Утрехт (1713) бейбіт шартының нәтижесінде Бурбон талапкері Филип V Испания монархиясының Иберия иеліктерінің патшасы ретінде мойындалды. 1713 жылғы 9 шілдеде Каталония княздігінің Хунта де Брачос (Каталонияның аймақтық мәжілісі) шешімімен, күтілетін қуғын-сүргіннен каталондық конституциялар мен халқының өмірін қорғау мақсатында соғыста қалуға біржақты шешім қабылдады. Бірнеше айға созылған қарқынды шайқастардан кейін, осы мақсат үшін құрылған Каталония армиясы және Барселонаның Корнела (қалалық жасағы) 1714 жылғы 11 қыркүйекте 14 айлық қоршаудан кейін испан және француз армияларының біріккен күштерінен Барселона қоршауында жеңілді. Барселонаның қалалық әкімі Рафаэль Касанова қабырғаны қорғау кезінде ауыр жарақат алды. Кейіннен жарияланған Нуэва-Планта (1716) жарлықтары каталондық конституциялар мен институттардың көп бөлігін (оның ішінде Каталонияның Корттары, Генералитет және Consell de Cent) жойды, бұл Каталония княздігінің жеке мемлекет ретіндегі мәртебесінің аяқталуын білдірді және оны француз үлгісіндегі абсолюттік монархия ретінде қайта ұйымдастырылған орталықтандырылған Испания Корольдігінің провинциясына айналдырды. Мереке алғаш рет 1886 жылғы 11 қыркүйекте атап өтілді. 1888 жылы Барселонадағы Дүниежүзілік көрменің ашылуымен бірге Рафаэль Касанованың құрметіне ескерткіш орнатылды, ол Диада оқиғаларының маңызды символына айналды. Келесі жылдары мерекеге қызығушылық артты; 1923 жылғы Диада мыңнан астам гүл шоқтарымен, Каталония бойынша өткен шаралармен және белгілі бір деңгейде мемлекеттік қатысумен үлкен жаппай шара болды. Алайда, демонстрация кезінде 17 адам жарақат алды, оның ішінде 5 полицей және 12 наразы, сондай-ақ бірнеше адам тұтқындалды. Примо де Ривераның диктатурасы мерекеге тыйым салды. Екінші испан республикасы (1931–1939) кезеңінде Каталонияның автономиялық үкіметі (1931 жылы құрылған Генералитет де Каталунья) мерекелеуді институционалдық деңгейге көтерді. Испания азамат соғысы кезінде (1936, 1937 және 1938) өткен Ұлттық күндер антифашистік сипатта болды және анархистік кәсіподақ CNT мерекелік шараларға қатысты. 1939 жылы Франконың диктатурасы оны тоқтатты және оны отбасылық және жеке өмірге шектеді, бірақ мереке жасырын түрде тойлануын жалғастырды. Рафаэль Касанованың ескерткіші алынып тасталды. 1940 жылдан бастап Каталонияның Ұлттық фронты осы күнді фашизмге қарсы үгіт-насихаттық шаралар жүргізу үшін пайдаланды: фашизмге қарсы жаңғырлар тарату, каталондық туларды жасырын ілу және т.б. Мереке алғаш рет 1976 жылғы 11 қыркүйекте, Франсиско Франконың қайтысынан бір жыл өткен соң, жария түрде қайта тойланды. Келесі жылы Барселонада Касанованың ескерткіші өз орнына қайта орнатылып, каталондық өзін-өзі басқаруды қайтару талабымен үлкен демонстрация өтті. 1980 жылы Испанияның демократияға көшуінен кейін Каталонияның Генералитеті мерекелеуді ресми түрде қайта жаңғыртты, осылайша Испанияның демократиялық жүйесіне оралуынан кейін қайта құрылған Каталония Парламенті бекіткен алғашқы заң болып табылды.
Мерекелік шаралар
Ұлттық ұйымдар, саяси партиялар мен мекемелер дәстүрлі түрде Рафаэль Казанова және генерал Морагес сияқты қаланың қорғанысына жетекшілік еткендердің ескерткіштеріне гүлдер шашады, бұл Испания королі Филипп V-ке қарсы олардың тұруын еске салады. Әдетте, Каталония тәуелсіздігінің жақтастары Барселонадағы Моререс шұңқырында демонстрациялар ұйымдастырып, қамал кезінде қаза тапқан және сол жерге жерленген қаланың қорғаушыларына құрмет көрсетеді. Күн бойы көптеген Каталония ауылдарында патриоттық демонстрациялар мен мәдени іс-шаралар өтеді, көптеген азаматтар сеньера мен эстелада туларын желбіретеді. Бұл оқиға 2010 жылдары тәуелсіздік митингтеріне ерекше назар аударылып, саяси маңызы зор болып қалыптасты.