Кіріспе

Кольманскоп (африкаанс тілінде "Коулман шыңы", Kolmannskuppe) – Намибияның оңтүстігіндегі Намиб шөліндегі көкпарлы қала, Людериц портынан ішкі аймаққа қарай орналасқан. Ол Джонни Коулман есімді көлік жүргізушісінің құм дауыл кезінде өгіз арбасын елді мекенге қарама-қарсы шағын төбеде тастап кеткендігіне байланысты осылай аталған. Бұрын шағын, бірақ өте бай кен өндіруші ауыл болған Кольманскоп қазір Намдеб компаниясы басқаратын танымал туристік орынға айналған. Намдеб – Намибия үкіметі мен De Beers компаниясының бірлескен кәсіпорны.

Негізгі және ең биік нүкте

1908 жылы сол кездегі Германияның Оңтүстік-Батыс Африкасында Захария Левала атты жұмысшы осы аймақта жұмыс істеп жүргенде алмаз тапты және оны өзінің басшысы, неміс теміржол инспекторы Август Стаухқа көрсетті. Аймақтың алмазға бай екенін түсінген неміс кеншілері қоныстанды, көп ұзамай неміс империясы үлкен аумақты "Sperrgebiet" деп жариялап, алмаз кен орнын игеруге кірісті. Алғашқы алмаз өндірушілердің зор байлығына нәр алған тұрғындар ауылды неміс қалаларының сәулет стилінде, аурухана, баль залы, электр станциясы, мектеп, боулинг аллеясы, театр және спорт залы, казино, мұз фабрикасы, Оңтүстік жарты шардағы алғашқы рентген станциясы және Африкадағы алғашқы трамвай сияқты жабдықтармен бірге салды. Колманскоптың Людерицке теміржол байланысы болды, сонымен қатар оңтүстікке қарай алмаз өндіру өнеркәсібіне қызмет ететін екі жеке, тар жол электрлі теміржол желісінің соңғы станциясы болды. Бірі Помона арқылы Богенфельске дейін салынды. Ол 1913 жылы аяқталды, бірақ 1915 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Оңтүстік Африка әскерлері таратып жіберді. Екінші, ұзын теміржол желісі 1920 жылы аяқталып, Шарлоттенталға жеткізілді. Екеуі де сол кезде Африкадағы ең ірі деп есептелген Людерицтегі электр станциясымен қуаттандырылды.

Құлдырау

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде алмаз кені біртіндеп таусыла бастағанда қала құлдырауға бет бұрды. 1920 жылдардың басына таман аймақ күрт құлдырады. 1928 жылы Кольманскоптың оңтүстігінде, Оранж өзеніне жақын, жағажай террасаларында бұрынғыдан да бай алмаз кен орындарының табылуы қаланың таяу арада жойылуына себеп болды. Көптеген қала тұрғындары үйлерін және мүлкін тастап, оңтүстікке ағылып кетті. Жаңа алмазды табу үшін қиын шахта жұмыстарының орнына жағажайларды қарап шығу жеткілікті болды. 1956 жылы қала толығымен тасталып кетті. Шөлдің геологиялық процестерінің нәтижесінде, қазір туристер үйлердің ішінде тізеге дейін құмға батып жүреді. Колманскоп фотографтардың арасында бұл бір кездері гүлденген қаланы шөл құмдарының қайта жандандыруы мен аймақтағы дәстүрлі Эдвард стиліндегі архитектураның құрғақ климаттың арқасында сақталуы үшін танымал. Намиб шөлінің шектеулі аймағында (Sperrgebiet) орналасқандықтан, туристерге қалаға кіру үшін рұқсат алу қажет.

Танымал мәдениетте

Колманскоп "Жануарлар планетасының құпиялары" телесериалының "Жануарлар көтерілісі" атты эпизодында көрсетілді, ол 2020 жылдың 18 қазанында "Жануарлар планетасы" арнасында алғаш рет эфирге шықты. Колманскоп 1987 жылғы "The Mantis Project" Оңтүстік Африка телефильмінің түсірілім орны ретінде пайдаланылды. Режиссері – Мани ван Ренсбург, продюсері – Пол Кемп, сценарий авторы – Джон Кундилл, ал басты рөлдерді Мариус Вейерс және Сандра Принслоу ойнады. Қала 1993 жылғы "Тұңғыш иблис" фильмінің түсірілім орындарының бірі болды. 2000 жылғы "Патша тірі" фильмі Колманскопта түсірілді, қала фильмнің негізгі ортасы ретінде қолданылды. Қала 2010 жылғы "Life After People" эпизодында көрсетілді. Эпизод құлаған ғимараттарға жел мен құмның әсерін және құмға толы бөлмелерді көрсетті. Қала 1994 жылғы "Лунар коп" фильмінің түсірілім орындарының бірі ретінде пайдаланылды. Қала BBC-нің "Ғаламның ғажайыптары" телесериалының бірінші эпизодында энтропияны және оның уақытқа тигізетін әсерін түсіндіру үшін қолданылды. "Destination Truth" телесериалының бір эпизодында Колманскопқа барып, оның әуесқойлар арасындағы әуесқойлық туралы әңгімелер зерттелді. Тим Уокер 2011 жылдың мамыр айында Ұлыбританияның Vogue журналы үшін Намибиядағы Колманскопта Агинесс Дейннің суретін түсірді. 2011 жылғы "Самсара" көркем фильмінде Колманскопта түсірілген кадрлар бар. Қала 2011 жылы "Forgotten Planet" телешоуының 1-ші маусымының 2-ші эпизодында "Намибия/Боди" тақырыбында көрсетілді. Tame Impala тортінші альбомы "The Slow Rush" және оның синглдарының обложкасы Нейл Кругтың Колманскопта түсірген суреттерінен құралды. George Watsky-дің "Placement" альбомынан "Undermine" музыкалық видеосы Колманскопта түсірілді. 2024 жылғы "Fallout" телесериалының кейбір бөліктері осы аймақта түсірілді.