Кіріспе

Италиялық саясаткер (шамамен 1458–1502)
Рим католик кардиналы

Вителлоццо Вителли (шамамен 1458–31 желтоқсан 1502) – итальяндық кондотьеро. Ол Монтоне, Читта-ди-Кастелло, Монтерчи және Ангиари қалаларының иесі болған.

Өмірбаян

Әкесі Никколомен бірге, ол Читта-ди-Кастеллоның иегері болды, және оның бауырлары, олардың барлығы әртүрлі уақытта кондотьери (жалдамалы капитандар) болды, бұл отбасы қылыш пен сүңгімен қаруланған жаяу әскердің жаңа түрін құрды, неміс атты әскерлеріне қарсы тұру үшін, сондай-ақ арбалетпен қаруланған атты әскер корпусын құрды. Вителлоццо Флоренция Медичилеріне Пизаға қарсы соғыста, кейіннен 1496 жылы Апулиядағы француздармен және Папа Александр VI-ға қарсы Орсини фракциясымен қызмет етті. 1500 жылы Вителлоццо мен Орсини папамен бейбітшілікке келді, ал оның ұлы Чезаре Борджия Романьяның ұсақ тирандарын жоюға және сол провинциядағы папалық билікті нығайтуға бекінді, кондотьерилерді өзіне қызметке алды. Вителлоццо көптеген шайқастарда өзін ерекшеленді, бірақ 1501 жылы Флоренцияға қарсы жорық жасады, оны республикаға қызмет еткен кезде опа-жоғалған, сатқындыққа күдік келген ағасы Паолоның кек алу ниеті және Чезаренің бұйрықтары жетеледі (1499 ж.). Борджия республикамен келіссөздер жүргізіп жатқанда, Вителли Ареццоны басып алды. Ол Борджия мен француздардың талабымен қаладан бас тартуға мәжбүр болды және сол сәттен бастап қожайынына деген ашу сезімін күшейтіп, тәуелсіз билікке ұмтылды. Вителлоццо Вителли ағасының өлімі үшін кек алмақшы болды. Ареццоны басып алу флоренциялықтарды шабуылдан қорқытып, Цезарьді Флоренцияға шабуыл жасауға итермеледі, бірақ бұл әрекет Франция патшасы Луи д'Орлеанның тілегіне қайшы келді.