Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Е. Л. Кенигсбургтің "Шатасқан файлдардан" романы 1968 жылы американдық балалар әдебиетінің үздік туындысы ретінде жыл сайынғы Ньюбери жүлдесіне ие болды.
Novel by E. L. Konigsburg
From the Mixed Up Files won the annual Newbery Medal for excellence in American children's literature in 1968.
Қорытынды
Пролог – миссис Базиль Э. Франквейлердің «Менің адвокатым Саксонбергке» деп жолдаған хаты, онда кеңсесіндегі үстелінде отырып жазған суреті қоса берілген. Бұл 162 беттік повесть үшін қоса тіркеме ретінде қызмет етеді және оның соңғы өсиетіне енгізілген өзгерістердің себептерін түсіндіреді. Он екі жасар Клаудия Кинкейд Коннектикут штатындағы Гринвичтегі үйінен қашуға шешім қабылдайды, себебі ол ата-анасы өзіне лайықты баға бермейді деп ойлайды. Ол ағасы Джеймимен бірге Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайында (Мет) паналады. Джеймиді серігі ретінде таңдауының бір себебі – ол барлық ақшасын жинап қойған еді. Қоқыс жәшігінен тауып алған пайдаланылмаған ересектерге арналған пойыз билетінің көмегімен Клаудия қалалық пойызбен және ұзақ серуен арқылы мұражайға тегін барудың жолын табады. Алғашқы тарауларда Клаудия мен Джеймидің Метте бейімделуі көрсетілген: жабылу уақытында әбденханада жасырынып, күзетшілердің барлық келушілер кеткенін тексеруін күту; экскурсиядағы мектеп оқушыларымен араласу; фонтанда шомылу; ақша табу үшін «тілек монеталарын» пайдалану; және Ирвин Унтермайердің көне төсегінде ұйықтау. Жаңа көрме сенсация тудырып, балалардың қызығушылығын аударады: мүсіншісі белгісіз, бірақ Микеланджело деп саналатын, мәрмәрден жасалған періште мүсіні. Ол аукционда, небәрі бірнеше жүз долларға, коллекционер миссис Базиль Э. Франквейлерден сатып алынған, ол жақында Манхэттендегі сәнді үйін жапқан еді. Балалар оны мұражайда және Доннелл кітапханасында зерттейді, ал нәтижелерін мұражай қызметкерлеріне анонимді түрде жеткізеді. Өздерінің наив екенін білгеннен кейін, балалар қалған ақшаларын миссис Базиль Э. Франквейлердің Коннектикут штатындағы үйіне саяхаттауға жұмсайды. Ол оларды қашып кеткендер деп таниды, бірақ оларды періштенің құпиясын ашу үшін, оның көптеген шкафтарындағы файлдарды зерттеуге уақытша міндеттейді. Файлдарының ерекше ретіне қарамастан, олар періштенің құпиясын ашады – миссис Франквейлер Метке баға жетпес Микеланджело мүсінін әдейі «сыйға» берген. Олардың оқиғасын толық баяндау үшін ол өсиетімен оларға маңызды құжатты қалдырып, оларды Роллс-Ройспен үйлеріне қайтарады. Клаудия өзінің ақылға сыймас іздеуді жалғастыру себебін біледі: ол өзінің бағалайтын және сақтайтын құпиясын тапқысы келді. Миссис Франквейлер оны қуантатын «немерелерге» ие болуы мүмкін. Оның адвокаты (балалардың анасының әкесі екені белгілі болады) өсиетін қайта қарау үшін Метте тамақтанып қайтады.
The prologue is a letter from Mrs. Basil E. Frankweiler, addressed "To my lawyer, Saxonberg", accompanied by a drawing of her writing at her office desk. It serves as the cover letter for the 162 page narrative, and provides background for changes to her last will and testament. Twelve year old Claudia Kincaid decides to run away from her home in Greenwich, Connecticut because she thinks that her parents do not appreciate her. She takes refuge in the Metropolitan Museum of Art (the Met) in New York City with her brother Jamie. She chooses Jamie as her companion partly because he has saved all his money. With the help of an unused adult train fare card that she found in a wastebasket, Claudia finds a way to get to the museum for free using the commuter train and a very long walk. Early chapters depict Claudia and Jamie settling in at the Met: hiding in the restroom at closing time, as security staff check to see that all the patrons have departed; blending in with school groups on tour; bathing in the fountain; using "wishing coins" for money; and sleeping in Irwin Untermyer's antique bed. A new exhibit draws sensational crowds and fascinates the children: the marble statue of an angel, the sculptor unknown but suspected to be Michelangelo. It was purchased at auction, for only a few hundred dollars, from Mrs. Basil E. Frankweiler, a collector who recently closed her showcase Manhattan residence. The children research it on site and at the Donnell Library, and give their conclusion to the museum staff anonymously. After learning that they have been naïve, the children spend the last of their money on travel to Mrs. Basil E. Frankweiler's home in Connecticut. She recognizes them as runaways but sets them briefly to the task of researching the angel from files in her long bank of cabinets. Despite the idiosyncratic organization of her files, they discover the angel's secret—Mrs. Frankweiler has purposefully "given away" a virtually priceless Michelangelo to the Met. In exchange for a full account of their adventure, she will leave the crucial file to them in her will, and send them home in her Rolls Royce. Claudia learns her deep motive for persisting in the crazy search: she wanted a secret of her own to treasure and keep. Mrs. Frankweiler may get "grandchildren" who delight her. Her lawyer (who is revealed to be the children's maternal grandfather) gets a luncheon date at the Met, to revise her will.
Кейіпкерлер
Кинкейдтер Гринвичте тұрады. Фрэнквейлер ханым Коннектикут штатының Фармингтон қаласында "елді мекенде" тұрады. Клаудия Кинкейд, 12 жаста, төрт баланың үлкені және жалғыз қызы болғандықтан, ол дастарқанды жайып, ыдыс жуғыш машинаны босатады. Ол алтыншы сыныптағы үздік оқушы, ағылшын грамматикасын сынап-тексеруші және жақсы жоспарлаушы, бірақ ақшаға келгенде, оны көбінесе тәттілерге жұмсайды. Ол үйде өзін бағаланбаған сезінеді, ағасы Джеймимен қашып кетуді жоспарлайды және оны көндіреді. Олар Метрополитен мұражайына қашып барады, онда өнер әлемінің құпиясын ашады, бұл оны қызықтырады және оқиғаны күшейтеді. Джеймс "Джейми" Кинкейд, 9 жаста, үшінші бала, ортаңғы ұл, төртінші сыныпта оқиды, тыныш және ықшам. Ол әпкесіне толыққанды үйлеседі: "барлық нәрседе (ақшадан басқа) оқиғаға құмар және бай" – олардың 1960-шы жылдардың ортасындағы американдық қалашығынан қарағандағы көзқарасы. Ол "Соғыс" карта ойынында алдап ойнайды, мектеп автобусында күнделікті ең жақын досымен ақшаға ойнайды, карталарын араластырмау туралы әдеті бар. Ол саяхаттары барысында әпкесінен ақша туралы жиі сұрайды. Осыдан және апталық жәрдемақысынан ол 24,43 доллар жинады (1967 жылы 24,43 доллар шамамен, 2021 жылғы соңғы жылдары <есептелген сома> тең), және оның бір ғана сатып алғаны – транзисторлық радиосы. Джейми ақшасын сақтап жұмсайтыны үшін команданың қазынашысы болып тағайындалды. М.Ә. Базиль Э. Франквейлер, 82 жаста, ақылды, көреген, ерекше және бай. Ол Клаудия мен Джейми Кинкейдтің оқиғасын өз адвокатына айтады. Ол балалардың іс-қимылдарына түсінік беретін баяндамашы. Ол сюжетті дамытуға көмектеседі, өйткені оның шешімімен ерекше мүсін аукционда сатылуға рұқсат берілді, тек 225 долларға, соның арқасында кітаптағы құпия ашылды. Саксонберг – миссис Франквейлердің адвокаты, кітаптың соңында Клаудия мен Джеймидің әкесі екені белгілі болады, бірақ Клаудия мен Джейми әлі де оны білмейді.
The Kincaids live in Greenwich. Mrs. Frankweiler lives on a "country estate" in Farmington, Connecticut. Claudia Kincaid, 12, is the oldest of four children and the only girl, so she both sets the table and empties the dishwasher. She is a straight A sixth grade student, a critic of English grammar, and a good planner, except about money, which she spends largely on sweets. She feels unappreciated at home, plans to run away with her brother Jamie, and recruits him. They run to the Metropolitan Museum and there discover a mystery of the art world, which fascinates her and overwhelms the adventure. James "Jamie" Kincaid, 9, is the third child and the middle boy, in fourth grade, quiet and frugal. He complements his sister perfectly: "adventurous (about everything but money) and rich" —from their viewpoint, an American suburb in the mid‑1960s. He cheats at the card game War, playing with his best friend for money on the school bus daily, having a gross tradition for not shuffling their cards. He often bothers his sister about money along their journey. From that and his weekly allowance he has saved $24.43 (equal to about $24.43 in 1967 is equivalent to about <calculated amount> in recent years in 2021), and he has a transistor radio, his one purchase. Jamie was recruited treasurer of the team because of the way he spends his money carefully. Mrs. Basil E. Frankweiler, 82, is smart, insightful, eccentric, and rich. She is the narrator, telling the story of Claudia and Jamie Kincaid to her attorney. She is a commentator, providing insight into the children's actions. She is the plot facilitator, for her election to allow sale of an extraordinary sculpture at auction, for only $225, set the book's mystery in motion. Saxonberg is Mrs. Frankweiler's lawyer, and is revealed to be Claudia and Jamie's grandfather as a huge surprise in the end of the book, and Claudia and Jamie have yet to find out.
Шығу тегі
1966 жылы Конгисбург «Микстелген файлдарды» (Mixed Up Files) Жан Карлға ұсынғанда, ол Нью-Йорк қаласының маңында тұратын үш баланың анасы еді, әлі еңбектері жарияланбаған. Романның шабытының бірі 1965 жылғы 26 қазанда «Нью-Йорк Таймс» газетінің бірінші бетінде жарияланған хабар болды. Кейін Конгисбург Метрополитен мұражайының итальяндық Ренессанс дәуірінен қалған гипстен және штукатурдан жасалған мүсінді бар болғаны 225 долларға сатып алғанын еске алды. «Олар өте тиімді сатып алғандарын білген». Автордың кіші ұлдары Лори мен Росс (1967 жылы сәйкесінше он бір және тоғыз жасқа толған) Клаудия мен Джеймидің суреттері үшін поза берді. Анита Бригам, олардың Порт-Честердегі көршісі, Нью-Йорк пәтер үйінде тұрып, миссис Франквейлер рөлін сомдады. Миссис Франквейлер кейіпкерінің прототипі Флорида штатының Джексонвилл қаласындағы Бартрам қыздар мектебінің директоры Ольга Пратт болды, онда Конгисбург бір кезде химия сабақтарын берген. «Мисс Пратт бай емес еді, бірақ ол шыншыл адам болды. Мейірімді, бірақ талапкер». 1960 жылдардың ортасында [Конгисбург] [жас ұлы] Полды және оның інілері Лори мен Россті мұражайда қалдырып, өзі сурет сабақтарына қатысатын. Балалар қарулы рыцарьларға, мумияға және импрессионистерге (Лоридің тілегі бойынша) әдеттегідей баратын болғанда, Конгисбургтің сабағы аяқталып, ол олармен бірге мұражайды зерттеуге оралатын. Бірде Пол есінде, анасы жұртқа кірмеуге тыйым салынған, сәнді патшалық жиһаздың жанында еденде бір ғана попкорнның кесігін байқаған. Ол анасының «Бұл попкорн қалай келді?» деп таңырқағанын есіне алады. Ол сәт «жадқа терең сіңген», ол оқиғаның бастауы болды деп санайды, содан кейін «Базиль Э. Франквейлердің араласқан файлдарынан» туған шағын оқия пайда болды. Ол «өте ерекше әйел» еді, оның өнерге деген құштарлығы оны осы «өте ерекше орынға» тартты. «Хорн бук» журналы осы кітапты «соңғы жылдардағы ең өзгеше әңгімелердің бірі ғана емес, сонымен қатар ең қызықты және толыққанды тірі кейіпкерлері бар туынды» деп атады. 1966-1975 жылдар аралығында Ньюбери жүлдесінің жеңімпаздары туралы жазған мақаласында балалар жазушысы Джон Роу Таунсенд «Миссис Франквейлер маңызды рөл атқарады және Клаудиямен тығыз байланысты; оның өзі қартайған Клаудия болуы мүмкін. Дегенмен, Миссис Франквейлер бүкіл оқиғаны баяндауы, ол өзі тек соңында ғана пайда болатыны, менің ойымша, маңызды құрылымдық кемшілік». «Микстелген файлдар» 1968 жылы американдық балалар әдебиетінің үздік туындылары үшін берілетін Ньюбери жүлдесіне ие болды, ал Конгисбургтің алғашқы жарияланған кітабы «Дженифер, Гекэте, Макбет, Уильям Маккинли және мен, Элизабет» сол жылы жүлдегерлердің бірі атанды, бұл Ньюбери тарихындағы жалғыз ерекше жағдай (1922 жылдан бері). 2007 жылы өткізілген онлайн сауалнама нәтижесі бойынша АҚШ Ұлттық білім беру қауымдастығы оны «Мұғалімдердің балаларға арналған ең жақсы 100 кітабының» бірі деп таныды. 2012 жылы «Мектеп кітапханасы журналы» жариялаған сауалнамада ол балаларға арналған барлық романдардың арасында жетінші орынды иеледі.
When Konigsburg submitted Mixed Up Files to Jean Karl at Atheneum in 1966, she was an unpublished mother of three children living in the suburbs of New York City. One inspiration for the novel was a page one story in the New York Times on October 26, 1965. Konigsburg recalled years later that the Metropolitan Museum had purchased for only $225 a plaster and stucco statue from the time of the Italian Renaissance. "They knew they had an enormous bargain." The author's two younger children Laurie and Ross (who turned eleven and nine in 1967) posed for the illustrations of Claudia and Jamie. Anita Brigham, a neighbor in their Port Chester, New York apartment house, posed as Mrs. Frankweiler. The character of Mrs. Frankweiler was based on Headmistress Olga Pratt at Bartram's School for Girls in Jacksonville, Florida, where Konigsburg once taught chemistry. "Miss Pratt was not wealthy, but she was a matter of fact person. Kind, but firm." quote|During the mid 1960s, [Konigsburg] would drop off [her young son] Paul and his siblings, Laurie and Ross, at the museum, while [Konigsburg] attended her own art classes. By the time the children made their routine visits to the knights in armor, the mummy, and the Impressionists (at Laurie's request), Konigsburg's class would be finished and she would return to explore the museum with them. On one such occasion, Paul recalled, his mother spotted a single piece of popcorn on the floor next to an ornate piece of royal furniture, which was completely blocked off from public access. He remembers his mother wondering aloud, where did that popcorn come from? And it was that moment, "burned into shrapnel memory", that he believes formed the kernel of the story that would become From the Mixed Up Files of Mrs. Basil E. Frankweiler. She was "a very special lady", he said, whose passion for art drew her to this "very special place". The Horn Book Magazine called the book "not only one of the most original stories of many years but one of the most humorous and one with character wholly alive." In a retrospective essay about the Newbery Medal winning books from 1966 to 1975, children's author John Rowe Townsend wrote "Mrs. Frankweiler plays a vital part, and has an important affinity with Claudia; it is quite likely that she herself is a Claudia grown elderly Yet the fact that Mrs. Frankweiler narrates the whole story, which she herself does not enter until near the end, seems to me to be a major structural flaw." Mixed Up Files won the annual Newbery Medal for excellence in American children's literature in 1968, and Konigsburg's first published book Jennifer, Hecate, Macbeth, William McKinley, and Me, Elizabeth was one of the runners up in the same year, the only double honor in Newbery history (from 1922). Based on a 2007 online poll, the U. S. National Education Association listed it as one of its "Teachers' Top 100 Books for Children". In 2012 it was ranked number seven among all time children's novels in a survey published by School Library Journal.