Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Амальрик, Тирдің мырзасы, сондай-ақ Амальрик Лузиньян немесе Амаури де Лузиньян деп те аталады (шамамен 1272 – 5 маусым 1310, Никосияда) – Лузиньян әулетінің ханзадасы және мемлекет қайраткері, Кипр королі Хью III және Ибелин әулетінен шыққан Изабелланың кіші ұлы. 1291 жылы ол Тирдің мырзасы атағын алды, одан аз уақыттан кейін Тир қаласы Египеттік Мамлюктердің қолына түсті. Оны көбінесе, бірақ қате түрде Тирдің ханзадасы деп атайды. 1306 жылдың сәуір айында барондардың қолдауымен Амальрик өзінің ағасы Генрих II-ні билікті оған беруге мәжбүр етті. Одан кейін ол Кипрді «ректор, губернатор және әкімші» ретінде, яғни регент ретінде, өлтірілгенше басқарды.
Amalric, Lord of Tyre, also called Amalric of Lusignan or Amaury de Lusignan (c. 1272 – June 5, 1310, in Nicosia) was a prince and statesman of the House of Lusignan, a younger son of King Hugh III of Cyprus and Isabella of the House of Ibelin. He was given the title of Lord of Tyre in 1291, shortly before the city of Tyre fell to the Mamluks of Egypt. He is often but incorrectly called the Prince of Tyre. In April 1306, with the support of the barons, Amalric forced his brother Henry II to ceded authority to him. He thereafter governed Cyprus as "rector, governor and administrator", effectively regent, until his assassination.
Өмір
Амальрик 1289 жылы Триполинің құлауына қатысты, онда ол Кипрден келген төрт салт атты және галереядан тұратын жасақты басқарды. Ол Триполидің Лусиясымен бірге Триполи қоршауынан қашып, 1289 жылғы сәуірде Иерусалимнің констеблі болды. 1290 жылы ол Тирдің иесі атанды. 1291 жылы Акры қоршауында ол Ацурда мұнарасының қолбасшысы болды және ағасы Генрих II-мен бірге Иерусалим Корольдігінің құлауынан аман қалды. 1300 жылы Амальрик Газан бастаған моңғолдармен бірлесіп, Киелі жерді қайтарып алу үшін әскери операциялар жүргізуге тырысты. Ол және басқа кипрліктер Руад аралын басып алды, бірақ моңғолдар келмеді, ал батыстықтар шегініп, Руад қоршауында аралды толығымен жоғалтты. Ағасы Генрих Кипрде беделін жоғалтқанда, Амальрик 1306 жылғы 26 сәуірде «губернатор және ректор» лауазымдарын алып, Тамплиерлер ордені мен бірқатар барондардың көмегімен оны тақтан түсірді. Төңкеріс зорлықсыз өтті; Генрихтің қолдаушылары аз болғандықтан, оны алып кетіп, Строволоста қамауға алды. Амальриктің билігі бастапқыда халыққа ұнады, ол Венеция, Генуя және Госпитальдермен қарым-қатынасты жақсартты. Алайда, 1307 жылы Тамплиерлер ордені таратылғанда, ол жергілікті Тамплиерлерді қамауға алу туралы Папаның бұйрығына бағынуға мәжбүр болды, бұл 1308 жылғы қаңтарда Генрих жақтастарының шағын көтерілісіне әкеп соқты. Көтеріліс тез басылды, бірақ Амальрик Рупен Монфорт, Джон Дэмпир және Ибелин әулетінің бірнеше мүшелері сияқты көптеген ақсүйектерді тұтқындауға мәжбүр болды. Сәуір айында Ибелиндердің екеуі Арменияға жер аударылды, ал Джон Дэмпир король Генрихпен байланысуға тырысқаннан кейін наразылық толқынынан қаза тапты. 1310 жылғы ақпан айында Амальрик Генрихті Арменияға жер аударды. Амальрик 1310 жылғы 5 маусымда Никосияда Монтолифтің Симонынан өлтіріліп, Никосиядағы Санта-София шіркеуіне жерленді. Оның өлімінен кейін ағасы Аймери Никосияның губернаторы болып жарияланды, бірақ көп ұзамай жеңіліп, тұтқындалды, ал Генрих билікке қайта келді.
Amalric was at the Fall of Tripoli in 1289, in which he led a company of knights and four galleys from Cyprus. He escaped the siege of Tripoli together with Lucia of Tripoli, and was made Constable of Jerusalem in April 1289. In 1290, he became Lord of Tyre. He was the officer in command of the Accursed Tower at the siege of Acre in 1291, and escaped the fall of the Kingdom of Jerusalem with his brother, King Henry II. In 1300 Amalric attempted combined military operations with the Mongols under Ghazan to retake the Holy Land. He and other Cypriots occupied the island of Ruad, but the Mongols did not appear and the Westerners withdrew, eventually losing the island entirely in the Siege of Ruad. When his brother Henry became unpopular in Cyprus, Amalric overthrew him with the aid of the Knights Templar and some of the barons, assuming the titles of "Governor and Rector" on April 26, 1306. The overthrow was not violent; Henry had few supporters, and was simply taken away and confined at Strovolos. Amalric's rule was initially popular, and he repaired relations with Venice, Genoa, and the Hospitallers. However, when the Order of the Knights Templar was being suppressed in 1307, he was compelled to obey the Papal directive to arrest local Templars, which resulted in a small uprising in favor of Henry in January 1308. It quickly collapsed, but Amalric was forced to arrest a number of nobles, including Rupen of Montfort, John of Dampierre, and various members of the Ibelin family. In April, two of the Ibelins were exiled to Armenia, and John of Dampierre was mortally wounded by a mob after attempting to communicate with King Henry. In February 1310, Amalric sent Henry into exile in Armenia. Amalric was murdered by Simon of Montolif at Nicosia on June 5, 1310, and buried at Santa Sophia, at Nicosia. On his death, his brother Aimery was proclaimed Governor of Nicosia, but was soon defeated and imprisoned, and Henry restored to power.