Кіріспе

Акмен ауданы муниципалитеті (литов тілінде: Akmenės rajono savivaldybė) – Литвадағы 60 муниципалитеттердің бірі. Ол елдің солтүстік-батысында орналасқан, әкімшілік орталығы Науйожи Акменде және солтүстікте Латвиямен, шығыста Йонишкис ауданымен, оңтүстік-шығыста Шяуляй ауданымен, оңтүстік-батыста Тельшяй ауданымен және батыста Мажейкяй ауданымен шектеседі. Муниципалитет аумағы шамамен 844 км² құрайды және елдегі жалпы ауданы бойынша 43-ші үлкен муниципалитет. Оның халқы 2001 жылғы санақ бойынша шамамен 30 300 адамнан 2021 жылғы санақ бойынша 18 500 адамға дейін азайды, бұл шамамен 39% төмендеуді білдіреді.

Тарих

Акмен ауданы 1950 жылдың 20 маусымында Литва КСР-інде аумақтық әкімшілік бірліктер реформасы енгізілген кезде құрылды. Ол бұрынғы Куршенай округі мен оның 14 ақсақалдықтарынан, сондай-ақ бұрынғы Мажейкяй округінің 23 ақсақалдықтарынан тұрды. 1950–1953 жылдары аудан Шяуляй округіне қарады. Жагаре ауданы таратылған кезде, оның 4 ақсақалдығы 1959 жылы Акмен ауданына қосылды. Сонымен қатар, 1962 жылы Куршенай ауданы жойылғаннан кейін бірнеше ақсақалдықтар Акмен ауданына енгізілді. Сол кезде Науйожи Акмен аудан орталығы болды. 1962 жылдың 8 желтоқсанында аудан таратылып, Мажейкяй ауданымен біріктірілді, бірақ 1965 жылдың 7 қаңтарында Мажейкяй ауданының 8 ақсақалдығы (Акмен, Алкишкес, Кайришкес, Медемроде, Папиле, Свиркантай, Вегерияй, Вента), сондай-ақ Акмен, Науйожи Акмен, Виекшняй ақсақалдықтары және Жонишкис ауданының 1 ақсақалдығы (Круопяй) берілу арқылы қайта құрылды. 1968–1971 жылдары аудан шекарасы сәл өзгерді. 1995 жылы Акмен ауданынан Акмен аудандық муниципалитеті құрылды, ал Вента және Виекшняй қалаларға айналды. 1999 жылғы муниципалдық реформа кезінде Виекшняй ақсақалдығы (Капенай, Пакалупис, Сантелкяй, Свиркантай, Виекшняй аудандары) Мажейкяй аудандық муниципалитетіне қосылды. Акмен аудандық муниципалитетінің қаулысы №Т11 2009 жылдың 21 қаңтарында Акмен ауданында 6 ақсақалдық және 23 ақсақалдық құрылғанын белгіледі.

Ең ірі елді мекендер

Тәртіп Атауы Халық саны 1. Науйожи Акменė 7 194 2. Акменė 2 593 3. Вента 2 250

География

Муниципалитет аумағымен Вента өзені және оның салалары – Вирвите, Дабикине және Вадаксит ағып өтеді. Бұл аймақ Вента аймақтық паркінің, Каманай қорығының, Гиркантай және Карнишкес тельмологиялық қорықтарының құрамына кіреді. Аумақтың 31,6%-ы орманды алқаптарды құрайды (ірі орманды аймақтар: Каманай, Лидмишкис, Пурвяй және Вилиошиай), шамамен 6,5%-ы торфты алқаптармен жабылған, сондай-ақ Телькшас көлі де бар.

Саясат

Аудандық кеңес 4 парламенттік партиядан тұрады, онда Социал-демократиялық партия ең көп, 12 орын алды. Фермерлер мен жасылдар одағы мен Либералды қозғалыстың әрқайсысы 5 орынға ие болды, ал Отандық одақ 2 орынға ие болды. Ақмен ауданы муниципалитетінің әкімі – Виталий Митрофановас, ол 2019 жылы өткен Литва муниципалитеті мен әкім сайлауында әкім лауазымын жеңіп алды. Әкім сайлауында Социал-демократтардың үміткері жеңіске жетті, осылайша партия Ақмен ауданы муниципалитетінде барлығы 25 орынның 13-ін иеленді.