Кіріспе

Жан Овертон Фуллер (7 наурыз 1915 – 8 сәуір 2009) – британдық жазушы, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде одақтас SOE агенті болған Нұр Инайат Хан туралы "Мадлен" кітабымен ең көп танылған.

Өмірбаян

Фуллер 1915 жылғы 7 наурызда Англияда дүниеге келді. Ол үнді армиясының офицерінің қайтыс болған жалғыз баласы еді. Анасы – суретші, әкесі – зейнеткер армия дәрігері болғандықтан, оның анасы оны өздігінен ойлауға тәрбиеледі, ал әкесі оның көптеген қызығушылықтарын дамытуға көмектесті. Қысқа ғана репертуарлық актриса қызметтен кейін ол фонетика, лингвистика және астрономияны оқыды және Лондон университетін үздік дипломмен бітірді. Кейін, 1947–1948 жылдары Париждегі Джулиан академиясында оқыды. 1930 жылдары Виктор Бенджамин Нойбургтің поэзия үйірмесінің мүшесі болды және оның өмірбаянын жазды. Фуллер Инайат Хан отбасымен достық қарым-қатынаста болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Лондондағы британдық почта цензурасы кеңсесінде жұмыс істеді. Соғыс аяқталғаннан кейін ол Еуропа бойынша кеңінен саяхаттап, Нұрдың өмірімен байланысты әртүрлі адамдармен сұхбаттасты. Осының нәтижесінде 1952 жылы Victor Gollancz Ltd. баспасынан шыққан «Madeleine» кітабы 1988 жылы Роттердамдағы East West Publications баспасында қайта басылды. Бұл жаңартылған басылымда түпнұсқа қолжазбадан алынып тасталған кейбір тараулар бар, мысалы, Нұрдың атасы Типу Сұлтан туралы терең зерттеу. Кітап жарық көргеннен кейін Фуллер соғыс жылдарындағы SOE француздық желілерінің тарихын жан-жақты зерттеуді жалғастырды, британдықтар мен француздардың, сондай-ақ немістердің қатысуымен көптеген адамдармен сұхбаттасты, Нұр мен оның әріптестерін кім сатқандығын анықтау үшін. Оның зерттеулері 1958 жылы «Double Webs» (Putnam & Co) атты кітапта жарияланды. Шрабани Басудың «Spy Princess: The Life of Noor Inayat Khan» (Sutton Publishing, 2006) кітабы жарық көргенге дейін Фуллердің кітабы Нұр Инаят Ханның толыққанды өмірбаяны саналды. 1970 жылы Фуллер Тимоти д’Арч Смитпен бірлесіп Fuller d’Arch Smith баспа фирмасын құрды. Компания ақын және жазушы Мартин Бутты поэзия редакторы ретінде жұмысқа алды. 1974 жылы Бут Фуллерге Уаймингтонда үй табуға көмектесті, ол компанияның жаңа тіркелген кеңсесіне айналды. Осыған дейін ол Солтүстік Соходағы Уитфилд көшесіндегі пәтерде тұрған. Фуллер сонымен қатар Перси Биш Шелли, Алгернон Чарльз Суинберн, сэр Фрэнсис Бэкон, Виктор Нойбургтің өмірбаяндарын жазды, сондай-ақ Жек-Жарқаудың нақты кім екенін ағылшын суретшісі Уолтер Ричард Сикерт екендігі туралы өз теориясын жазды. Жан Овертон Фуллердің естеліктері 2007 жылы Майкл Рассел, Уилби, Норвич баспасында «Driven To It, An Autobiography» деген атпен жарық көрді. Ол 2009 жылғы 8 сәуірде Кеттеринг қаласында 94 жасында қайтыс болды.