Кіріспе

Жаңа Гвинеядағы ұсынылған тілдер отбасысы

Төменгі Мамберамо тілдері – Индонезияның Папуа провинциясының солтүстік жағалауында, Мамберамо өзенінің сағасына жақын жерде сөйленетін екі тілді байланыстыратын, жақында ғана ұсынылған тілдер отбасысы. Бұрын олар SHWNG тармағына жататын, папуа тілдерінің күшті ықпалына ұшыраған австронезиялық тілдер немесе австронезиялық тілдердің күшті ықпалына ұшыраған папуа тілдері ретінде жіктелген. Glottolog 3.4 Төменгі Мамберамоны австронезиялық тілдерге жатқызады, ал Донохью оны папуа тілі деп санайды. Камхольц (2014) варембори және йок тілдерін Оңтүстік Халмагера – Батыс Жаңа Гвинея тілдерінің координациялық бастапқы кіші топтары ретінде жіктейді.

Тілдер

Екі тіл – варембори және йок – Стивен Вурмның кеңінен қолданылатын жіктемесінде оқшау тілдер ретінде тізілген. Донохью (1998) олардың ортақ морфологиялық ерекшеліктері арқасында байланысты екенін көрсетті. Росс (2007) варембориді дұрыс есімдерге негізделген австронезиялық тіл ретінде жіктеді; алайда, Донохью олардың қарыз сөздер екенін айтады, себебі қарыз алуға ең төзімді екі дұрыс есім – «мен» және «сен» – австронезиялық немесе басқа тілдер отбасына ұқсамайды. Бірлік жалғаулары кверба тілдеріне ұқсас, бірақ Төменгі Мамберамо бұл отбасымен ештеңе ортақ емес. (Толық мәлімет үшін варембори және йок тілдері туралы мақалаларды қараңыз.) Донохью олардың тәуелсіз тілдер отбасын құрайтынын, бірақ олардың басқа папуа тілдер отбасымен байланысты болуы мүмкін екенін, олар австронезиялық тілдердің ықпалымен, әсіресе варембори тілінде кеңінен жаңа сөздермен алмастырылғандығын айтады. Қазір жойылған пауи тілі төменгі мамберамо тілінің бір түрі болған болуы мүмкін.