Кіріспе

Голландия армиясының офицері (1765–1849)

Дэвид Хендрик, Барон Чассе (Тиль, 18 наурыз 1765 – Бреда, 2 мамыр 1849) – Наполеон үшін де, оған қарсы да соғысқан голландиялық әскери қызметкер. Ол Ватерлоо шайқасының шешуші сәтінде араласқан үшінші голландиялық дивизиясына қолбасшылық етті. 1830 жылы Бельгия революциясы кезінде Антверпен цитаделінің қолбасшысы ретінде Антверпен қаласын бомбалады.

Отбасылық өмір

Шасе – Голландия Республикасы армиясында майор болған, ескі гугенот отбасының ұрпағы Карел Йохан Шасе мен Мария Йоханна Хелена Шульдің ұлы, Петрус Теодор Шасенің кіші інісі. Ол 1786 жылдың 10 қарашасында Йоханна Адриана ван Ньювенховенге үйленді және 1795 жылы ажырасты. Екінші рет 1796 жылдың 12 сәуірінде ағылшын тоқал Элизабет Айришпен тұрмысқа шықты. Олардың бір ұлы болды. Бұл неке де 1816 жылы ажырасып кетті.

Ерте мансап

1775 жылы ол 10 жасында әкесінің Нидерланд мемлекеттік армиясындағы полкіне кадет болып кірді. 1781 жылы екінші лейтенант, ал 1787 жылы капитан болды. 1787 жылы ол Стадхолдер Уильям V, Оранж принсінің автократиялық режиміне қарсы шыққан Патриоттарға деген көзқарасынан қызметтен кетті. Оның орнына ол Патриоттардың еркін корпусында капитан болып, 1787 жылы Вильямды билікке қайта орнату үшін келген прус басқыншыларына қарсы Мюден және Веесп қалаларын қорғады. Осы рөлі үшін ол көптеген Патриоттар сияқты Францияға жер аударылды. Шетелге кетуінің тағы бір себебі – ол дуэльде адам өлтіргені. 1793 жылғы ақпанда Думориезбен бірге Нидерланд Республикасына басып кіруге қатысты. 1794 жылғы қарашада Чассе подполковник болып тағайындалды және Даендель бригадасының құрамындағы 3-ші батальонның командирі болды.

Батавия Республикасы мен Голландия Корольдігі

Шасси 1795 жылғы 8 шілдеде Батавия Республикасының қызметіне полковник дәрежесімен, 2-ші батальонның командирі ретінде кірді. Осылайша ол 1796 жылы Даендельс басшылығымен Клеберді қолдау мақсатында Рейн жорығына қатысты. Осы ерлігі үшін ол Легион-д'онёр орденінің офицері атанды және д'Эрлон оны император армиясында генерал-лейтенант қызметіне ұсынды. Үшінші дивизия оң қанаттың артында, Брэйн-л-Альлеуд қаласының маңында орналасты. Бірақ, Чассе көп ұзамай дивизиясын орталыққа көшіруге шақырылды, себебі сол бағытта одан әрі шабуылдар күтілмеді. Кешкі сағат 7:30 шамасында, шайқастың соңғы кезеңінде, Чассе өзінің алдындағы артиллерия отының әлсірегенін байқады. Оған жауап ретінде ол майор Ван дер Смиссенге капитан Карел Фредерик Крахмер де Бичин басқаратын атты артиллерия батареясын атыс шебіне жіберуді бұйырды. Осы сәтте Наполеон өзінің императорлық гвардиясын орталыққа шабуылға жіберді. Екінші қарсы шабуылға дайындық ретінде Чассе Детерс бригадасына (дивизия құрамындағы бөлімше) Ван дер Смиссеннің артына орналасуға бұйрық берді. Оның қарсы шабуылы штыкпен шабуыл түрінде болуы керек еді, өйткені Чассе осы маневрді ұнататын (соның нәтижесінде Наполеон оған "генерал штык" деген лақап ат берген), және ол шешуші рөл атқарды.

Бельгиялық революция

Ватерлоодан кейін Чассеге бірнеше жоғары лауазымдар берілді. Бельгия революциясы басталғаннан кейін, 17 қазан 1830 жылы ол Нидерландының принці Фредерикты Бельгиядағы голланд әскерлерінің бас қолбасшысы қызметінен ауыстырды. Келесі күні ол Антверпен маңындағы бекінілген аймаққа шегінуге бұйрық берді. Антверпен цитаделінің қолбасшысы ретінде, ол 27 қазан 1830 жылы болған жағдайдан кейін қаланың бомбалануын бұйырды, оның нақты себебі әлі де даулы. Болған себеп қандай болмасын, осы бомбалаудан көптеген бейбіт азаматтар қаза тапқан, оны ақтау қиын. Бұл оқиға Антверпен тұрғындары арасында наразылық тудырып, голландтардың Антверпенді жоғалтуына себеп болды. Дегенмен, цитадель голландтардың бақылауында қалды және Чассе оның қолбасшысы болды. 1832 жылы (қазір толық генерал) ол 5000 голланд сарбазынан тұратын гарнизонға басшылық етті, олар маршал Жерар басқаратын француз әскерімен қоршауға алынды, француз әскері голланд гарнизонынан он есе көп болды. Осындай басымдыққа және француздардың цитадельді күндіз-түні бомбалау фактісіне қарамастан, гарнизон жиырма төрт күн бойы тұрып берді, содан кейін Чассе ақыры бағынуға мәжбүр болды. Бұл оған Әскери Вильгельм орденінің үлкен крестімен марапаттануына және француздардың құрметіне ие болуына себеп болды, олар Сент-Омердегі оның тұтқындығын мүмкіндігінше жағымды етуге тырысты. 1833 жылдың маусымында ол соғыс тұтқыны ретінде босатылып, сол айда Бреда бекінісінің губернаторы болып тағайындалды. 1839 жылы Бельгиямен бейбіт келісімге қол жеткізгеннен кейін Чассе зейнетке шықты. Бастапқыда оған генерал ретінде өмір бойы толық жалақы алуға уәде берілген, бірақ 1841 жылы үкіметтік үнемдеу шараларынан кейін ол әдеттегі зейнетақыға ие болды. Король Вильгельм I оны 1839 жылы Штаттар Генералының Бірінші палатасының өмірлік мүшесі етіп тағайындады (бұл оның кірісін біраз уақытқа толықтырды), бірақ 1848 жылғы конституциялық реформадан кейін Сенаттың өмірлік мүшелігі жойылғаннан кейін ол осы кірісінен де айрылды. Сондықтан ол өзінің сүйікті жылқыларын сатуға мәжбүр болды. Чассе бірнеше айдан кейін 84 жасында қайтыс болды. Ол қайтыс болғанда дерлік жалғыз болды, өйткені оның жалғыз ұлы одан бұрын қайтыс болған. Оның туыстары оның тілегі бойынша мемлекеттік жерлеу рәсімінен бас тартты. Ол Гиннекенде (қазір Бреданың бір бөлігі) өте қарапайым жерлеу рәсімімен жерленді.