Кіріспе

Италиялық композитор Луиджи Ардити (16 шілде 1822 – 1 мамыр 1903) – итальяндық скрипкашы, композитор және дирижер болған.

Өмір

Ардити Сардиния Корольдігінің Пьемонт аймағындағы Кресцентино қаласында дүниеге келді. Ол музыкалық мансабын скрипкашы ретінде бастады және Милан консерваториясында Бернардо Феррарадан (скрипка) және Никола Ваккаидан (композиция) музыка сабақтарын алды. 1843 жылы Верчеллиде директор ретінде тұңғыш рет өнер көрсетті, сонда Филармония академиясының құрметті мүшесі аталды. Ардити Италия бойынша опера спектакльдерін қойды және 1846 жылы Кубаның Гавана қаласына барып, контрабасшы Джованни Боттесинимен бірлесіп опера оркестрін басқарды. Олардың труппасы Американы ұзақ турмен аралап, ол кейін Нью-Йорк, Филадельфия және басқа қалаларда Макс Марецектің итальяндық опера труппасымен 1856 жылға дейін операларды қойды. Содан кейін Константинопольге сапар жасағаннан кейін Лондонда қоныстанды, бірақ Корольдік итальяндық опера труппасымен бірнеше рет Америкаға қайта оралды. Ол сондай-ақ Германияда, Санкт-Петербург, Вена және Мадрид сияқты Еуропаның басқа да ірі қалаларында дирижерлік етті. 1885 жылдан кейін Англияда тұрып, Ковент-Гарденде және Лондон саябақтарындағы түрлі беделді театрларда, сондай-ақ серуендік концерттерде дирижерлік қызмет атқарды. Ол Брайтон қаласының жанындағы Хоув қаласында қайтыс болды және Хоув зиратында жерленді.

Шығармалары

Ардитидің ең танымал опералары: «I Бриганти», «II Корсаро» және «Ла Шпиа» («Шпион»). Одан бөлек, ол көптеген әндер мен вокалды вальстер жазды, олардың ең танымалдары: «Il Bacio» («The Kiss», Мариетта Пикколоминиге арналған, баритон Готтардо Альдигиери ерекше жазған мәтінімен), «Le Tortorelle» («The Doves», Этелька Герстерге арналған), «Se Saran Rose» («Rosebuds», сондай-ақ ағылшын тілінде «Love in Springtime», Аделина Паттиге арналған) және «Parla» («Сөйле!»). Оның 1856 жылғы «Inno Turco» шығармасы, түрік мәтініне арналған Сұлтан Абдулмеджид I үшін жазылған, кейін 1867 жылдың шілде айында Сұлтан Абдулазиздің Кристалл сарайына жасаған мемлекеттік сапары барысында Лондонда 1600 британдық хорымен орындалды. Түрік музыка тарихшысы доктор Эмре Арачидің Прага симфониялық оркестрі мен филармониялық хорымен бірлескен «Inno Turco» әлемдік премьералық жазбасы 2005 жылы Brilliant Classics лейблімен шығарылды.