Кіріспе

Филядағы Аралас шіркеуі – бояр Лев Нарышкиннің қала маңындағы Фили иелігінде салынған Нарышкин барокко стиліндегі шіркеу. 1935 жылдан бері аумағы Мәскеу қаласына қарасты. Ол Новозаводская көшесі, 6 мекенжайында (Большея Филевская көшесіне жақын) орналасқан. Қазіргі шіркеу 1619 жылы Михаил Романов салған ағаш шіркеудің орнына салынды. Бұл шіркеу 1618 жылы осы күні поляк әскерлеріне қарсы жеңіске арналып, Құдай ананың араласуы (Покров) атымен қасиеттендірілген. 1689 жылы Фили ауылын Наталья Нарышкинаның ағасы және Петр I-нің інісі Лев Нарышкин сатып алады. Нарышкиннің екі бауыры 1682 жылғы Мәскеу көтерілісі кезінде қаза тапқан. Наталья Левті де сол тағдырдан сақтап қалғандығы айтылады, содан кейін Лев Нарышкин шіркеуді қайтыс болған бауырларының жадына арнауға уәде береді. Шіркеу 1689 және 1694 жылдар аралығында грек кресінің пішінде, қысқа, дөңгелек қосымшалармен салынды. Ішінде екі шіркеу орналасқан: жертөледегі қысқы Аралас шіркеуі және оның үстіндегі жылытылмаған Құтқарушы бейнесі жасалмаған шіркеуі. Барлық құрылыс құжаттары 1712 жылғы өрт кезінде жоғалып кеткен, сондықтан аяқталу күні белгісіз, сондай-ақ сәулетші мен мердігерлердің есімдері де белгісіз (икона суретшілері Карп Золотарев және Кирилл Улановты қоспағанда). Наталья мен Петр жиі Филиге келіп, шіркеуге қаржылай көмектескен. XVIII ғасырда шіркеу Нарвадан әкелінген сағатпен жабдықталды. 1812 жылы шіркеу француз әскерлерінен, ал одан да көп зардап болшевиктер мен Екінші дүниежүзілік соғыстан көрді. 1945 жылға қарай ол барлық күмбездерін, айқыштарын және жоғарғы сегізбұрышты қабатын жоғалтты, ал ішкі жағы 1922 жылы тоналған болатын. Шіркеу 1955-1971 жылдары (сыртқы жағы) және 1971-1980 жылдары (ішкі жағы) қалпына келтіріліп, ашық қызыл түске боялды, бірақ бастапқы түс схемасы әлі де даулы. Реставрация кезінде ашылған ең ерте бояу қабаты ашық көк түсті, ал кейінгі қабаттар сары немесе қызыл түсті.