Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Энцо (немесе Энцио; шамамен 1218 – 14 наурыз 1272) – Хогенштауфен императоры Фридрих II-нің заңсыз ұлы, ол 1238 жылы оны Сардиния королі етіп тағайындады. Ол Италия империясындағы гвельфтер мен гибеллиндер арасындағы соғыстарда маңызды рөл атқарды және 1249 жылы жауларына тұтқынға түсті. Өліміне дейін Болоньяда түрмеде отырды. TOC
Enzo (or Enzio; c. 121814 March 1272) was an illegitimate son of the Hohenstaufen emperor Frederick II, who appointed him 'King of Sardinia' in 1238. He played a major role in the wars between Guelphs and Ghibellines in the Imperial kingdom of Italy, and was captured by his enemies in 1249. He remained imprisoned in Bologna until his death. TOC
Өмірбаян
Энцо – Фредерик II-нің Аделаида есімді әйелінен туған заңсыз ұлы, мүмкін Швабиялық асыл Урслинген әулетінің мүшесі және Сполет герцогы Конрад I-нің туысы болған. Ол императордың заңсыз ұлдарының ең үлкені және, айтуынша, сүйіктісі еді. Оның жағымды мінезі, әкесімен күшті физикалық ұқсастығы және өнерге деген махаббаты болды. Энцо әкесінің Рим папасы Григорий IX және Ломбард Лигасының Солтүстік Италия коммуналарымен жүргізген соғыстарында күресті. 1238 жылы Убальдо Висконти қайтыс болғанда, Генуяның Дория асыл отбасы, Сардинияның Логудоро гиудикатын Пизалық билікten қорғау үшін, императорды Энцоны Убальдоның жесірі Аделасия Торреске (1255 жылы қайтыс болған) үйлендіруге көндірді. Некеге тұрғаннан кейін Энцо, jure uxoris негізінде, Сардиния аралының солтүстік жартысын қамтитын Логудоро (Торрес) және Галлураның Сардиниялық гиудикаттарына ие болды. Ол Кремонада рыцарь атағын алды және 1164/65 жылдары Арбореяның Баризон II-сі иеленген Сардиния корольдік атағын алды. Энцо сол жылдың қазан айында Аделасияға үйлену үшін аралға сапарлады. 1239 жылдың шілдесінде ол Ломбардиядағы императорлық генерал-викарий және Романьядағы генерал-легат болып тағайындалды, содан кейін Сардинияны тастап, ешқашан қайтып оралмады. Сол жылы әкесінен айырылған ол, император мен папа арасындағы соғысқа белсенді қатысты. 1241 жылы Тиррен теңізіндегі Гильо шайқасында папаның флотын тұтқындауға қатысты. Әскери жетекші ретіндегі оның алғашқы табысы – Фредериктің туған жері болған Маркедегі Джеси қаласын қайта бағындыру болды. 1241 жылдың мамырында ол Мелория шайқасында генуэздік флотты жеңген әскерге басшылық етті, онда ол көп мөлшерде олжа алды және Григорийдің Римге шақырған кеңесіне бара жатқан бірнеше дін қызметкерлерін тұтқындады. Кейін ол Горгонзолада миландықтармен болған шайқаста тұтқынға алынды, бірақ көп ұзамай босатылды. 1245 немесе 1246 жылы оның некесі жойылды. 1247 жылы ол Парма қаласын қоршауға қатысты және Гвельф Ломбардтарымен күресін жалғастырып, Реджиоға шабуыл жасады және Парма маңында шабуылдар ұйымдастырды. Болоньядағы Гвельфтерге қарсы Модена және Кремонаның гибеллин қалаларын қолдау науқаны кезінде ол 1249 жылдың 26 мамырында Фоссальта шайқасында жеңіліп, тұтқынға алынды. Император оны босатуды талап еткенімен, Энцо одан кейін Болоньяда, өзінің есімімен аталатын Палаццо Ре Энцо сарайында рыцарь тұтқын ретінде ұсталды. Оның қашуға немесе оны құтқаруға жасалған барлық әрекеттері сәтсіз аяқталды, және ол 22 жылдан астам тұтқындықтан кейін қайтыс болды. Салтанатты жерлеу рәсімінен кейін ол Болоньядағы Сан-Доменико базиликасына жерленді. 1254 жылы қайтыс болған жартылай бауырлары Конрад IV, 1256 жылы Антиохиялық Фредерик және 1266 жылы Манфред, сондай-ақ 1268 жылы өлтірілген немере інісі Конрадиннен кейін, ол Гогенштауфен әулетінің соңғы мұрагерлерінің бірі болды. Энцо әкесінің соколовкаға деген құштарлығын бөлісіп, осылайша Falconello ("кішкентай соколь") деген лақап атқа ие болды. Ол Ятрибтің аң аулау туралы трактатының француз тіліндегі аудармасына арналған еді. Бауыры Манфред сияқты, ол Фредерик сарайында поэзияға қызығушылық танытқан: ұзақ жылдар бойы тұтқындыққа алынған кезінде Энцо бірнеше өлең жазды, оның екі канцони және сонеті ("Tempo vene che sale chi discende") сақталған. Оның тағдыры және Гогенштауфен әулетінің құлдырауы итальяндық лирик ақын Джованни Пасколи сияқты бірнеше ақындарға шабыт берді ("Canzoni di re Enzio", 1909). Болонья мен Феррараның күшті Бентивоглио отбасы оның ұрпағы екенін мәлімдеді.
Enzo was an illegitimate son of Frederick II by a certain Adelaide, possibly a member of the Swabian noble House of Urslingen and relative of Duke Conrad I of Spoleto. He was the eldest of the emperor's illegitimate sons and allegedly the favourite one. He had a pleasant personality, a strong physical resemblance to his father, and also shared his love for the arts. Enzo fought in the ongoing wars of his father with Pope Gregory IX and the Northern Italian communes of the Lombard League. When Ubaldo Visconti died in 1238, the Doria noble family of Genoa, in order to secure the Sardinian Giudicato of Logudoro from Pisan domination, convinced the emperor to marry Enzo to Ubaldo's widow, Adelasia of Torres (died 1255). Upon the marriage, Enzo by jure uxoris would accede to the Sardinian Giudicati of Logudoro (Torres) and Gallura, covering the northern half of the island of Sardinia. He was created a knight in Cremona and granted the Sardinian royal title, last held by Barisone II of Arborea in 1164/65. Enzo travelled to the island to marry Adelasia in October that year. In July 1239, he was assigned as Imperial vicar general in Lombardy, as well as General Legate in Romagna, and left Sardinia never to return. Sharing in his father's excommunication in the same year, he took a prominent part in the war which broke out between the emperor and the pope. In 1241, he took part in the capture of a papal fleet at the Battle of Giglio in the Tyrrhenian Sea. His first successful move as military leader was the reconquest of Jesi, in the Marche, which was Frederick's birthplace. In May 1241 he was in command of the forces which defeated the Genoese fleet at Meloria, where he seized a large amount of booty and captured a number of ecclesiastics who were proceeding to a council summoned by Gregory to Rome. Later he was captured in a skirmish against the Milanese at Gorgonzola, but soon released. In 1245 or 1246 his marriage was annulled. In 1247, he took part in the unsuccessful Siege of Parma and continued to fight the Guelph Lombards, assaulting Reggio and conducting an assault in the surroundings of Parma. During a campaign to support the Ghibelline cities of Modena and Cremona against Guelph in Bologna, he was defeated and captured on 26 May 1249 at the Battle of Fossalta. Though the emperor demanded his release, Enzo was thenceforth kept a knightly prisoner in Bologna, in a palace that came to be named Palazzo Re Enzo after him. Every attempt to escape or to rescue him failed, and he died after more than 22 years in captivity. After a magnificent funeral he was buried in the Basilica of San Domenico in Bologna. After the death of his half brothers Conrad IV in 1254, Frederick of Antioch in 1256 and Manfred in 1266, as well as the execution of his nephew Conradin in 1268, he was one of the last of Hohenstaufen heirs. Enzo shared the father's passion for falconry, and was thus nicknamed Falconello ("little falcon"). He was the dedicatee of a French translation of a hunting treatise by Yatrib. Like his brother Manfred, he presumably grew fond of poetry at Frederick's court: during his long imprisonment Enzo wrote several poems, two of his canzoni and a sonnet (Tempo vene che sale chi discende) are preserved. His fate and the fall of the Hohenstaufen dynasty was itself a source of inspiration for several poets, such as the Italian lyricist Giovanni Pascoli (Canzoni di re Enzio, 1909). The powerful Bentivoglio family of Bologna and Ferrara claimed descent from him.