Кіріспе

Австрия композиторы Иосиф Леопольд Эйблер (8 ақпан 1765 – 24 шілде 1846) – австриялық композитор және Вольфганг Амадей Моцарттың құрдасы.

Өмір

Айблер Венаға жақын Швехат қаласында музыкалық отбасында дүниеге келді. Оның әкесі мұғалім, хор жетекшісі және Хайдн отбасының досы болған. Жозеф Эйблер Венадағы Стефансдомға (Святого Стефананың ұлдар колледжінің кафедралық мектебі) оқуға түсуден бұрын әкесінен музыка сабақтарын алды. Ол Иоганн Георг Альбрехтсбергерден композицияны оқыды, ол оны Моцарттан басқа Венаның ең ұлы музыкалық генийі деп жариялады. Ол сондай-ақ досы, алыс туысы және демеушісі болған Гайдннан да мақтау алды. 1792 жылы Венадағы Кармелитер шіркеуінің хор жетекшісі болды. Екі жылдан кейін ол Шоттенклостерге көшіп, онда келесі тридцать жыл (1794–1824) бойы қызмет етті. Айблер сонымен қатар сарайдағы лауазымдарды да атқарды, оның ішінде сарай капельмейстері (1824–1833). Императрица Мария Тереза оған көптеген шығармалар тапсырды, соның ішінде до-минор тонындағы Реквием (1803).

Моцартпен достық

Джозеф Хайдн арқылы Эйблер Моцартпен танысты, ол оған бірнеше сабақ берді және өзінің «Così fan tutte» операсының репетициясын тапсырды. Эйблер «Così fan tutte» операсының бірнеше қойылымын да жүргізді. 1790 жылдың 30 мамырында Моцарт жас Эйблер туралы мынадай куәлік берді: «Мен, төменде қол қойған адам, осы хаттың иесі, мырза Джозеф Эйблердің, өзінің әйгілі ұстазы Альбрехтсбергердің лайықты шәкірті, жақсы білімді композитор, камералық музыкада да, шіркеу стилінде де бірдей шебер, ән өнерінде толық тәжірибелі, сондай-ақ шебер органшы және клавирші екенін куәландырамын; қысқасы, оның теңдесі өте сирек кездесетін, өкінішке орай, мұндай жас музыкант». Моцарт пен Эйблер өмірінің соңына дейін дос болып қалды. Эйблер былай деп жазды: «Мен оның қайтыс болғанға дейін достығын еш қамсыздықсыз сақтап, оны көтеріп, төсекте жатқанда және соңғы ауыртпалық ауруында күтім жасауға көмектескен бақытты болдым». Моцарт қайтыс болғаннан кейін Констанца Моцарт Эйблерден күйеуінің «Реквиемін» аяқтауды сұрады. Эйблер бұл тапсырманы орындауға тырысты, бірақ оны аяқтамады, мүмкін, ол досы Моцарттың музыкасына деген үлкен құрметінен болды. (Франц Ксавер Зюссмайр тапсырманы орындады).

Соңғы жылдар

1833 жылы Моцарттың "Реквиемін" дирижерлік етіп тұрғанда Айблерге инсульт осып, одан кейін сарайдағы қызметтік міндеттерін атқара алмады. Сарайға қызметі үшін 1835 жылы Айблер дворян титулына ие болды және одан әрі оны Жозеф Леопольд, Эдлер фон Айблер деп атады. Ол 1846 жылғы 24 шілдеде Венада қайтыс болды.