Кіріспе
Гонконгтағы спорт оның мәдениетінің маңызды бөлігі болып табылады. Британдық әсердің 19-ғасырдың соңына дейін созылуына байланысты, Гонконг басқа Азия аймақтарына қарағанда батыстық спорт түрлерімен ертерек танысқан. Қатысу көрсеткіштері бойынша жүгіру, жүзу, бадминтон, баскетбол, фитнес, футбол (футбол) ең көп қатысушыны қамтиды. Ең танымал спорт түрлері: бадминтон (27,5%), жүзу (24%), футбол (18,4%), баскетбол (9,8%) және теннис (3,8%). Қаланың салыстырмалы түрде аз гольф алаңдарына қарамастан, гольф абыройлы және танымал спорт түрі болып табылады. 2009 жылы Гонконг V Шығыс Азия ойындарын сәтті өткізді, бұл аумақта өткен ең ірі спорттық шара болды. Басқа да маңызды халықаралық спорттық жарыстарға 2008 жылғы Жазғы Олимпиададағы ат спорты, Гонконг ашық гольф турнирі, Гонконг жетілігі, Гонконг марафоны, AFC Азия кубогы, EAFF Шығыс Азия кубогы, Гонконг ашық бадминтон турнирі, Гонконг теннис классикасы, Премьер-лига Азия кубогы және Ай мерекесі кубогы кіреді. Гонконг спортшыларының әлемдік рейтингтегі көрсеткіштері жақсарып келеді. 2010 жылдың мәліметтері бойынша, жеті спорт түрінен 32 Гонконг спортшысы әлемнің топ-20-сына, ал алты спорт түрінен 29 спортшысы Азияның топ-10-дық тізіміне енген. Сонымен қатар, 2009 жылы Гонконг спортшылары мүгедектік бойынша төрт әлем чемпионатын және екі Азия чемпионатын жеңіп алды.
Тарих
Гонконг қалалық үйі 1849 жылы «Виктория демалыс клубының» алғашқы орналасқан жерінде салынған, ал бұл клуб 1832 жылдан бері Кантон қаласында жұмыс істеп келген. Бұл Гонконг тарихында құрылған алғашқы спорт клубы. Алғашқы спорт түрлеріне ескек есу сияқты су спорты түрлері кірген. Гонконг ашық гольф турнирі – Гонконгтағы ең көне кәсіби спорттық жарыс. Гонконгтағы басты спорт түрі футбол, ол негізінен 19 ғасырдың соңына дейін британдық әсерге байланысты дамыған. Алғашқы құжатталған команда 1904 жылы Мок Хинг құрған «Оңтүстік Қытай атлетика клубы» ретінде құрылған «Қытай футбол командасынан» шыққан.
Өтпелі кезең
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Гонконгтың әуесқой спорт федерациясы және Олимпиада комитеті (ASF&OC) құрылды. Комитет жарыс кезінде Гонконгты ұсыну үшін спортшы-жетекшілерді таңдады. Кейіннен комитет Ұлттық Олимпиада комитеті деп аталды. 1997 жылы егемендік күшіне енгеннен кейін Гонконг халықаралық жарыстарда "Гонконг, Қытай" деген атпен, Баухиния аймағының туымен қатысады. Ол Қытай Халық Республикасынан бөлек қарастырылады және ойындарда жеке қатысушы ретінде есептеледі. Гонконгта көптеген спорт түрлері бар, олардың көпшілігінің өздерінің қауымдастықтары, көптеген клубтары мен топтары бар, сондай-ақ YWCA және YMCA сияқты ұйымдармен де қамтамасыз етілген. Гонконг тұрғындарына кеңінен жарияланбаған спорт түрлерін табуға көмектесетін жергілікті ұйымдар да жұмыс істейді. Гонконг үкіметі Пекин Олимпиадасына дейін спорттық іс-шараларды белсенді түрде қолдады.
Бадминтон
Бадминтон Гонконгтағы ең көп таралған спорт түрлерінің бірі. Қазіргі кездегі белгілі кәсіпқой спортшылардың ішінде аралас жұптар сыныбында әлемдік рейтингте 2-орынға жеткен Це Ин Сует/Тан Чун Ман және ерлер жекелей сыныбында ең жоғары 6-орынды иеленген Нг Ка Лонг Ангус бар.
Баскетбол
Баскетбол Гонконгтағы ең танымал спорт түрлерінің бірі. Бұл британдық дәстүр Гонконгтағы ең маңызды ойын-сауық және құмар ойындарының институты ретінде өз ізін қалдырды. 1884 жылы Royal Hong Kong Jockey Club ретінде құрылған коммерциялық емес ұйым, әр маусымда Happy Valley және Sha Tin екі жарыс жолында 700-ге жуық жарыс өткізеді. Бұл спорт жыл сайын Гонконгтың салық кірісінің 11% астамын құрайды. Жолдан тыс ставкалар шетелдік букмекерлік кеңселер арқылы қолжетімді. 2009 жылы жылқы жарысына жасалған ставкалар бір жарысқа орташа есеппен 12,7 миллион АҚШ долларын құрады, бұл ең жақын бәсекелес Франциядан (2 миллион АҚШ доллары) 6 есе көп, ал АҚШ-та тек 250 000 доллар жиналды. Кейбіреулер жылқы жарысына ставка жасауды инвестиция деп есептейді.
Лакросс
Гонконгтың ерлер лакросс құрамасы Азиядағы ең үздік командалардың бірі. Ол лакросс бойынша әлем чемпионатына бес рет қатарынан қатысу жолдамасын алды. Гонконг 19 жасқа дейінгілер арасындағы лакросс әлем чемпионатына ұлттық құрамаларын жіберді. 2021 жылдың қазан айында Гонконгтың әйелдер лакросс құрамасы Хорватияның Сплит қаласында өткен Далмация кубогында қола жүлдесін жеңіп алды. Әйелдер лакроссынан әлем чемпионатына дайындық кезінде Гонконг Чехияны 8:4 есебімен жеңіп, команда капитаны Дафни Ли турнирдің ең құнды ойыншысы атағын иеленді. Бас жаттықтырушы – Женифер Марросу.
Регби одағы
Регби көптен бері қалыптасқан, оның бір себебі – бұл елдің бұрынғы британдық колония болғандығы. Қытай Халық Республикасынан өзгеше, ол жүз жылдан астам уақыттан бері үздіксіз дамып келеді және ең бастысы – жетіліктен (sevens) турнирлерімен танымал. Гонконг регби футбол одағы 1953 жылы құрылды.
Гонконг ойындары
Гонконг ойындары – 2007 жылы алғаш рет өткізілген аумақтық көп түрлі спорттық жарыс. Гонконгтың 18 ауданы қатысушы ретінде өнер табады.
Гонконг марафоны
Гонконг марафоны әр жылғы ақпан айында өтеді және 30 000-ға дейін қатысушыны тартады.
Халықаралық спорттық іс-шаралар
Гонконг түрлі халықаралық спорт жарыстарында Қытайдан бөлек қатысады. Гонконгтың 1997 жылға дейінгі британдық басқару кезеңінде де өз командасы болған.
Азия ойындары
Гонконг 1954 жылдан бері Азия ойындарына қатысып келеді. Ең соңғы қатысуы 2022 жылғы Азия ойындары болды. Үкіметтің қолдауымен, Қытайдың Гонконг Спорт Федерациясы және Олимпиада комитеті 2000 жылы Азия Олимпиадалық Кеңесіне (АОК) 2006 жылғы Азия ойындарын қабылдауға Гонконгтың үміткерлігін ұсынды. Гонконг 2000 жылдың 12 қарашасында Оңтүстік Кореяның Пусан қаласында өткен АОК-нің жалпы мәжілісінде Дохаға бәсекелестікте жеңіліп қалды.
Шығыс Азия ойындары
Гонконг 1993 жылдан бері барлық Шығыс Азия ойындарына қатысып келеді, Шығыс Азия ойындары қауымдастығының (ШАОҚ) мүшесі болып табылады. Аймақ 2009 жылы Шығыс Азия ойындарын қабылдады.
Достастық ойындары
Гонконг 1934 жылдан 1994 жылға дейін Ұлттар Достастығы ойындарында Британ колониясы ретінде қатысты (1986 жылғы ойындардан бастап тәуелді аумақ ретінде). Жылдар бойы Гонконг командасы бірнеше медаль жеңіп алды, оның ішінде газондық доптан да медальдарды иеленді.
Жазғы Олимпиада ойындары
Гонконг 1952 жылы Финляндияның Хельсинки қаласында өткен жазғы Олимпиада ойындарынан бері барлық жазғы Олимпиада ойындарына қатысып келеді. Алғашқы медаль 1996 жылы АҚШ-тың Атланта қаласында өткен Олимпиада ойындарында жеңіліп алынды. Ли Лай Шань әйелдер арасындағы желкендесуден (mistral individual event) алтын медаль жеңіп алды. Қызығы, бұл Гонконгтың британдық аумақ ретінде жеңген соңғы медалі болды. Аумақ 2000 жылы Сиднейдегі Олимпиада ойындарына жаңа атаумен және жаңа аймақтық тумен алғаш рет қатысты. Гонконг 2004 жылы Грекияның Афины қаласында өткен Олимпиада ойындарында екінші Олимпиада медалін жеңіп алды – үстел теннисінен ерлер жұбы сайысында күміс медаль. 2012 жылы Лондонда Уай Сзе Лидің қола медалі Гонконгтың велоспорттағы алғашқы Олимпиада медалі және жалпы есепте үшінші медалі болды. Токио-2020 Олимпиадасында Чхун Калонг Гонконг үшін Олимпиада алтын медалін жеңіп алды, бұл Гонконгтың қайтарылғаннан кейінгі алғашқы Олимпиада алтын медалі. Сол Олимпиадада Сиобхан Бернадетт Хоуги екі күміс медаль жеңіп алды, ал әйелдерден құралған үстел теннисі командасы, Грейс Лау Мо Шенг және Ли Вай Сзе әрқайсысы бір қола медаль жеңіп алды. 2008 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының ат спорты түрлері Гонконгта өтті. Бұл Олимпиада ойындарын екі ұлттық олимпиадалық комитет – Қытай Халық Республикасы және Гонконг бірлесіп өткізген екінші жағдай болды. Гонконг спорт институтында (Fo Tan, Sha Tin) шоу-жүгіру және дрессаж жарыстары өтті. Үш күндік жарыстың кросс-кантри кезеңі Шэун Шуйда, Биас өзенінің ат спорты орталығы мен Фанлинг гольф алаңында өткізілді.
Қысқы Олимпиада ойындары
Гонконг 2002 жылы АҚШ-тың Солт-Лейк-Сити қаласында өткен қысқы Олимпиада ойындарына алғаш рет қатысты. Гонконг қысқы ойындарда әліге дейін медаль жеңіп алған жоқ.
Паралимпиада ойындары
Гонконг алғаш рет 1972 жылғы жазғы Паралимпиадада көзге түсті, онда он ер адамнан құралған команда қатысты. Бұл команда ешқашан қысқы Паралимпиадаға қатыспаған.
Гонконг жетіліктері
Гонконг жетіліктері 1976 жылы құрылған және 1997 және 2005 жылдардан басқа жыл сайын наурыз айында өткізіліп келеді. Ол IRB Sevens World Series турнирінің ең бастысы саналады. Гонконг регби футбол одағы ұйымдастырған бұл турнир жыл сайын наурыз айының соңғы демалыс күндері екі жарым күнге созылады. Оған 22 ел қатысады.
Әлемдік ат спорты ойындары
Гонконг 2014 жылы Францияның Нормандия қаласында өткен алғашқы Дүниежүзілік ат спорты ойындарына (WEG) төзімділік, конкур және пара-дрессаж жарыстарында қатысты.
Гей ойындар
Гонконг 11-ші Гей ойындарының өткізілетін қаласы ретінде 2017 жылдың 30 қазанында Париждегі де Виль қонақ үйінде өткен гала-шарада жарияланды. Олар бірінші кезеңде дауыстардың көп бөлігін алып жеңіске жетті. Бұл Гей ойындарының Азияда алғаш рет ұйымдастырылуы. 2022 жылы ХІ Гей ойындарын қабылдауға ниет білдірген қалалардың "алдын ала тізімі" 2016 жылдың сәуір айында жарияланды. Құнынан тыс, он жеті қала өтінім беруге мүдделілік танытты. 2016 жылдың 30 маусымында Гей ойындары федерациясы он бір қаланың ресми түрде өтінім беруге ниет білдірген хаттарын тапсырғанын хабарлады. Анахайм, Атланта, Де-Мойн, Мэдисон, Миннеаполис және Сан-Антонио өтінім беру мүмкіндігінен бас тартты. 2016 жылдың 31 шілдесінде 9 қала өтінім беру процесінде қалу үшін екінші тіркеу ақысын төледі. Осы кезеңде Кейптаун мен Тель-Авив өтінімдерінен бас тартып, 2026 жылы өтетін XII Гей ойындарына қатысуға ниетті екендерін мәлімдеді. 2016 жылдың 30 қарашасында сегіз үміткер қала өтінімдерін ұсынды, ал бұл кезеңде Лос-Анджелес қатысудан бас тартты.