Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Батыс Австралия жағалауындағы арал.
Island off the coast of Western Australia
Бароу аралы – Батыс Австралияның Пилбара жағалауының солтүстік-батысында орналасқан арал. Бұл арал Батыс Австралиядағы Дирк Хартог аралынан кейін екінші ең үлкен арал болып табылады.
Barrow Island is a island northwest off the Pilbara coast of Western Australia. The island is the second largest in Western Australia after Dirk Hartog Island.
Ерте тарихы және еуропалықтардың ашылуы
Бұл аралға шамамен 4000 немесе одан да көп жыл бұрын Австралияның жергілікті халқы келген. Ол құрлықтан шамамен 6800 жыл бұрын бөлінген. 1960 жылдары Барроу аралынан тас артефакттар, оның ішінде бірнеше тозған жарықтар мен магмалық және метаморфтық тау жыныстарынан, сондай-ақ шерттен жасалған сынықтар табылған. Филип Паркер Кинг 1816 жылы аралға Адмиралтейство хатшысы және Корольдік географиялық қоғамның негізін қалаушы сэр Джон Барроудың құрметіне ат қойды. 1800 жылдан бастап бұл аймақта кит аулаушылар жұмыс істегені белгілі. Кит аулаушылардың алғашқы ресми сапары 1842 жылы тіркелді, ал сапарлар 1864 жылға дейін жалғасты. 1870 жылдары капитан Уильям Каделл оны тұтқындап, 1876 жылы колониядан шығарып жібергенге дейін аралды Австралияның аборигендерін құл саудасы орталығы ретінде пайдаланды. Жақын жердегі перлендіру өнеркәсібінде құл еңбегі қолданылды. Аралда гуано табылған, ал 1883 жылы оны қазу жұмыстары басталды. 1880 жылдардың соңына дейін ол қазылып алынып, Перт қаласындағы базарларға сатылды.
The island was visited by Indigenous Australians approximately 4,000 or more years ago. It separated from the mainland approximately 6,800 years ago. Stone artefacts including several weathered flakes and fragments made of igneous and metamorphic rocks and chert were collected from Barrow Island in the 1960s. Phillip Parker King named the island in 1816 after Sir John Barrow, a Secretary of the Admiralty and founder of the Royal Geographical Society. Whalers were known to operate in the area from about 1800 onwards. The first recorded visit by whalers was in 1842 with continued visits occurring until 1864. The island was used as a slave trading centre for Aboriginal Australians during the 1870s by Captain William Cadell until he was arrested and removed from the colony in 1876. Slave labour was used in the nearby mainland pearling industry. Guano was found on the island and mining began in 1883. It was mined for the remainder of the 1880s and sold to markets in Perth.
Қоршаған орта
Барроу аралы тікенекті шөптесін далаларымен және термит үйінділерімен танымал. Барроу аралының географиялық ерекшелігі – толқынды әктас үстірттері болғанымен, аралдың айналасы құмды жағалаулар мен тасты жағалаулар, төменгі жартастар, құмдық тізбектер, тұзды алқаптар мен рифтердің қосындысынан тұрады. Австралия материгінен оқшауланғандығы және заңдық статусымен қорғалғандығы себепті, Барроу аралы Батыс Австралиядағы ең маңызды табиғат сақтау қорықтарының бірі болып табылады. Бұл "А" класты қорық, Австралиядағы мемлекеттік жерлерге қолданылатын ең жоғары деңгейдегі қорғау статусы. Ұлттық саябақ немесе "А" класты табиғат қорығы құрылғаннан кейін, Парламенттің екі палатасының келісімісіз, олардың аумағында кен өндіруге және жалпы мақсаттағы жалға беруге рұқсат берілмейді, ал қоршаған орта министрінің арнайы рұқсаты болмаса, онда кен өндіру жүргізілмейді. Мұндай жағдай 2003 жылы туды, ол кезде қорықтың бір бөлігі "Горгон" газ кен орындасын дамыту бағдарламасын жеңілдету үшін бөлініп алынды. Арал сүтқоректі жануарлардың алуан түрлілігімен белгілі, оның ішінде бірнеше түрі қазірде құрып кеткен немесе Австралия материгінде саны күрт азайған. Аралда сүтқоректілердің он үш түрі кездеседі, олардың ішінде көзді қасқалы валлаби, қазылған беттонг, алтын бандикут, қара жақтаулы тас валлаби, Барроу аралының евросы және Барроу аралының тышқаны (Pseudomys nanus ferculinus) бар. Арал сонымен қатар 43 түрлі құрлықтағы жорғалаушыларға мекен, олардың ішінде әртүрлі айдаһарлар, аяқсыз кесірткелер, гекостар, скинктер, жыландар мен мониторлар бар. Бірақ аралдың жануарлар дүниесі көбінесе сақталған. 1990 жылы қара егеуқұйрықтардың (Rattus rattus) қоныстанғаны анықталды, бірақ олар Парктер және жануарлар дүниесі департаменті (бұрынғы CALM) тарапынан жойылды. Қазіргі қауіптерге инвазивті түрлер (оның ішінде арамшөптер, жабайы мысықтар, үй геккосы және т.б.) аралға енуі, құрылыс үшін жерді тазалау, өрт және аурулар жатады. Барроу аралындағы әктас үңгірлері жер астындағы экологиялық қоғамдастықтарды қолдайды. Оларға эндемикалық және осал түрлер кіреді. Омыртқасыз жануарлардың түрлеріне стигофауна, Nedsia, Liagoceradocus және басқа да туыстардың амфиподты шаянкөздері жатады. Бұл жануарлар көбінесе тұзды жер асты суының үстіндегі тұщы судың "линзасы" – анхиалиндік жүйеде мекендейді, оны олар соқыр үңгір балықтары (Ophisternon candidum) және екі соқыр үңгір балықтары, Milyeringa veritas және Milyeringa justitia сияқты үңгір балықтарымен бөліседі. Үңгір жүйелерінде троглофауналар да табылған; оларға шизомид Draculoides bramstokeri және мүмкін жалғыз троглобиттік кесіртке – Anilios longissimus жатады. "Барроу сыныбынан" шығатын күкірттегі газ химиялық автотрофты энергия өндіру арқылы осы алуан түрлі қоғамдастықтың тіршілігін қамтамасыз етуі мүмкін.
Barrow Island is noted for its flat spinifex grasslands spotted with termite mounds. While the main feature of Barrow Island's geography is the undulating limestone uplands, the island is surrounded by a mixture of sandy beaches and rocky shores, low cliffs, dunes, salt flats, and reefs. Due to its isolation from mainland Australia and protection afforded under its statutory status, Barrow Island is one of the most important conservation reserves in Western Australia. It is an "A class" reserve, the highest level of conservation protection available for Crown land in Australia. Once a national park or class A nature reserve is made, mining leases and general purpose leases cannot be granted over them without the consent of both Houses of Parliament, and actual mining cannot take place within them without specific permission of the Minister for Environment. This occurred in 2003, when a portion of the reserve was excised in order to facilitate the Gorgon gas development program. The island is known for its diversity of mammalian fauna, including several species now extinct or greatly reduced on mainland Australia. Thirteen mammal species exist on the island, including the spectacled hare wallaby, burrowing bettong, golden bandicoot, black flanked rock wallaby, Barrow Island euro and Barrow Island mouse (Pseudomys nanus ferculinus). The island is also home to 43 species of terrestrial reptiles including a variety of dragons, legless lizards, geckos, skinks, snakes and monitors.) but the island fauna is largely intact. Black rats (Rattus rattus) were discovered to have established in 1990, but were eradicated by the Department of Parks and Wildlife (then CALM). Current threats include invasive species (including weeds, feral cats, common house gecko, etc.) establishing on the island, clearing for development, fire and disease. Limestone caves on Barrow Island support subterranean ecological communities. These include endemic and vulnerable species. Invertebrate species include Stygofauna, amphipod crustaceans, of Nedsia, Liagoceradocus and other genera. These mostly inhabit an anchialine system, a 'lens' of fresh water above the saline ground water, which they share with cave fish species such as the blind cave eel (Ophisternon candidum), and two blind cave gudgeons, Milyeringa veritas and Milyeringa justitia. Troglofauna have also been discovered within the cave systems; these include the schizomid Draculoides bramstokeri and perhaps the only troglobitic reptile—Anilios longissimus. Hydrogen sulphide produced by the "Barrow fault" may sustain this diverse community through chemoautotrophic energy production.
Құстар
Барроу аралы BirdLife International ұйымы тарапынан маңызды құс аймағы деп танылған. Аралда Барроу аралының қара-ақ жұлдыздары (Malurus leucopterus edouardi) мекендейді, бұл – құрып кету қаупі төніп тұрған ақ қанатты жұлдыздардың (Malurus leucopterus) ендемик түршесі. Арал сонымен қатар сұр құйрықты таттлер, қызыл мойынды стинт, ақ-қара остеркацтер және жұлдызтай терн құстарының әлемдік популяциясының 1%-дан астамын қамтиды, сондай-ақ сирек кездесетін қызылқұм торғайының (spinifexbird) оқшауланған популяциясына да жағдай жасайды.
Barrow Island has been classified by BirdLife International as an Important Bird Area. Birds include the Barrow Island black and white fairy wren (Malurus leucopterus edouardi), an endemic subspecies of the white winged fairy wren which is regarded as vulnerable to extinction. The island also supports over 1% of the world populations of grey tailed tattler, red necked stint, pied oystercatcher, and fairy tern, as well as an isolated population of the spinifexbird.
Қорғау
Батыс Қалқан жобасы аймаққа енгізілген түрлердің әсерін азайту мақсатында іске асырылды. Корпоративтік және мемлекеттік органдардың бағдарламалар бойынша ынтымақтастығы нәтижесінде аралдың аз зерттелген жер асты фаунасы туралы зерттеулер жасалды.
The Western Shield project has sought to reduce the impact of introduced species to the region. Corporate and state government cooperation on programs has produced studies into the little known subterranean fauna of the island.
Мұнай
1964 жылы аралда коммерциялық көлемде мұнай табылды, оны Батыс Австралиялық Мұнай компаниясы (WAPET) тапты, ал көп ұзамай алғашқы мұнай кен орны құрылды. 1995 жылы аралдың оңтүстік жартысының көп бөлігінде мұнай мен табиғи газ өндіретін 430 ұңғыма болған. Бұл орын Австралияның мұнай өндіру бойынша жетекшісі болып табылады. Мұнай танкерлері теңізге созылған су асты құбырлары арқылы толтырылады. WAPET аралда жұмысшылар үшін 200 бөлмелі тұрғын үй кешенін салды. Сондай-ақ, жұмысшылар мен жабдықтарды Каратха мен Перттен тасымалдау үшін Бароу аралы әуежайы деп аталатын жеке әуежай құрылды.
Oil was discovered on the island in commercial quantities in 1964 by West Australian Petroleum Pty Ltd (WAPET), and the first oil field was established shortly after. In 1995, there were 430 wells producing oil and natural gas across most of the southern half of the island. The site has been Australia's leading producer of oil. Oil tankers are filled by a submarine pipeline that extends offshore. WAPET established a 200 room apartment complex for workers on the island. A private airport facility known as Barrow Island Airport was also established to transport workers and equipment from Karratha and Perth.
Газ
2009 жылдың желтоқсанында Chevron, ExxonMobil және Shell компанияларының австралиялық еншілес компаниялары арасындағы консорциум Батыс Австралия үкіметінен аралдың солтүстігіндегі табиғи газ қорын игеруге қатысты экологиялық келісім алды. "Горгон" газ жобасы деп аталған бұл жоба 2017 жылы аяқталды. Шамамен қамтамасыз ететін газ көлемі оны Австралияның ең ірі жобаларының біріне айналдырады.
In December 2009, a development consortium between the Australian subsidiaries of Chevron, ExxonMobil, and Shell received environmental approvals from the Government of Western Australia to develop natural gas reserves north of the island. Known as the Gorgon gas project, it was completed in 2017. Offering an estimated of gas makes it one of Australia's largest developments.
Климат
Барроу аралында ыстық шөлді климат (Köppen: BWh) басым, жазда өте ыстық және ылғалды болып, жауын-шашын мөлшері айнымалы, ал қыста жылы және құрғақ болады.
Barrow Island has a hot desert climate (Köppen: BWh) with very hot, humid summers with highly variable rainfall; and warm, dry winters.
Ең жоғарғы жел рекорды
Дүниежүзілік метеорологиялық ұйым Барроу аралын ең жоғары торнадолық емес желдің жылдамдығы тіркелген орын деп белгіледі – 408 км/сағ (254 миль/сағ). Бұл жел шабуылы 1996 жылдың 10 сәуірінде Оливия қатысты тропикалық дауылы кезінде болған. Алдыңғы рекорд 1934 жылдың сәуір айында АҚШ-тың Нью-Гэмпшир штатындағы Вашингтон тауында сағатына 372 км жылдамдықпен тіркелген.
The World Meteorological Organization established Barrow Island as the location of the highest non tornadic wind gust ever recorded, at 408 km/h (254 mph). The gust occurred on 10 April 1996, during Severe Tropical Cyclone Olivia. The previous record was a 372 km/h (231 mph) gust at Mount Washington, New Hampshire, United States in April 1934.