Кіріспе
Санкт-Петербург мешіті (Санкт Петербу́ргская мече́ть) 1913 жылы ашылғанда Түркиядан басқа Еуропадағы ең ірі мешіт болды. Мешіт Санкт-Петербург қаласының орталық бөлігінде орналасқан. Оның екі минареті 49 метр биіктікте, ал күмбезі 39 метр биіктікте. Онда бес мыңға дейін адам намаз оқи алады. Бұхара әмірі Абдул Ахат ханның билік құрған 25 жылдығын еске алу үшін 1910 жылы негізі салынды. Сол кезде Ресей астанасындағы мұсылман халқы 8 мыңнан асып кеткен. Жоспарланған құрылыс олардың көп бөлігін қабылдауға мүмкіндік берді. Архитектор Николай Васильев мешітті Самарқандағы Әмір Темірдің кесенесі – Гур-э-Амир үлгісінде салған. Құрылысы 1921 жылы аяқталды. Намаз оқу кезінде ерлер мен әйелдер бөлек орындарда болады; әйелдер жоғарғы қабатта, ал ерлер төменгі қабатта намаз оқиды. Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары мешіт жабылып, тек 1956 жылы, Суық соғыс кезеңінде қайта ашылды.
The Saint Petersburg Mosque (Санкт Петербу́ргская мече́ть), when opened in 1913, was the largest mosque in Europe outside Turkey. The mosque is situated in downtown St Petersburg. Its two minarets are 49 meters high and the dome is 39 meters high. It can accommodate up to five thousand worshippers. The founding stone was laid in 1910 to commemorate the 25th anniversary of the reign of Abdul Ahat Khan in Bukhara. By that time, the Muslim community of the Russian then capital exceeded 8,000 people. The projected structure was capable of accommodating most of them. The architect Nikolai Vasilyev patterned the mosque after Gur e Amir, the tomb of Tamerlane in Samarkand. Its construction was completed by 1921. Worshippers are separated by gender during worship service; women worship on the upper floor, while the men worship on the ground floor. During World War II, the mosque was closed, and it was only reopened in 1956, during the Cold War.
Тарих
1882 жылы Селім Гәрәй Тевкелев, 1865 жылы Орынбор муфтиі болып тағайындалған, Санкт-Петербургте мешіт салуға министр граф Толстойдан рұқсат алды. 1906 жылы министр мешіт құрылысына 10 жыл ішінде 750 000 рубль жинау үшін Ахун Атаулла Баязитов басқаратын арнайы комитет құрды. Олар бүкіл Ресейде ақша жинауды ұйымдастырып, көптеген демеушілерден қайырымдылық алды. Сонымен қатар, Орталық Азиядан келген көптеген дағдылы шеберлер мешіт құрылысына қатысты. Фасадтары араб каллиграфиясымен жазылған Құран аяттарымен әсемделген. Ішкі бағаналар жасыл мәрмәрден жасалған. Мешіт Орталық Азия шеберлері тоқыған үлкен, арнайы кілемдермен жабылған. 1940 жылы Кеңес үкіметі діни қызметтерді тоқтатып, ғимаратты медициналық жабдықтар сақтайтын қоймаға айналдырды. 1956 жылы, қалаға келгенінен он күн өткен соң, Индонезияның бірінші президенті Сукарноның өтініші бойынша мешіт Санкт-Петербург мұсылман діни қауымына қайтарылды. 1980 жылы мешітте ауқымды қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді.