1016 жылғы Норвегия жағалауындағы теңіз шайқасы

Кіріспе

1016 жылы Норвегия жағалауындағы теңіз шайқасы. Несжар шайқасы (Slaget ved Nesjar) – 1016 жылы Норвегия жағалауында болған теңіз шайқасы. Бұл Олав Харальдссон (кейіннен Әулие Олав) патшалығының маңызды оқиғасы болды. Исландиялық скальд және сарай ақыны Сигватр Тордарсон шайқасты еске алу үшін Nesjavísur поэмасын жазды. Шайқас орны деп саналатын Ларвик, Вестфолл округіндегі Хельгероа ауылында шайқасқа 1000 жыл толуына орай Несжар монументі деп аталатын ескерткіш орнатылды.

Тарихи дерек

Дәстүр бойынша, шайқас Ослофьордтың батыс жағында, мүмкін, жақын маңда болған. Нақты орны белгісіз, бірақ бүгінгі Лангесундфьорден шығанағында, Фриерфьордта, Брунелансқа жақын, Ларвик, Вестфолдта болған деседі. Шайқасқа қатысқан тараптар – патшалық таққа талапкер Олав Харальдссон және швед вассалы Свейнн Хаконарсонды қолдаған одақ. Олав Триггвасон Сволдер шайқасында жеңілгеннен кейін Норвегия екі бөлікке бөлінген: біріншісі – Свейнн Хаконарсон басқарған шведтік бөлік, екіншісі – Эйрикр Хаконарсон басқарған даттық бөлік. Бірақ Эйрикр өз қарындасының күйеуі, Ұлы Кнутпен Англияны жаулап алу науқанына қосылғаннан кейін даттық үстемдік құлап, билікке Харальд Сұлушаштың әулетінен шыққан Олав Харальдссон келді. Трёнделагта орналасқан Свейнн, Олавтың Шығыс Норвегияда қолдау жинап жатқанын естіген. Ол Норвегия жағалауымен жүзіп, жол бойы Норвегияның шаруа басшыларының бірнеше одақтастарымен бірікті. Олардың ең танымалдары – Эрлинг Скьялгссон. Ал Олав Харальдссон өз күштерін жинап, Свейннге қарсы соғысу үшін солтүстікке қарай сапар бастады. Флоттар 1016 жылғы 25 наурызда, Палм жексенбісінде жағалауда шайқасты. Шайқас туралы көп мәлімет сақталмаған, бірақ ол көп шығынға ұшыраған қатал шайқас деп есептеледі. Басты тұлғалардың ешқайсысы қаза болған жоқ, бұл дәуірдегі басшылардың әдеті сондай болатын. Алайда, Свейнн Хаконарсон қуылып, биліктен бас тарды. Свейнн Швецияға қайтып, Норвегияны қайта басып алу үшін күш жинамас бұрын аурудан қайтыс болды. Енді король Олавқа Норвегияны біріктіруге мүмкіндік ашылған сияқты көрінді. Бірақ ол кейін Эрлинг Скьялгссонмен одақтасуға мәжбүр болды, бұл одақ әрқашан шиеленіскен. Бұл одақ 1028 жылы Рогаландтағы Бокнафьорден шайқасында Эрлинг Скьялгссонның қаза болуымен күрт аяқталды. Оның ізбасарлары екі жылдан кейін, король Олавтың өзі Стиклестад шайқасында қаза тапқанда, кек алды.

Tradition places the location of the battle in west end of Oslofjord, possibly near The exact location is unknown, but it is somewhere in today's Langesundfjorden inlet in Frierfjord near Brunlanes, Larvik in Vestfold. The fighting parties were the throne claimant Olav Haraldsson on one side and an alliance backing the Swedish vassal Sveinn Hákonarson on the other. After the defeat of Olav Tryggvason at the Battle of Svolder, Norway had been divided into a Swedish part governed by Sveinn Hákonarson and a Danish part run by Eiríkr Hákonarson. However, after Eiríkr joined his brother in law Canute the Great in his campaign to conquer England, Danish rule folded, and power was assumed by Olav Haraldsson, a throne claimant from the Harald Fairhair family line. Sveinn, who was based in Trøndelag, learned that Olav was rallying support in Eastern Norway. He set sail along the coast of Norway. Along the way he joined forces with those of several allies among Norway's farmer chieftains. The most prominent of these was Erling Skjalgsson. Olav Haraldsson, on the other hand, had finished raising his forces, and had begun his trip northwards to confront Sveinn. The fleets clashed off the coast on Palm Sunday 25 March 1016 Few accounts of the battle survive; however, it is generally regarded as a fierce battle with heavy casualties. None of the major players were killed, as would be usual in this age of chieftains leading the line. However, Sveinn Hákonarson was chased off, thus relinquishing his grip on power. Sveinn retreated to Sweden, but he died of illness before he could muster a force to retake Norway. The road now seemed open for King Olav to establish a unified rule of Norway. However, along the way he was later forced to ally with Erling Skjalgsson, an alliance which was always uneasy. It also ended violently when Erling Skjalgsson was killed in connection with the Battle of Boknafjorden in Rogaland during 1028. His followers got revenge two years later, when King Olav himself was killed in the Battle of Stiklestad.