Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фредерик Луи Годе (25 қазан 1812, Нюшатель – 29 қазан 1900, Нюшатель) – швейцариялық протестант теологы.
Frédéric Louis Godet (25 October 1812, Neuchâtel – 29 October 1900, Neuchâtel) was a Swiss Protestant theologian.
Өмірбаян
Годе 1812 жылғы 25 қазанда Нойшательде дүниеге келді. Оның әкесі, заңгер Пол Анри ерте қайтыс болды. Анасы, Еузеби Галло, қыздар мектебін құрған, сондай-ақ ізгі, мықты және зиялы пастордың қызы, оның алғашқы тәрбиесіне өзін арнады. Ол Нойшательде дайындық курстарын оқыды, содан кейін Берлин мен Боннда теологияны оқыды. Ол сол кездегі жетекші теологтармен, яғни Хеңстенберг, Толук, Ницш, Стеффенс, Неандер және Шлейермахермен танысты. Олардың ішінде Неандер оған ең көп әсер етті. Ото фон Герлах пен барон фон Котвицтен рухани ықпал күшті болды, бұл тек зиялылыққа емес, имандылыққа баса назар аударуға мүмкіндік берді. Николаус фон Зинзендорф пен Йоханнес Госснер де оған рухани дағдарысты жеңуге және Құдайдың рақымына деген толық сенімге ие болуға көмектесті. 1836 жылы бітірген соң, ол Нойшательге оралды, онда ол дін қызметкері болып тағайындалды және екі шағын приходтың пасторы болды. Алайда, 1838 жылы ол Пруссияның тәж мұрагері Фридрих Вильгельмге тәрбиеші болып, анасының орнын басу үшін Берлинге қайтып келді. Патша оған Құдайдан қорқуды үйреткен шәкірт болды, ал Годе патшаның өмірінің соңына дейін жақын досы болып қалды. 1844 жылы Берлиннен кеткеннен кейін ол Пруссия корольдік отбасынан өмір бойына зейнетақы алды және Пруссияның тәж принці Вильгельм I-нің капелланы болып тағайындалды. Ол 1844 жылға дейін осы лауазымда болды, содан кейін ол тағы да туған қаласына оралды, онда Валь-де-Руз шіркеулерінің диаконы болды (1844-1850 жж.). Ол шіркеулердің практикалық жұмысына зор күш салып, сенбілік мектептер мен басқа да ұйымдарды ұйымдастырды. Сол жылы ол Каролина Вотраверске үйленді. 1850 жылы ол Нойшательде теология профессоры болып тағайындалды, Жаңа өсиеттің сын тұрғысынан қарастыруы және түсіндіруімен, сондай-ақ кейіннен Ескі өсиетке кіріспемен айналысты. 1851 жылдан 1866 жылға дейін ол Нойшательде пасторлық қызметін де атқарды және діни ұйымдар мен қайырымдылық қоғамдарын құруға белсенді түрде атсалысты. 1873 жылы Нойшатель шіркеуі өзінің тәуелсіздігі мен православиесін жоғалтты, себебі мемлекет заң қабылдады, ол әрбір азаматты туғаннан бастап шіркеу мүшесі етеді, ал дін қызметкерлерінің лауазымға тағайындалуы үшін кез келген сенімді қабылдау міндетті емес еді. Осыған жауап ретінде Годе Нойшательдің еркін евангелистік шіркеуінің негізін қалаушылардың бірі болды және оның теологиялық факультетінде профессор болып жұмыс істеді. 1887 жылы ол зейнетке шықты, ал оның орнына ұлы Жорж келді. Содан кейін ол жазу ісімен айналыса берді. Годе француз тілді протестанттарға неміс теологиялық ой-пікірлерін түсіндіруде үлкен рөл атқарды, ал оның еңбектерінің ағылшын тіліне аударылуы оның халықаралық Жаңа өсиет зерттеулеріне әсерін күшейтті. Годе 1900 жылғы 29 қазанда Нойшательде қайтыс болды. Оның тағы бір ұлы, Филипп Годе, 1913 жылы Нойшатель университетінде француз әдебиетінен профессор болды және оның өмірбаянын жариялады.
Godet was born on 25 October 1812 in Neuchâtel. His father, Paul Henri, who was a lawyer, died early. His mother, Eusébie née Gallot, a pious, strong and intelligent pastor's daughter, who founded a girls' school, devoted herself to his early training. He conducted preparatory studies in Neuchâtel, and then studied theology in Berlin and Bonn. There, he came into contact with the leading theologians of the day, like Hengstenberg, Tholuck, Nitzsh, Steffens, Neander and Schleiermacher. Of these, Neander exerted the greatest influence on him. Important spiritual influences came from Otto von Gerlach and Baron von Kottwitz, ensuring an emphasis on piety rather than mere intellectualism. Nikolaus von Zinzendorf and Johannes Gossner also helped him overcome a spiritual crisis and come to a wholehearted commitment and faith in God's grace. Upon graduation in 1836, he returned to Neuchâtel, where he was ordained to the ministry and became pastor of two small parishes. In 1838, however, he returned to Berlin in order to succeed his mother as tutor for the crown prince, Frederick William of Prussia. The prince was a receptive pupil for the clergyman, who taught him fear of God, and Godet remained a close friend of the Emperor to be for the rest of the latter's life. When he left Berlin, in 1844, he received a lifetime pension from the Prussian royal family, and was appointed chaplain to the Prince Royal of Prussia William I. He retained the position until 1844, when he once again returned to his home town, where he became deacon of the churches of Val de Ruz (1844 1850) He devoted himself with great energy to the practical works of the churches, organizing Sabbath schools and other agencies. The same year he married Caroline Vautravers. In 1850, he was appointed professor of theology at Neuchâtel, having charge of New Testament Criticism and Exegesis, and later also of Old Testament Introduction. From 1851 to 1866 he also held a pastorate in Neuchâtel, and he tirelessly set up religious agencies and philanthropic associations. By 1873, the Church of Neuchâtel had lost both its freedom and its orthodoxy, as the state passed a law that made every citizen a member of the church by virtue of his birth, and ministers were declared eligible for office apart from subscription to any creed. In response, Godet became one of the founders of the free Evangelical Church of Neuchâtel, and professor in its theological faculty. He retired in 1887, and was succeeded as professor by his son George. Afterward, he continued to publish. Godet did much to interpret German theological thought to French–speaking Protestants, and the English translations of his works made him influential in international NT scholarship. Godet died on 29 October 1900 in Neuchâtel. Another son of his, Philippe Godet, became a professor of French literature at University of Neuchâtel and published his biography in 1913.
Теология
Годе сол кездегі ең маңызды түсіндірмелердің авторы болды, олар көптеген тілдерге аударылып, қазір де басылып жатыр, сондай-ақ көптеген мақалалар жазды. Кристоф Эрнст Лютхардттың түсіндіру жолын жалғастырған, оның Иоанн Евангелиясына арналған түсіндірмесі оның ең көрнекті еңбектерінің бірі саналады. Ол өзінің еңбектері арқылы Жаңа Өсиеттің, әсіресе Евангелиялардың нақтылығы мен сенімділігін қорғады. Годе өзі мәтіндік сыншы болған жоқ. Дәстүрлі Византиялық (грек-латындық) мәтін мен Александриялық сындық мәтін арасындағы пікірталасқа қатысты, Годе «тексті рецептістегі» ұзын оқылымдарды мұқият және контексттік тұрғыдан қарастырды, бірақ «өзгерістердің басталуын анықтауға болатын кезеңге дейінгі грек мәтінінің құжатын шешуші түрде табуға» деген үмітін білдірді. Годе кейбір «қабылданған оқылымдардың» «түзетулер» болуы мүмкін деп сенді, бірақ сондай-ақ былай деп жазды: «Менің ойымша, грек-латындық мәтін Б және א-ның «бейтарап» мәтінінен және жалпы алғанда, басқалардың барлығынан жақсырақ, сонымен қатар, Хорт пен Весткотттың «сирияға қарсы» деп атаған мәтіндері, контекст бойынша салмақтағанда, Византиялық оқылымдардан төмен». Иоанн Евангелиясына арналған түсіндірмесінің кіріспесінің соңында ол былай деді: «Мен оқырманнан әрбір жағдайдың мән-жайын зерттеуді және мұқият қарастыруды сұраймын. Мен осы ойлармен тек қана жабылуға тырысылып жатқан мәселені ашық қалдыруды қалаймын». Годе «білімді білудің жоқтығын» деп санаған және «Александриялық» оқылымдарға деген жақпарушылықты сынға алды. Алдын ала тағдыр туралы кальвинистік көзқарасты қабылдамағандықтан, Годе жиі Арминиялық теологтардың назарына тартылды. Христологияда ол Вольфганг Фридрих Гесс ұсынған модернистік кенотикалық теорияны ұстанды, оған сәйкес, денеге ену екі түрлі жағдайды бір субъектінің қабылдауы емес, құдайлық субъектінің ерікті түрде адамдық жағдайға төмендеуі болды. Оның еңбегі Жаңа Өсиет зерттеушілерінің кенотикалық мотивке деген көзқарасын өзгертуге үлкен үлес қосты. Құрбандық туралы ол Құдайдың адаммен, сондай-ақ адамның Құдаймен татуласуын растады, бірақ кейбіреулер Мәсіхтің азаптары күнәге қатысты Құдайдың талаптарын қанағаттандыру және өтеу арқылы емес, оларды ашу және мойындау арқылы қанағаттандырады деп санайды, осылайша ол құрбандықтың моральдық ықпал ету теориясын және үкіметтік құрбандық теориясын білдіреді. Бірақ Римдіктерге арналған хаттың кіріспесінің алғашқы бетімен салыстырып қараңыз. «Жаратылыстың алты күні» атты еңбегінде ол Хью Миллерді ұстанғандай, Жердің ежелгі екенін дәлелдеді. Сонымен қатар, ол Фердинанд Бюссон сияқты либералды протестантизмнің жақтастарына қарсы православиелік евангелистік христиандықты қызу қорғады.
Godet was the author of some of the most noteworthy commentaries of the time, which have been translated into many languages and are still in print, as well as numerous articles. His Commentary on the Gospel of John, which continues the line of interpretation of Christoph Ernst Luthardt, ranks as the most prominent of his works. Throughout his works, he defends the authenticity and reliability of the New Testament, and particularly the gospels. Godet was himself not a textual critic. With regards to the debate between the traditional Byzantine (Greco Latin) text and Alexandrian critical text, Godet considerately and contextually examined longer readings in the textus receptus, but expressed his hope for a "decisive [ ] discovery of a document of the Greek text anterior to the period when the beginning of alterations can be established." Godet did believe some "received readings" might be "corrections," but also wrote; "there are cases where in my opinion the Greco Latin text is certainly preferable to the so called neutral text of B and א, and in general to the reading of all the others, there are also cases, and in considerable numbers, where the texts called ante Syrian by Hort and Westcott are decidely inferior, when weighed in the balance of context, to the Byzantine readings." At the end of his Introduction to his commentary on John's Gospel, he made the appeal: "I merely ask of the reader an impartial and attentive study of the context in every particular case. All I wish by these reflections is, to keep open the question which there is an apparent wish to close." Godet was critical of what he considered "learned ignorance" and prejudiced favouring of "Alexandrine" readings. Rejecting the Calvinist position on predestination, Godet has often been appealed to by Arminian theologians. In Christology, he held the modernist kenotic theory of Wolfgang Friedrich Gess, according to which incarnation meant, not the assumption of two distinct states by one subject, but the voluntary reduction of a divine subject to the human state. His work contributed to changing the ways of approaching the kenotic motif among New Testament scholars. Regarding atonement, he affirmed a reconciliation of God to man as well as man to God, but was regarded by some as thinking that Christ's sufferings met the divine claims in relation to sin not by satisfying and compensating but by revealing and recognising them, thereby expressing the Moral influence theory of atonement and the Governmental theory of atonement. But compare the first page of the preface to the book of Romans. In his The Six Days of Creation, he argued, following Hugh Miller, for an old earth. In addition, he was an ardent defender of orthodox evangelical Christianity against supporters of liberal Protestantism such as Ferdinand Buisson.
Марапаттар
Базель және Эдинбург университеттерінің құрметті докторы.
Doctor "honoris causa" from University of Basel and University of Edinburgh.