Кіріспе

Швецияның ұлттық өнер галереясы, басқа елдердегі ұлттық мұражайлар. Nationalmuseum (немесе Ұлттық көркемөнер мұражайы) – Швецияның ұлттық галереясы, Стокгольмнің орталығындағы Бласиехольмен түбегінде орналасқан. Музейдің қызметі Бласиехольменнің шекарасынан асып, Грипшомдағы Ұлттық портреттер галереясының коллекциясын, Густавсберг порцелин мұражайын, бірнеше қамалдардағы коллекцияларды және Париждегі Швеция институтын (Institut Tessin) қамтиды. 2018 жылдың жазында Ұлттық музей Жамтли Швецияның солтүстігінде коллекцияның бір бөлігін көрсету үшін Эстерсунд қаласында ашылды. Музейдің демеушілері король Густав III және Карл Густав Тессин. Ол 1792 жылы Kungliga Museet («Корольдік мұражай») деп құрылған. Қазіргі ғимарат 1866 жылы ашылды, сол кезде Ұлттық мұражай деп аталды және 1866 жылғы Стокгольмнің жалпы өнеркәсіптік көрмесін өткізген ғимараттардың бірі болды. 1844 және 1866 жылдар аралығында салынған қазіргі ғимараттың дизайны солтүстік Италия Ренессансы сәулетінен шабыттанды. Оны неміс сәулетшісі Фридрих Август Стулер жобалаған, ол сонымен қатар Берлиндегі Neues мұражайын да жобалаған. Сыртқы жағы салыстырмалы түрде жабық болғанымен, ғимараттың кең ішкі кеңістігінде жоғарғы галереяларға апаратын үлкен баспалдақ басым. Музей 1961 жылы мұражай шеберханаларын орналастыру үшін кеңейтілді, ал мұражайдың қазіргі рестораны 1996 жылы ашылды. Ғимарат 2013 жылы жөндеуге жабылды және 2018 жылдың 13 қазанында қайта ашылды. 132 миллион долларлық жаңарту мұражай коллекциясының көбірек бөлігін көрсетуге және заманауи мекеменің қауіпсіздігін, қолжетімділігін, өрт қауіпсіздігін және климатты бақылауын қамтамасыз ету үшін жүзеге асырылды.

Музейдің алғашқы тарихы

Еуропаның басқа ұлттық галереялары сияқты, Ұлттық музейдің тарихы да меншік құқығының патшалықтан мемлекетке ауысуын, сонан соң жинақтардың жалпы қолжетімді болуын қамтиды. Швецияда қазіргі мемлекеттік өнер коллекцияларының негізі 18 ғасырда қаланды. Ұлттық музей коллекциясына енген көптеген туындылар, мысалы, 18 ғасырдағы француз суреттері, бұрын королева Луиза Ульрикаға тиесілі болған. 1777 жылы патшайымның қаржылық жағдайы нашарлап, бұл оның өнерді іздеуге жұмсаған жоғары шығындарының салдарынан болды. Оның ұлы, король Густав III, анасы коллекциясын және Дротнингхольм сарайын мемлекетке беруге келіскен соң, қарыздарды төледі.

Ғимарат

Стокгольмде корольдік мұражай салу жобасы – барлық уақыттағы ең ірі және ең сәнді құрылыс жұмыстарының бірі болды. Оны толық аяқтауға 12 жыл, ал ішкі жұмыстарға тағы үш жыл кетті. Ғимараттың жобасын неміс сәулетшісі Фридрих Август Штулер, ал интерьерін швед сәулетшісі Фредрик Вильгельм Шоландер жасады. Ғимарат 1866 жылы Стокгольмде өткен жалпы өнеркәсіптік көрменің ашылуымен бірге пайдалануға берілді. Ұлттық мұражай 1935 жылдан бері мемлекеттік ескерткіш мәртебесіне ие. Ғимаратқа Швецияның Ұлттық мүлік басқармасы иелік етеді және оны басқарады.

Жинақ

Мұражай коллекциясы орта ғасырдан 1900 жылға дейінгі шамамен 500 000 суреттен, Рембрандт және басқа голланд суретшілерінің 17 ғасырға тән көрнекті коллекциясынан, сонымен қатар фарфор бұйымдары, кескіндемелер, мүсіндер мен заманауи өнер коллекцияларынан тұрады. Барлық жинақта шамамен 700 000 нысан бар. Мұражайда сонымен қатар көпшілік пен ғалымдарға ашық көркемсурет кітапханасы да бар. Ұлттық мұражай әлемдегі ең ірі портрет миниатюралары коллекциясын ұстап тұр, онда 5200-ден астам туынды бар. Коллекцияда көптеген еуропалық мектептердің миниатюралары, оның ішінде Николас Хиллиард, Исаак Оливер және Луи Мари Отисье туындылары бар. Коллекцияның маңызды бөлігі шебер коллекционер Карл Фредрик Дальгренге тиесілі, ал ерекше туындылар пробка фабрикасының иесі Хьяльмар Викандердің сыйы болған. Викандер миниатюраларды қосымша сатып алу үшін де қаржы бөлген.

Сұлбалар

Суреттер жинағында орта ғасырдың соңынан 1900 жылға дейінгі шамамен 500 000 дана бар. Жинаққа Карл Густав Тессиннің жинаған 2000-нан астам ескі шеберлердің суреттері кіреді. Бұл суреттер 1741 жылдың жазында сарай банкирі Пьер Крозаттың аукционында сатып алынған. Тессин – арзан бағамен сатып алған 14 коллекционердің бірі болды. Қаржылық қиындықтарға байланысты коллекция Адольф Фредрик патшаға сатылды.

"Жаңа Ұлттық мұражай"

2009 жылы Швецияның Ұлттық мүлік кеңесіне (SFV) жаңарту және реконструкция жобасының мүмкіндігін зерттеу тапсырылды, ал топ 2011 жылы үкіметке ғимараттар бағдарламасын ұсынды. 2012 жылы жаңарту және қайта құру жобасын жоспарлау басталды, ал 2013 жылдың ақпан айында Ұлттық музей ғимараттан эвакуациялауды бастады. 2014 жылдың 20 ақпанында SFV-ге үкімет Ұлттық музейді жаңартып, оны толыққанды заманауи музей ғимаратына айналдыруды тапсырды. Жаңарту кезінде ғимарат жұртшылыққа жабық болды, бірақ Ұлттық музей өз коллекциясын Швеция мен шетелдегі басқа да орындарда көрсете берді. Музей 2018 жылдың 13 қазанында король Карл XVI Густавтың, король отбасының басқа мүшелерінің, мәдениет министрі Элис Бах Кунке мен мыңдаған келушілердің қатысуымен қайта ашылды. Музейдің көрме алаңы кеңейтіліп, енді екі есе көп келушіні қабылдай алады және жаңартудан бұрынғыдан үш есе көп туындыларды көрсете алады. Бұрын жабық терезелер мен төбе шамдары көбірек күн сәулесі түсуі үшін және қаланың көрінісі жақсаруы үшін өзгертілді. Көңілді мейрамхана тыныш жерге көшірілді, ал оның бұрынғы орнында кең және тыныш мүсін ауласы пайда болды. Музей бастапқы түс палитрасынан шабыттанған бай түстер схемасын қайтадан алды.