Кіріспе
Иберия түбегіне ендемік жабайы ешкі түрі. Түрлер қорабы.
| атауы = Ибериялық сайысбақ
| кескін = Cabra montés 2. jpg
| кескін сипаттамасы = C. p. hispanica еркегі
| кескін2 = CapraPyrenaicaHispanicaMontCaro. JPG
| кескін2 сипаттамасы = C. p. hispanica мекесі
| статусы = LC
| статус жүйесі = IUCN3.1
| статус анықтамасы =
| таксон = Capra pyrenaica
| авторы = (Schinz, 1838)
| бөлімшелік рангтары = Төрт түрі
| бөлімшесі = Capra pyrenaica hispanica Төрт түрге сипаттама берілген; қазір екеуі жойылған. Португалиялық сайысбақ 1892 жылы, ал Пиренейлік сайысбақ 2000 жылы жойылды. Пиренейлік сайысбақты клондау жобасының нәтижесінде 2003 жылдың шілдесінде бір клон тірі дүниеге келді, бұл оны "қайта тірілген" алғашқы таксонға айналдырды, бірақ клон өкпесінің физикалық кемістіктеріне байланысты туылғаннан кейін бірнеше минуттан кейін қайтыс болды.
Speciesbox
| name = Iberian ibex
| image = Cabra montés 2. jpg
| image caption = Male C. p. hispanica
| image2 = CapraPyrenaicaHispanicaMontCaro. JPG
| image2 caption = Female C. p. hispanica
| status = LC
| status system = IUCN3.1
| status ref =
| taxon = Capra pyrenaica
| authority = (Schinz, 1838)
| subdivision ranks = Subspecies
| subdivision = Capra pyrenaica hispanica Four subspecies have been described; two are now extinct. The Portuguese ibex became extinct in 1892, and the Pyrenean ibex became extinct in 2000. A project to clone the Pyrenean ibex resulted in one clone being born alive in July 2003, making it the first taxon to become "un extinct", although the clone died several minutes after birth due to physical defects in its lungs.
Сипаттамалары
Ибериялық ибекс үлкен және иілгіш тырнақтарымен және қысқа аяқтарымен сипатталады. Бұл физикалық бейімделу оған жалаңаш, тасты, кедір-бұдыр және тік беткейлерде жүгіріп, секіріп, потенциалды жыртқыштардың жете алмайтын жерге қашуға мүмкіндік береді. Ибериялық ибекс мүйіздері сыртқа, жоғарыға қарай иіліп, содан кейін кері, ішке қарай бұрылады және түршесіне байланысты, тағы жоғары немесе төмен қарай бұрылады. Мүйіздің жылдық өсуіне негізінен жасы әсер етеді, бірақ қоршаған орта факторлары мен өткен жылығы өсім де әсер етуі мүмкін. Сондай-ақ, француз Пиренейлерінде кішкентай қайта орналастырылған популяция бар. Гибралтардан және, мүмкін, Андоррадан жойылған. Ибекс есектің маусымға байланысты жем іздеу әдісі де әртүрлі. Қыс мезгілінде азық-түлік азайған кезде, ибекс жем іздегенде қозғалыс жылдамдығын төмендетіп, азайтады. Алайда, көктемде азық-түлік көп болған кезде, олар қозғалыс жылдамдығын арттырып, жем табуда белсендірек болады. Бұл қозғалыстың идеалды тенденциясы, себебі көктемде азық-түлік ресурстары көп, яғни азық-түлік үшін бәсекелестік күшейеді, сондықтан кейбіреулері жем алу үшін алысқа саяхаттауға мәжбүр болады.
Көбею және өмір сүру циклі
Ибериялық сақалар екі түрлі әлеуметтік топ құрайды: тек қана еркектерден тұратын топтар және жас балалы аналықтардың топтары. Қыстың қалған уақытында аралас топтар да жиі кездеседі. Бала туу маусымында, бір жасар жануарлар аналықтардың тобынан жаңа туған кезде бөлінеді. Еркектер бірінші болып бөлініп, тек еркектерден тұратын топтарына қайтады, ал бір жасар аналықтар ақырында аналарына оралып, келесі бірнеше жыл топпен бірге өткізеді. Сақалар көбінесе өте үйлесімді түрде қашады, оған аналық жануарлардың және жас аналықтардың тобында тәжірибелі ересек аналық, ал тек еркектердің тобында тәжірибелі еркек жетекшілік етеді. Бұл адамдағы қышыманың жануарлар арасындағы түрі. Бұл ауру жұқтырғандар үшін қауіпті, еркектер мен әйелдерге әр түрлі әсер етеді және жануарлардың көбеюге жұмсайтын күшін шектейді. Бұл ауру Ибериялық сақалардың көптеген популяцияларындағы тұрақсыздықтың басты факторына айналды.