Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сүтқоректілер түрі
Species of mammal
Росс түлені (Ommatophoca rossii) – нағыз түлендер (Phocidae тұқымдасы) тобына жататын, ареалы Антарктиданың мұз жамылғысымен ғана шектелген. Бұл Ommatophoca туысының жалғыз түрі. Алғаш рет 1841 жылы Росс экспедициясы барысында сипатталған, ол Антарктида түлендерінің ең кішкентай, ең сирек кездесетін және ең аз зерттелген түрі болып табылады. Оның ерекше белгілеріне пропорциядан тыс үлкен көздері (содан барып ғылыми атауы "оммато" – "көз", ал "фока" – "түлен" деген мағынаны білдіреді) және күрделі, дірілдейтін, сиренаға ұқсас дыбыстар жатады. Росс түлендері брахицефалды, себебі олардың қысқа және кең тұмсығы бар, сондай-ақ басқа түлендерге қарағанда жүні қысқарақ.
The Ross seal (Ommatophoca rossii) is a true seal (family Phocidae) with a range confined entirely to the pack ice of Antarctica. It is the only species of the genus Ommatophoca. First described during the Ross expedition in 1841, it is the smallest, least abundant and least well known of the Antarctic pinnipeds. Its distinctive features include disproportionately large eyes, whence its scientific name (Ommato meaning "eye", and phoca meaning "seal"), and complex, trilling and siren like vocalizations. Ross seals are brachycephalic, as they have a short broad muzzle and have shorter fur than any other seal.
Таксономия және эволюция
Росс түленінің қазіргі кезде тіршілік ететін үш басқа антарктикалық түленмен ортақ ата-тегі бар, олар лободонтин түлендері деп аталады. Басқа түрлер – краб жейтін түлен (Lobodon carcinophaga), леопард түлен (Hydrurga leptonyx) және Ведделл түлені (Leptonychotes weddelli). Бұл түрлердің барлығы Лободонтини тайпасына жатады және тістерінің ерекшеліктерін бөліседі, соның ішінде су қабатынан ұсақ жемді сүзуге көмектесетін дөңгелектер мен тілімдер бар. Лободонтини тайпасының ата-тегі, шамамен, Миоценнің соңы мен Плиоценнің басында Мирунга (піл түлендері) кладынан бөлініп, оңтүстікке қарай жылжу арқылы Антарктида айналасында салыстырмалы оқшаулықта жылдам түрленген.
The Ross seal shares a recent common ancestor with three other extant Antarctic seals, which are together known as the lobodontine seals. The other species are the crabeater seal (Lobodon carcinophaga), leopard seal (Hydrurga leptonyx) and Weddell seal (Leptonychotes weddelli). These species, collectively belonging to the seal tribe Lobodontini, share teeth adaptations, including lobes and cusps useful for straining smaller prey items out of the water column. The ancestral Lobodontini likely diverged from its sister clade, Mirounga (elephant seals) in the late Miocene to early Pliocene, when they migrated southward and diversified rapidly in relative isolation around Antarctica.
Сипаттама
Росс түлендерінің ұзындығы шамамен 1,5-2 метрге жетеді, ал салмағы 130-220 кг. Аналықтары одан сәл ірілеу болады. Балалары туғанда шамамен 1 метр ұзын және 16 кг салмақты болады. Түсі арқа жағынан қара қоңыр, ал құрсағы күміс ақ түсті. Антарктида қысының басталуымен түсі біртіндеп ашық қоңырға дейін өзгереді. Жақыннан қарағанда Росс түленің диаметрі 7 см-ге дейін жететін үлкен көздерінен оңай тануға болады. Олардың тұмсықтары да қысқа болады. Росс түлендері мұздың үстінде де, су астында да ұзақ қашықтыққа естілетін әртүрлі күрделі сыңғырлау және сиренаға ұқсас дыбыстар шығара алады. Су астындағы сирена дыбысы бір-бірімен байланыспаған, бірақ бірдей ырғақпен қайталанитын екі гармониялық тоннан тұруы мүмкін. Ерекшелігі, олардың дыбыстарын мұзда немесе суда ауыз жабық күйде шығарады, ауа шығармайды. Бұл дыбыстардың мақсаты әлі белгісіз, бірақ олардың ерекшелігі мен ұзақ естілу қашықтығы басқа түлендермен кездесуге немесе олардан қашуға көмектеседі деп саналады. Сондықтан, олардың санының өзгеруі туралы біліміміз өте аз. Генетикалық зерттеулер бұл түрде соңғы кездегі тұрақты генетикалық тарылуды көрсетпеді, яғни популяция соңғы уақытта айтарлықтай азаймаған болуы мүмкін. Адамдармен байланысы шектеулі. Олар тарихи түрде Антарктика экспедициялары мен ғылыми жинақтар үшін жиналған. Олардың таралған аймағы коммерциялық балық аулау аймақтарымен көп жағдайда сәйкес келмейді.
Ross seals reach a length of about and weight of ; females are slightly larger at Pups are about 1 m and 16 kg at birth. The coat is colored dark brown in the dorsal area and silvery white beneath. At the onset of the Antarctic winter, the coat fades gradually to become light brown. At close range, the Ross seal can be easily identified by its large eyes, which are up to 7 cm in diameter. They also have shorter muzzles. The Ross seal is able to produce a variety of complex twittering and siren like sounds that are performed on ice and underwater, where they carry for long distances. The underwater siren sound can be composed of two harmonically unrelated superimposed tones that are pulsed with the same rhythm. Uniquely, the vocalizations, whether on ice or in water, are made with a closed mouth emitting no air. The purpose of these sounds is unknown, though their distinctive nature and long range are likely to facilitate either encounters or avoidance of individuals. Thus, very little is known about trends in the population. A genetic survey did not detect evidence of a recent, sustained genetic bottleneck in this species, which suggests that populations do not appear to have suffered a detectable and sustained decline in the recent past. Interactions with humans have been limited. They have been collected historically by Antarctic expeditions and for scientific collections. Their range does not generally overlap with commercial fishing.
Тамақтандыру және репродуктивті мінез-құлық
Росс түлендері негізінен кальмар мен балықтармен, әсіресе Антарктика күміс балығымен, пелагикалық аймақта қоректенеді. Росс түлендерін қасқырлар (Orcinus orca) және леопард түлендері, олардың Антарктикадағы ортақ мекеніне ие ірі жыртқыштар, аулайды деп болжанады, бірақ осы жыртқыштық фактілері құжатталмаған. Росс түлендерінің құрлыққа шығу әрекеттері маусымға қарай өзгереді, кейбір айларда (қыркүйек, қазан, ақпан және желтоқсан) түскі кезде құрлыққа шығуға бейімділік байқалады. Сонымен қатар, көбейту маусымында мұзға кірген ана түлендер 5-7 күнге созылатын үздіксіз құрлыққа шығуға түседі. Бұл кезеңдер кейде 1-3 сағатқа созылатын қысқа суға енулермен үзіледі, бұл капиталдық және факультативтік кіріс стратегиялары арасындағы ауысу мүмкіндігін көрсетеді. Әйелдер қараша айында мұзда бала туады. Балалар 4 апта емшек сүтімен қоректенеді, содан кейін сүтінен айырылады. Жұптасу бала сүтінен айырылғаннан кейін су астында жүзеді деп есептеледі, бірақ оны ешқашан байқамаған. Росс түлендері шамамен үш жасқа келгенде жыныстық жағынан жетіледі және жабайы табиғатта шамамен 20 жыл өмір сүреді деп саналады.
Ross seal feeds primarily on squid and fish, primarily Antarctic silverfish, in the pelagic zone. Ross seals are presumed to be preyed upon by killer whales (Orcinus orca) and leopard seals, large predators that share their Antarctic habitat, though there are no documented observations of predation. Haul out behavior among Ross seals varies seasonally, with a preference for midday haul outs observed in certain months (September, October, February, and December). Additionally, during the breeding season, female seals entering the pack ice engage in continuous haul outs lasting 5 to 7 days. These periods are occasionally interrupted by brief water entries lasting 1 to 3 hours, indicating a potential alternation between capital and facultative income breeding strategies. Females give birth to their young on the ice in November. Pups are nursed for only four weeks before weaning. Mating is thought to occur underwater shortly after the pup is weaned, but has never been observed. Ross seals mature sexually at approximately three years of age, and are thought to live around 20 years in the wild.