Кіріспе
Эфиопияның Zemene Mesafint (1692–1784) кезеңінің билеушісі және орталық тұлғасы Микаэль Сехул (туған Блатта Микаэль; 1692–1784) – 25 жыл бойы бірнеше императорлардың регенті ретінде Эфиопияны басқарған билеуші. Ол сондай-ақ 1748–1771 жылдары және 1772 жылдан өліміне дейін Тигрэйдің Расы немесе губернаторы болды. Ол император Иясу II және оның мұрагерлері тұсында, өліміне дейін үлкен саяси тұлға болды. Шотландиялық саяхатшы Джеймс Брюс Эфиопияда болған кезінде Микаэльмен кездесіп, оған аудиенция берген кезде Растың келесідей сипаттамасын жазды: "Біз кірдік, қарт кісі диванда отырғанын көрдік; ақ шашы көптеген қысқа буыршықтарға бөлінген. Ол ойлы көрінді, бірақ ренжулі емес, беті жұқа, көздері жылдам және айқын, бірақ ауа райының әсерінен сәл ауырғандай болды. Оның бойы шамамен алты футқа жуық болған, бірақ сал болуы себепті дәл болжау қиын болды. Оның мінезі француз тіліндегі «дегаже» деген сөзбен сипатталатын, кез келген шектеуден мүлдем босаған. Ол менің білімді және құрметті досым, граф де Буффонға, мен әлемде көрген екі адамнан да көбірек ұқсады. Оның қабілетін және ақыл-ойының деңгейін оның бет-әлпетінен аңғаруға білмейтіндер жаман физиогномистер болғанға ұқсайды. Әрбір қарауымен бір сезімді жеткізді: оған басқа тілдің қажеті болмады, және шын мәнінде, ол аз сөйледі."
Mikael Sehul (born Blatta Mikael; 1692 – 1784) was a nobleman who ruled Ethiopia for a period of 25 years as regent of a series of emperors. He was also a Ras or governor of Tigray 1748–71 and again from 1772 until his death. He was a major political figure during the reign of Emperor Iyasu II and his successors until almost the time of his death. The Scottish explorer James Bruce met Mikael during his stay in Ethiopia, and recorded the following description of the Ras when he granted Bruce an audience:
"We went in, and saw the old man sitting upon a sofa; his white hair was dressed in many short curls. He appeared to be thoughtful, but not displeased; his face was lean, his eyes quick and vivid, but seemed to be a little sore from exposure to the weather. he seemed to be about six feet high, though his lameness made it difficult to guess with accuracy. His air was perfectly free from constraint, what the French call degagée. In face and person he was liker my learned and worthy friend, the Count de Buffon, than any two men I ever saw in the world. They must have been bad physiognomists that did not discern his capacity and understanding by his very countenance. Every look conveyed a sentiment with it: he seemed to have no occasion for other language, and indeed spoke little."
Өмірбаян
Микаэль Абето Хезекияс Вольде Хавариот пен Войзеро Ишате Мариамның ұлы, На’дер ауданында Әззаз Якубтың қызы болып дүниеге келді. Оның ата-анасының екеуі де Рас Фарис Ұлы арқылы Соломон әулетінен таратынын айтты, ал әкесі императорлық кадет сызығының князі Абето атағын алып жүрді. Микаэльдің алғашқы ресми әйелі Воизер Валатта Габриэль (Адвада 1766 жылдан кейін қайтыс болды); екіншісі – императрица Ментевабтың қызы, принцесса Астер. Сехул 1745 жылы империяға жаңа Абуна (епископ) алу үшін Каирге жіберілген делегация кездескен қиындықтарда рөл атқарғанымен тарихқа енді. Олар Массавада жергілікті Наибтің қолында алты ай тұтқын болып, ақшасының жартысын бергеннен кейін ғана босатылды. Қайтып келгенде Абуна Йоханнес Аркансолода құн төлеп қашу үшін ұсталды. Бұл қорлауды елемеуге болмайтындықтан, сол кездегі Дежазмах Микаэль император Иясу II-нің жазалау науқанына ұшырады. Алайда Дежазмах Микаэль тым күшті болды, сондықтан ол көп ұзамай кешірілді. Дежазмах Микаэль өзінің жоғары тұрған Рас Анда Хайманоттың мінез-құлқына ренжіді. Ол Midre Bahri патшасы аңшылық сапарында болғанда, нығайтылған Адваға оралды және Анда Хайманоттан бас тартты. Соңында Микаэль соғысып, тұтқынға алып, 1759 жылы бір кездегі қожайынын өлімге жіберді. Адва Массава мен Гондар арасындағы сауда жолындағы стратегиялық нүктеде орналасқан, ол алған алымдар мен міндеттерден 8000 сарбазды жалдап, оларды мылтықпен қаруландыра алды. Иясу II-нің мұрагері Иёас I билік құрған кезде Дежазмах Микаэль императорлық үйге екі династиялық байланыстың артықшылығын иеленді: 1769 жылы император Ментеваб оны қызы Астерге үйлендірді, ал Микаэльдің ұлы Вольде Хавариат императордың басқа қызы Алташқа үйленді. Осы кезде Микаэль Рас атағын алды. Иясу II қайтыс болғаннан кейін оның ұлы Иёас таққа отырды, ал марқұм императордың анасы мен оның жесірі арасында бәсекелестік туды. Императрица Ментеваб, оның кәмелетке толмаған ұлы күйеуінің орнын басып, патшаның қосалқы билеушісі болды. Енді ұлы қайтыс болғандықтан, ол өзінің қосалқы билеуші ретінде қалуға құқылы екеніне сенді. Алайда, Иясудың жесірі Велете Берсабе (Вубит деп аталды) өзінің кезегі бұрынғы патшалық кезінде қайын анасы істегендей, ұлы Иёас ордасында жетекші рөлге ие болу керек деп сенді. Жас император әжесін анасының жағына қарсы алды. Императрица Ментеваб туған жері Куарадан туыстарын жинады және олардың күштері өз талаптарын қолдау үшін Гондарға ағылды. Қауран әскерлерінің келгені туралы хабар жеткенде, Велете Берсабе Еджюден туыстарын шақырды, ал оның талаптарын қолдауға сол ауданнан көптеген сарбаздар келді. Гондар қаласы екі жақты әскердің қолына түсті. Бұл жағдайды шешу үшін императрица Ментеваб өзінің күйеу баласы Рас Микаэльге араласуға үміттенді. Микаэль Сехул 26 мыңдық әскерімен екі патшайым мен олардың ізбасарлары арасындағы дауды реттеуге уәде берді. Ол Гондар астанасын басып алып, үнемі үстемдік ете бастады. 1768 жылдың 22 қаңтарында Микаэль империяның Рас-Битводад және Эндерсе болды. Оның өсіп келе жатқан билігі император Иёасты қорқытты, ал Фасилмен құпия хабар алмасып, император Рас Микаэльге Тигрэйге оралуға бұйрық берді. Рас Фасилдің әскерін жеңіп, оған бағынбады. Ол Гондарға оралып, билік әулетінің жиналысын талап етті. Осылайша, Рас Микаэль Сехул император Иёас оны өлтіруді жоспарлағанын дәлелдеді. Жиналысқа келгендер оның ауыр қылмыс жасағанын, өлім жазасына лайық екенін мойындады. Алайда, эфиопиялық заң бойынша монархты өлтіруге болмайды, сондықтан олар императорды өзінің сарайына ғана қамап қойды. Микаэль Сехул сол кезде императорды өлтіруді бұйырды; Сүлейменнің мұрагерін найзамен тесу, оны қылышпен кесу немесе оны оқпен соғу дұрыс емес деп саналғандықтан, Микаэль Сехул 1769 жылдың қаңтарында императорды императорлық қызыл жібекпен ұрып өлтіруді бұйырды. Император Иёас I-нің қазасы екі жесір ханышаны, императорлар Ментеваб пен Велете Берсабеді де күйретті, ал Ментеваб өзінің Құсквандағы сарайына барып, немересін көп салтанатпен және сән-салтанатпен жерледі. Ол күйеуі император Бакаффа қайтыс болғаннан бері жүргізген мемлекеттік істерге енді ешқашан қатыспады. Императрица Велете Берсабе қайғысына кенеліп, Еджюге кетіп қалды, бірақ оның еджю туыстары кейіннен атаққа қайта оралып, регенттікті келесі билікте қолға алды. Кейбір тарихшылар "Земене Месафинт" дәуірінің басталуын Микаэль Сехулдың бұйрығымен император Иёас I-нің өлтірілуіне байланыстырады. Рас Микаэль келесі екі императорды тағайындады: Йоханнес II, ол ешқандай рөл атқармады және тез арада құтылды; содан кейін Текле Хайманот II. Таққа билік етуге қарамастан, халық көтеріліс жасады; Рас Микаэль Гондардағы (1770) террормен жауап берді, бірақ елді бақылауға алмады, онда Фасил, Амараның Гошуы және Бегемдердің Ванд Бевоссены әскерлері оған қарсы күресу үшін бірікті. Бөлімдер Теданың оңтүстігінде үш Сабракуса шайқасында кездесті; Рас Микаэль жеңіліске ұшырады және 4 маусымда 1771 жылы Ванд Бевоссенге бағынды. Ванд Бевоссен Микаэль Сехулды бір жылға түрмеге қамады, содан кейін оны Тигрэйге оның соңғы жылдарын өткізу үшін қайтарды немесе Рас Микаэль осы провинцияға өз еркімен зейнетке шықты. Оның орнына, әрқайсысы қысқа мерзімге оның ұлы Вольде Самуэль Тигрэйден, содан кейін оның немересі Вольде Габриэль және оның туысы Габре Маскал, Эндертаның Рас Вольде Селассиесіне жеңілген. Рас Микаэль эфиопиялық шіркеуге араласты және Карва Хайманот доктринасының жақтасы болды.