Рим Католик Шіркеуінің Кардиналы Джулиано Чезарини
Julian Cesarini
Джулиано Чезарини – Рим Католик Шіркеуінің көрнекті кардиналы, Базел Кеңесінде және Флоренция Кеңесінде маңызды рөл атқарған дипломат. Әулетінен де кардиналдар шыққан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Рим-католик шіркеуінің кардиналы
Cardinal of the Roman Catholic Church
оның шөбересі, сонымен қатар кардинал
his grand nephew, also a cardinal
Джулиан Цезарини Үлкен (ит. Giuliano Cesarini, seniore) (1398 жылы Римде – 1444 жылғы 10 қарашада Варнада, Осман империясы) – Папа Мартин V-нің Батыс схизмасының аяқталуымен құрылған көрнекті кардиналдар тобының бірі. Оның зиялы қабілеті мен дипломатиялық шеберлігі оны Базель соборының, ал кейін Базельдегі соборлық қозғалыстан қол үзгеннен кейін, соборлық қозғалысқа қарсы папалық үстемдіктің ықпалды өкілі етті. Француз епископы Боссуэ Цезариниді Флоренция соборында католиктердің гректерге қарсы қоя алатын ең берік тірегі деп сипаттады. Шағын дворяндықтың жақсы орныққан римдік әулетінің бес бауырының бірі; оның ағасы Джакомо 1444 жылы Орвието және Фолиньоның папалық подставы болып тағайындалды; оның шөбересі, сонымен қатар Джулиано Цезарини Джулиано (1466–1510) 1493 жылы кардинал атанды. Ол Перуджада білім алған, онда рим құқығын оқыған және оның шәкірттерінің арасында Доменико Капраника болды. Мартин V-нің папа ретінде толық мойындалуымен схизма аяқталғаннан кейін Джулиано Римге оралды, онда ол кардинал Бранда да Кастильоньоның жанына жақындады. Соборлық қозғалысқа әсер еткен кең ауқымды реформалар туралы ұсыныстар көптеп тарады, ал Цезарини өзінің мансабын Шіркеудің сыртқы біртігі мен іштен реформалау қағидаларына арнады. 1419 жылы ол кардинал Бранда да Кастильоньомен бірге Германия мен Богемияға қиын миссиямен барды, онда гуситтер ашық көтеріліс жасады. Ол Англияға папаның елшісі ретінде де қызмет етті. 1426 жылы Мартин V Цезариниді кардинал етіп тағайындап, кейіннен оны гуситтерге қарсы крест жорығын жариялау үшін Германияға жіберді. Крест жорығы сәтсіз аяқталғаннан кейін Цезарини Базельге сол жерде басталған соборға төрағалық ету үшін жіберілді.
Julian Cesarini the Elder (It. : Giuliano Cesarini, seniore) (1398 in Rome – 10 November 1444 in Varna, Ottoman Empire) was one of the group of brilliant cardinals created by Pope Martin V on the conclusion of the Western Schism. His intellect and diplomacy made him a powerful agent first of the Council of Basel and then, after he broke with the Conciliar movement at Basel, of papal superiority against the Conciliar movement. The French bishop Bossuet described Cesarini as the strongest bulwark that the Catholics could oppose to the Greeks in the Council of Florence. One of five brothers of a well established Roman family of the minor nobility; his brother Giacomo was appointed papal Podestà of Orvieto and Foligno in 1444; his great nephew, also Giuliano Cesarini Giuliano (1466–1510) was made a cardinal in 1493. He was educated at Perugia, where he lectured on Roman law and had Domenico Capranica among his pupils. When the schism was ended by the general recognition of Martin V as pope, Giuliano returned to Rome, where he attached himself to Cardinal Branda da Castiglione. The suggestions for wide reform that informed the Conciliar Movement were rife, and Cesarini devoted his career to the principles of the outward unity of the Church and its reformation from within. In 1419 he accompanied Cardinal Branda da Castiglione, who thought highly of him, on his difficult mission to Germany and Bohemia, where the Hussites were in open rebellion. He also served as a papal envoy to England. In 1426 Martin V created Cesarini a cardinal and later sent him to Germany to preach a crusade against the Hussites. After the crusade failed, Cesarini was sent to Basel to preside over the council that had begun there.
Базель кеңесі, Венгрия және қайтыс болу
Сезарини Базель кеңесінің президенті болды, осы қызметінде Евгений IV-тің кеңесті тарату әрекеттеріне сәтті қарсылық көрсетті, бірақ кейін (1437) қатысушы делегаттардың көпшілігі реформаларды іске асырудан гөрі папаны кемсіртуге көбірек құштар екенін сезіп, қызметтен бас тартты, себебі оның басты адалдығы шіркеу бірлігі идеясына болатын. Евгений Феррарадағы қарсы кеңеске шақырғанда, Сезарини гректермен келіссөздер жүргізуге тағайындалған комиссияның төрағасы болды. 1439 жылы оба эпидемиясы салдарынан кеңес Феррарадан Флоренцияға көшірілді, онда Сезарини гректермен келіссөздерде белсенді рөл атқарды. Бұл келіссөздер Шығыс және Батыстың қысқа мерзімді шіркеулік қайта бірігуімен аяқталды. Кеңес таратылғаннан кейін, Сезарини Папа Евгений IV-тің 1439 жылы Мажарстан королі Альберт (Габсбург әулетінен) қайтыс болғаннан кейін туындаған саяси дағдарысты шешу үшін 1442 жылы Венгрияға (Мажарстан) папалық легаты ретінде жіберілді. Әйел, Люксембург патшайымы Елизавета, жаңа туған ұлымен жалғыз қалды, ол Мажарстанның Ладислав V патшасы болып тағайындалды. Алайда түрік соғыстары мемлекетке қауіпті құбылып тұрды, сондықтан ақсүйектер Польшаның жас патшасы Владиславты шақырып, оны Мажарстан патшасы етіп тақты, оған мемлекеттің османдықтардан қорғауға уәде берді. 13 желтоқсан күні 1442 жылы Сезарини екі тарапты Гьёр қаласында келісімге келтірді, онда жаңа патшаның қатысуымен нәресте Ладиславтың құқықтары мойындалды, бұл екінші тараптың билігіне қауіп келтірмеді. Осыдан кейін Сезарини патша Владиславтың сенімді серігіне айналып, 1443 жылы Фридрих III сарайына оның елшісі ретінде Венаға барды. Көп ұзамай ол Еуропаға басып кіре бастаған османдықтарға қарсы жаңа крест жорығын жоспарлаушылардың бірі болды. 1444 жылдың маусым айында венгр королі түрік сұлтаны Мурад II-мен 10 жылға созылатын бейбітшілік шартын (Сегед бейбітшілігі) жасады, бірақ бұл қателік деп есептеп, жаңа соғыс үшін уақыт пен жағдайлар қолайлы деп санай отырып, Сезарини венгр королі Владиславтың осы шартты бұзуын талап етті. Бұл оқиға сол жылдың қыркүйек айында болды, олардың барлығы жаңа науқанда Балқанға аттанды. Бұл өкінішті қадам болды және 1444 жылдың 10 қарашасында Варнада (шығыс Болгарияда) папаның әскерінің күйреуіне әкелді, онда кардинал Джулиано Сезарини шайқаста қаза тапты. Милан герцогіне жазған хатында оның досы Энеас Сильвий Пиколомини, жарақаттанған және қанға батқан Сезаринидің шайқастан қашып шығуға тырысқанын, бірақ жеңіліс салдарынан дүрліккен венгрлер тобы оны тонап, өлтіргені туралы хабарлады. "Ол шайқаста жараланып, қан жоғалтудан әлсіреп, қашып бара жатқанда, мажарлардың зұлым қолынан қаза тапты, бұл ақсүйектердің ықпалы емес, қара халықтың ашуынан туды. Осылайша, Базельдегі жиналған әкелерге тәртіп орнату үшін сөздерін пайдаланған даналықты жан дүниесі мәңгіге тоқтатылды."
Cesarini was made President of the Council of Basel, in which capacity he successfully resisted the efforts of Eugenius IV to dissolve the council, though later (1437) he withdrew, believing the majority of delegates present were more anxious to humiliate the pope than to accomplish reforms, for his first loyalty was to the idea of church unity. When Eugenius convoked the rival Council of Ferrara, Cesarini was made head of the commission appointed to confer with the Greeks. In 1439, owing to a plague, the council was transferred from Ferrara to Florence, where Cesarini continued to play a prominent part in the negotiations with the Greeks. These negotiations ended in a short lived ecclesiastical reunion of East and West. After the council was dissolved, Cesarini was sent as papal legate to Hungary (1442) by Pope Eugenius IV to solve a political crisis that arose after the death of King Albert of Hungary (from the House of Habsburg) in 1439. The widow, Queen Elisabeth of Luxembourg, was left alone with her newborn son, who was crowned as Ladislaus V of Hungary. However, the Turkish wars represented a serious danger to the Kingdom, and the noblemen summoned the young King Władysław of Poland and crowned him as Hungarian King, making him promise that he would defend the state against the Ottomans. On 13 December 1442 Cesarini made the two parties reach an agreement in the city of Győr, where the rights of the baby Ladislas were recognized in the presence of the new King, without endangering the power of the other. After this, Cesarini became the confidant of King Władysław, and in 1443 went to Vienna as his ambassador to the court of Frederick III. Soon he became one of the principal planners of a new crusade against the Ottomans, who had begun to invade Europe. In June 1444, the Hungarian King signed a peace treaty (Peace of Szeged) with the Turkish sultan Murad II that would last for 10 years, but seeing this as a mistake and considering the moment and the circumstances appropriate for a new war, Cesarini insisted that the Hungarian King Władysław should break the treaty. This occurred in September of the same year, when they all marched to the Balkans in a new campaign. It was an unfortunate step and resulted in the disastrous defeat of the papal army at Varna (in eastern Bulgaria) on 10 November 1444, when Cardinal Giuliano Cesarini was slain in the fight. In a letter to the Duke of Milan, his friend Aeneas Sylvius Piccolomini tells of reports that, having escaped the fray, though wounded and bleeding, Cesarini was set upon by a band of Hungarians who, in the confusion of defeat, robbed and killed him. "Wounded in the battle, and fainting in his flight through loss of blood, he was slain near a marsh by the impious hands of the Hungarians, not at the instigation of the nobility, but through the rage of the populace; and thus breathed forth that glorious spirit which once with its sweet discourse swayed at will the assembled fathers at Basle"
Оның қашып кеткені туралы қауесет жалған болды. Алайда, Рим куриясы кардиналдың қайтыс болғанын мойындауға асықпады. Оның Анеас Сильвий Пиколоминиге (кейін Пий II) папаның Базель кеңесімен қарым-қатынасы туралы екі танымал хаты Пий II Пиколоминидің еңбектерінде жарияланды. Пиколомини өз хаттарында Сезариниді соғыста бақытсыз деп сипаттайды, бірақ кардинал түріктердің қолынан шейіт болғаннан кейін бірден жұмаққа көтерілгенін айтады.
Rumors that he had escaped proved false. The Roman curia, however, was slow to accept that the cardinal was dead. His two well known letters to Aeneas Sylvius Piccolomini (later Pius II) about the pope's relations to the Council of Basel are printed among the works of Pius II Piccolomini, in his letters, describes Cesarini as unfortunate in war, but he also says the cardinal went straight to heaven upon being martyred by the Turks.