Исаак Азимовтың 1968 ж. жарық көрген «Жұмбақтар» жинағында ғылыми-қияли детективтер бар. Венделл Урт кейіпкері, әңгімелер 1939-67 ж. аралығында жазылған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1968 жылы жарық көрген «Азимовтың құпиялары» – американдық жазушы Исаак Азимовтың 14 әңгімесінен тұратын жинақ. Олардың көбі – ғылыми фантастикалық детективтер (бірақ Азимов кіріспеде мойындағандай, кейбіреулері шартты түрде ғана осы санатқа жатады). «Маруанда Вестадан» әңгімесінен басқа, барлық әңгімелер 1954 және 1967 жылдар аралығында журналдарда жарияланған. «Маруанда Вестадан» – Азимовтың алғаш рет жарық көрген туындысы, ол 1939 жылы жарыққа шыққан. Жинақтағы төрт әңгімеде Венделл Урт кейіпкері кездеседі, ол – көрнекті экстра-терролог (шетелдік әлемдер мен олардағы өмірдің маманы). Урт ерекшелігі – ол барлық механикалық көлік түрлерінен қорқады (Азимовтың өзінің ұшудан жиренуінің шамадан тыс көрінісі). Сырт келбетімен Урт Норберт Винерге ұқсайды. Урт Жер бетіндегі Тергеу бюросының агенті Х. Сетон Давенпорттың кеңесін сұрағанда оқиғаларда пайда болады, ол оны қызықтыратын мәселелермен айналысады – бұл инспектор Лестрейдтің Шерлок Холмсқа жүгінуімен сабақтас. Жинақтағы бесінші әңгімеде, «Өлімнің күлінде» Азимов Давенпортқа Конан Дойлдың Лестрейдке көрсетпеген жомарттығын көрсетеді, оның Урттың көмегінсіз өзіне істі шешуге қабілетті екенін көрсетеді.
Asimov's Mysteries, published in 1968, is a collection of 14 short stories by American writer Isaac Asimov, almost all of them science fiction mysteries (although, as Asimov admits in the introduction, some are only borderline). The stories were all originally published in magazines between 1954 and 1967, except for "Marooned off Vesta", Asimov's first published story, which first appeared in 1939. Four stories in the collection feature the character of Wendell Urth, who is a leading extra terrologist (an expert on alien worlds and life originating on them). Urth is eccentric in that he has a phobia of all mechanical forms of transport (an exaggeration of Asimov's own aversion to flying). Physically Urth resembles Norbert Wiener. Urth appears in the stories when he is consulted by an agent of the Terrestrial Bureau of Investigation, H. Seton Davenport, in cases which have him baffled – a parallel with the way in which Inspector Lestrade consults Sherlock Holmes. In a fifth story in the collection, "The Dust of Death", Asimov shows Davenport a generosity that Conan Doyle never extended to Lestrade in demonstrating the former's ability to solve a case for himself without Urth's assistance.
Қабылдау
Алгис Будрис Урт әңгімелерін "бірқатар қиыншылықпен құрастырылған және аса қызықты емес" деп сынға алып, бұл жинақтың "нашар кітап екенін, себебі ол шеберлік туралы кітап, ал шеберлік Исақтың күшті жағы емес" деді. Эдвард Уэллен Урт туралы "Урт дәрежесіндегі қастандық" атты пастиш әңгімесін жазды, ол 1989 жылғы "Фондацияның достары" жинағына қосылды.
Criticizing the Urth stories as "rather contrived and not particularly entertaining", Algis Budrys said that the collection was "a poor book because it is a book about clevernesses, and clevernesses are not Isaac's long suit". Edward Wellen wrote a pastiche story featuring Urth, "Murder in the Urth Degree," that was included in the 1989 volume Foundation's Friends.