Кіріспе

1426 жылғы Еуропадағы шайқас

Брауверсхавен шайқасы 1426 жылдың 13 қаңтарында Зеландиядағы Брауверсхавен қаласында болды. Бұл шайқас Төмен елдерді бақылау үшін жүргізілген Құлақ және Треска соғыстарының бір бөлігі еді және Бургундия герцогы Филипп Жақсының маңызды жеңісімен аяқталды.

Фракциялар

Конфликттің бастауы 1417 жылы граф Вильгельм VI қайтыс болғаннан кейін, Эно, Голландия және Зеландия графтықтарын мұраға алудағы Жаклин Эно және Бавария герцогы Иоанн III арасындағы талас-тартыста болды. Жаклин бастапқыда Брабант герцогы Иоанн IV-ке үйленген, бірақ күрделі жағдайлардың салдарынан бұл неке күштен шығарылып, 1422 жылы Генрих V-нің інісі Глостер герцогы Хамфриге үйленді. Жаклиннің екінші некесі Эноны Баварияның Иоаннымен келісімге келген Брабант герцогы Иоаннның қолына өткізді. Иоанн Бургундиялық Филиппті мұрагері етіп тағайындады, бұл оны дауға араласуға итермеледі. 1424 жылы Жаклин мен Хамфри ағылшын әскерлерімен Эноға қонды және оны жылдам басып алды. 1425 жылдың қаңтарында Баварияның Иоаннының өлімі Филипптің талабын іске асыру үшін Бургундия әскерлерінің шағын науқанына әкелді, нәтижесінде ағылшындар ығыстырылды. Жаклин соғысты Филипптің күзетінде аяқтады, бірақ 1425 жылдың қыркүйегінде Гудаға қашып, құқықтарын қайтадан жариялады. "Күкістердің" жетекшісі ретінде ол негізінен шағын дворяндар мен кішкентай қалалардан қолдау алды. Оның қарсыластары, "Кабандар", негізінен Роттердам және Дордрехт сияқты қалалардың тұрғындарынан құралды.

Соғысқа әкелген оқиғалар

Жакелин Англияда болған күйеуі Хамфриден көмек сұрады, ол оны күшейту үшін 1500 ағылшын әскерін жинауға кірісті, оған 7-ші барон Уолтер Фицвальтер басшылық етті. Осы уақытта Жакелиннің әскері 1425 жылғы 22 қазанда Альфен шайқасында Бургундия қалалық әскерін жеңді. Герцог Филип ағылшын әскерінің жинала бастағанын ерте білді және оларды теңізде тоқтату үшін флот жинады. Ол 300 сарбаздан тұратын ағылшын күштерінің шағын бөлігін ұстап алды, бірақ ағылшын күштерінің басым бөлігі Брауверсхавен портына қонды және Зеландиялық одақтастарымен қосылды.

Әскерлердің құрамы

Бургундия герцогы жеке басқарып, Брауверсхавенге Бургундия әскерін қондырды, оның құрамында оның жеке феодалдары мен Дордрехт, Гаага және Делфт қалаларының қалалық милициясы болды. Әскерде шамамен 4000 жауынгер болды, оның ішінде Дордрехттен келген зеңбілшілер және 1000-нан астам милиция арбалетшілері бар еді. Хаамстед мырзасының басшылығымен зеландтықтардың саны шамамен 3000 адамды құрады, олар ағылшындармен күшейтілді, ағылшындардың саны шамамен 1200 адамға дейін азайды.

Шайқас

Зеландерлер қарсыластарына қайықтан қарсылықсыз жағаға түсуге мүмкіндік берді, мүмкін ағылшын одақтастарының көмегімен Агинкур сияқты жеңіске жетеді деп үміттенді. Бірақ бургундтар әлі де түсіп жатқанда, ағылшындар шабуылға көшті, жақсы тәртіппен алға жылжып, қатты дауыс салып, кернейлер тартты. Ағылшын әскерлері зеңбіректермен және оқ жаудырғыштардың садақ оқтарымен бомбаланды. Жақсы жаттығудан өткен ағылшын садақшылары бекініп тұрып, содан кейін ұзын садақтарымен оқ атып, садақшыларды шашыратты. Сосын, жақсы қаруланған және тәртіпті бургундтық рыцарьлар алға жылжып, ағылшын әскерлерімен қақтығысты. Рыцарьлардың күшті шабуылына төтеп бере алмай, ағылшын рыцарьлары мен садақшылары бөгетке тігіліп, жаппай қырылды. Янус Рейгерсбергтің "Хроник ен Истори ван Зеланд" еңбегінде Зеланд армиясының үш мыңы қаза тапқан, көптегені тұтқынға алынғаны жазылған. Герцог Филиптің өзі 200 ағылшынның тұтқынға алынғанын хабарлады. Соғыста жергілікті ақсүйектердің бірнеше өкілдері де қаза тапты, бірақ Хеемстед лорды тұтқынға алынды, ал лорд Фицвальтер қашып кетті.

Салдары

Бұл жоғалту Жаклиннің ісіне зор соққы болды. Герцог Хамфри көбірек үйдегі саясатқа ден қойып, Жаклиннің күтімшілерінің бірі Элеонора Кобхамға ғашық болды. 1428 жылы папа оның Жаклинмен жасаған некесін жойғаннан кейін, ол Элеонораға үйленді. Сыртқы қолдаусыз Жаклин Бургундияның күшіне қарсы тұра алмады және аумақтарын басқаруды Филипке беруге мәжбүр болды.